ގާނޫނީ ރަދީފު
"އާންމު ބޭނުންތަކުގެ ހިދުމަތްތައް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2020-26 (ޔުޓިލިޓީ ރެގިއުލޭޓަރީ އޮތޯރިޓީގެ ގާނޫނު) ގެ 61 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފީއެއް ނަގައިގެން ނުވަތަ ވިޔަފާރީގެ އުސޫލުން ދޭ ފެނާއި، ނަރުދަމާއާއި، ކަރަންޓާއި، ކުނި މެނޭޖުކުރުމުގެ ހިދުމަތްތަކަށެވެ.
"ހިދުމަތް ކަނޑައިލުމަށް ދެވޭ އިންޒާރު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގަވާއިދުގައި ހިދުމަތް މެދުކަނޑައިލެވިދާނެކަމަށް ބަޔާން ކޮށްފައިވާ ސަބަބަކާ ގުޅިގެން އާންމު ބޭނުންތަކުގެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭ ފަރާތުން އާންމު ބޭނުންތަކުގެ ހިދުމަތް ބޭނުންކުރާ ފަރާތަށް ހިދުމަތް މެދުކަނޑައިލުމަށް ދޭ އިންޒާރަށެވެ.
(ޅ) "ބިލު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އާންމު ބޭނުންތަކުގެ ހިދުމަތެއް ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކަށް އެ ހިދުމަތެއް ބޭނުންކުރި މިންވަރަށް ފައިސާ ދެއްކުމަށް ފޮނުވާ ލިޔެކިޔުމަށެވެ.
"ބިލިންގ ސައިކަލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މީޓަރުކޮށްގެން އާންމު ބޭނުންތަކުގެ ހިދުމަތެއް ބޭނުންކުރިވަރު ގުނަން ފަށާ ތާރީހުން ފެށިގެން ނިމޭ ތާރީހަށެވެ.
"މީޓަރު ކުރުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ހިދުމަތެއް ބޭނުންކުރާ މިންވަރު އަންގައިދޭ އާލާތެއް ބޭނުންކޮށްގެން، ބޭނުންކުރާވަރު "ލޮގު" ކުރުމަށެވެ.
"މީޓަރު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ހިދުމަތެއް ބޭނުންކުރެވޭ މިންވަރު އަންގައިދޭ އާލާތްތަކަށެވެ.
"މަގުބޫލު ސަބަބު" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، އަންނަނިވި ކަންތައްތަކަށެވެ.
- ރަސްމީ ޑިއުޓީއެއްގައި ނުވަތަ ރަސްމީ މަސައްކަތެއްގައި އުޅެންޖެހުން؛
- ދަތުރު ނުކުރެވޭ ވަރަށް މޫސުން ގޯސްވުން؛
- ދަތުރު ނުކުރެވޭފަދަ ކުއްލި ގުދުރަތީ ކާރިސާއެއް ދިމާވުން؛
- އާއިލާގެ މެންބަރަކު ނިޔާވުން؛
- ހާޒިރުނުވެވޭފަދަ ބައްޔެއްވުން ނުވަތަ އެފަދަ ސިއްހީ މައްސަލައެއް ދިމާވުން؛
- މިނޫނަސް މިފަދަ އެހެން ސަބަބެއް ދިމާވުން.
"ކޮމިށަނަރ އޮފް ޕޮލިސް'' ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތް އެ ވަގުތަކު ހިންގުމާ ހަވާލުވެހުރި ނުވަތަ ވަގުތީގޮތުން ހިންގުމާ ހަވާލުވެހުރި ފުލުހުންގެ އެންމެ އިސް އޮފިސަރަށެވެ.
"ފިޔަވަޅު ރިކޯޑު ކުރުން'' ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، އެޅި ފިޔަވަޅެއް ލިޔުމުން ނުވަތަ އޯޑިއޯ ނުވަތަ އޯޑިއޯވީޑިއޯ ވަކި ނިޒާމެއްގެ ދަށުން ރައްކައުކުރުމަށް ނުވަތަ އާކައިވް ކުރުމަށެވެ.
"އާންމު ތަސައްވުރެއް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނ،ީ ކެންޑިޑޭޓަކު އޭނާ ހާސިލުކުރުމަށް ނުވަތަ ވާސިލުވާން ބޭނުންވާ އާންމު ލަނޑުދަނޑިތައް ސިފަކޮށްދޭ ބަޔާނަށެވެ.
"އާންމު ސިޔާސަތު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނ،ީ ކެންޑިޑޭޓަކު އޭނާގެ އާންމު ތަސައްވުރު ހާސިލުކުރުމުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި އެ ތަސައްވުރުގައިވާ ކަންކަމާގުޅޭ ގޮތުން އާންމުކޮށްފައިވާ ކަންކަމަށެވެ.
"ރަށް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށެއްގެ ގޮތުގައި ސަރުކާރުން އިއުލާންކޮށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިދާރީ ދާއިރާއެއްގެ މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށެއްގެ ގޮތުގައި ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓްގައި ށާއިއުކޮށްފައިވާ ރަށްރަށާއި ސަރަހައްދުތަކަށެވެ.
"ސަސްޕެންޑްވުން' ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ސިވިލް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފަކު މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ލޯކަލް ކައުންސިލްގެ އިންތިހާބަށް ކުރިމަތިލާ ތާރީހުން ފެށިގެން އެމީހަކު ކުރިމަތިލާ އިންތިހާބު ކާމިޔާބު ނުކުރެވުނުނަމަ، ނުވަތަ އެ އިންތިހާބަކުން އެމީހެއްގެ ނަން އަނބުރާ ގެނެސްފިނަމަ، އެމީހަކު ސިވިލް ސަރވިސްގައި އަދާކުރަމުން ދިޔަ ވަޒީފާއަކަށް އެނބުރި ރުޖޫއަވުމާ ހަމައަށް، ސިވިލް ސަރވިސްގެ ވަޒީފާއަށް ނުނިކުމެ އެމީހަކު ހުންނަ މުއްދަތަށެވެ.
"ކްރައިސިސް އިންޓަރވެންށަން" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ގެވެށި އަނިޔާއާގުޅޭ ކުއްލި ހާލަތްތަކުގައި، ގެވެށި އަނިޔާގެ ޢަމަލުގެ ށިކާރައަކަށް ވެފައިވާ މީހުންނަށް، ނުވަތަ އެފަދަ ޢަމަލެއްގެ އަސަރު ކޮށްފައިވާ މީހުންނަށް އެހިނދުން އެހިނދަށް ނުވަތަ ކުރު މުއްދަތަކަށް ފޯރުކޮށްދޭންޖެހޭ ޖިސްމާނީ އެހީތެރިކަމަށާއި، ނަފްސާނީ އެހީތެރިކަމަށާއި، އެފަރާތްތަކުގެ ޖަޒުބާތުތަކާއި މައްސަލަތަކަށް ލުޔެއް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ފޯރުކޮށްދޭ އެހީތެރިކަމަށެވެ.
"ވިކްޓިމް ސެންޓަރޑް ނަޒަރިއްޔާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ހުރިހާ ހާލަތެއްގައިވެސް ކުށުގެ ށިކާރައަކަށްވާ ފަރާތުގެ ބޭނުންތަކާއި ކަންބޮޑުވުންތަކަށް ނިޒާމީ ގޮތެއްގައި ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއްދީ، އޯގާތެރިކަމާއެކު އިތުރަށް އަނިޔާ ނުވާނޭ އަދި އިތުރަށް ވިކްޓިމައިޒްނުވާނޭ ގޮތުގެމަތިން ކުށުގެ ށިކާރައަކަށްވާ ފަރާތަށް ބޭނުންވާ ފަރުވާއާއި ހިދުމަތް ދިނުމާގުޅޭ ނަޒަރިއްޔާއަށެވެ.
"އާންމު ބޭނުންތަކުގެ ހިދުމަތްތައް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2020-26 (ޔުޓިލިޓީ ރެގިއުލޭޓަރީ އޮތޯރިޓީގެ ގާނޫނު) ގެ 61 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފީއެއް ނަގައިގެން ނުވަތަ ވިޔަފާރީގެ އުސޫލުން ދޭ ފެނާއި، ނަރުދަމާއާއި، ކަރަންޓާއި، ކުނި މެނޭޖުކުރުމުގެ ހިދުމަތްތަކަށެވެ.
"ހިދުމަތް ކަނޑައިލުމަށް ދެވޭ އިންޒާރު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގަވާއިދުގައި ހިދުމަތް މެދުކަނޑައިލެވިދާނެކަމަށް ބަޔާން ކޮށްފައިވާ ސަބަބަކާ ގުޅިގެން އާންމު ބޭނުންތަކުގެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭ ފަރާތުން އާންމު ބޭނުންތަކުގެ ހިދުމަތް ބޭނުންކުރާ ފަރާތަށް ހިދުމަތް މެދުކަނޑައިލުމަށް ދޭ އިންޒާރަށެވެ.
(ޅ) "ބިލު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އާންމު ބޭނުންތަކުގެ ހިދުމަތެއް ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކަށް އެ ހިދުމަތެއް ބޭނުންކުރި މިންވަރަށް ފައިސާ ދެއްކުމަށް ފޮނުވާ ލިޔެކިޔުމަށެވެ.
"ބިލިންގ ސައިކަލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މީޓަރުކޮށްގެން އާންމު ބޭނުންތަކުގެ ހިދުމަތެއް ބޭނުންކުރިވަރު ގުނަން ފަށާ ތާރީހުން ފެށިގެން ނިމޭ ތާރީހަށެވެ.
"މީޓަރު ކުރުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ހިދުމަތެއް ބޭނުންކުރާ މިންވަރު އަންގައިދޭ އާލާތެއް ބޭނުންކޮށްގެން، ބޭނުންކުރާވަރު "ލޮގު" ކުރުމަށެވެ.
"މީޓަރު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ހިދުމަތެއް ބޭނުންކުރެވޭ މިންވަރު އަންގައިދޭ އާލާތްތަކަށެވެ.
"މަގުބޫލު ސަބަބު" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، އަންނަނިވި ކަންތައްތަކަށެވެ.
- ރަސްމީ ޑިއުޓީއެއްގައި ނުވަތަ ރަސްމީ މަސައްކަތެއްގައި އުޅެންޖެހުން؛
- ދަތުރު ނުކުރެވޭ ވަރަށް މޫސުން ގޯސްވުން؛
- ދަތުރު ނުކުރެވޭފަދަ ކުއްލި ގުދުރަތީ ކާރިސާއެއް ދިމާވުން؛
- އާއިލާގެ މެންބަރަކު ނިޔާވުން؛
- ހާޒިރުނުވެވޭފަދަ ބައްޔެއްވުން ނުވަތަ އެފަދަ ސިއްހީ މައްސަލައެއް ދިމާވުން؛
- މިނޫނަސް މިފަދަ އެހެން ސަބަބެއް ދިމާވުން.
"ކޮމިށަނަރ އޮފް ޕޮލިސް'' ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތް އެ ވަގުތަކު ހިންގުމާ ހަވާލުވެހުރި ނުވަތަ ވަގުތީގޮތުން ހިންގުމާ ހަވާލުވެހުރި ފުލުހުންގެ އެންމެ އިސް އޮފިސަރަށެވެ.
"ފިޔަވަޅު ރިކޯޑު ކުރުން'' ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، އެޅި ފިޔަވަޅެއް ލިޔުމުން ނުވަތަ އޯޑިއޯ ނުވަތަ އޯޑިއޯވީޑިއޯ ވަކި ނިޒާމެއްގެ ދަށުން ރައްކައުކުރުމަށް ނުވަތަ އާކައިވް ކުރުމަށެވެ.
"އާންމު ތަސައްވުރެއް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނ،ީ ކެންޑިޑޭޓަކު އޭނާ ހާސިލުކުރުމަށް ނުވަތަ ވާސިލުވާން ބޭނުންވާ އާންމު ލަނޑުދަނޑިތައް ސިފަކޮށްދޭ ބަޔާނަށެވެ.
"އާންމު ސިޔާސަތު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނ،ީ ކެންޑިޑޭޓަކު އޭނާގެ އާންމު ތަސައްވުރު ހާސިލުކުރުމުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި އެ ތަސައްވުރުގައިވާ ކަންކަމާގުޅޭ ގޮތުން އާންމުކޮށްފައިވާ ކަންކަމަށެވެ.
"ރަށް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށެއްގެ ގޮތުގައި ސަރުކާރުން އިއުލާންކޮށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިދާރީ ދާއިރާއެއްގެ މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށެއްގެ ގޮތުގައި ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓްގައި ށާއިއުކޮށްފައިވާ ރަށްރަށާއި ސަރަހައްދުތަކަށެވެ.
"ސަސްޕެންޑްވުން' ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ސިވިލް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފަކު މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ލޯކަލް ކައުންސިލްގެ އިންތިހާބަށް ކުރިމަތިލާ ތާރީހުން ފެށިގެން އެމީހަކު ކުރިމަތިލާ އިންތިހާބު ކާމިޔާބު ނުކުރެވުނުނަމަ، ނުވަތަ އެ އިންތިހާބަކުން އެމީހެއްގެ ނަން އަނބުރާ ގެނެސްފިނަމަ، އެމީހަކު ސިވިލް ސަރވިސްގައި އަދާކުރަމުން ދިޔަ ވަޒީފާއަކަށް އެނބުރި ރުޖޫއަވުމާ ހަމައަށް، ސިވިލް ސަރވިސްގެ ވަޒީފާއަށް ނުނިކުމެ އެމީހަކު ހުންނަ މުއްދަތަށެވެ.
"ކްރައިސިސް އިންޓަރވެންށަން" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ގެވެށި އަނިޔާއާގުޅޭ ކުއްލި ހާލަތްތަކުގައި، ގެވެށި އަނިޔާގެ ޢަމަލުގެ ށިކާރައަކަށް ވެފައިވާ މީހުންނަށް، ނުވަތަ އެފަދަ ޢަމަލެއްގެ އަސަރު ކޮށްފައިވާ މީހުންނަށް އެހިނދުން އެހިނދަށް ނުވަތަ ކުރު މުއްދަތަކަށް ފޯރުކޮށްދޭންޖެހޭ ޖިސްމާނީ އެހީތެރިކަމަށާއި، ނަފްސާނީ އެހީތެރިކަމަށާއި، އެފަރާތްތަކުގެ ޖަޒުބާތުތަކާއި މައްސަލަތަކަށް ލުޔެއް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ފޯރުކޮށްދޭ އެހީތެރިކަމަށެވެ.
"ވިކްޓިމް ސެންޓަރޑް ނަޒަރިއްޔާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ހުރިހާ ހާލަތެއްގައިވެސް ކުށުގެ ށިކާރައަކަށްވާ ފަރާތުގެ ބޭނުންތަކާއި ކަންބޮޑުވުންތަކަށް ނިޒާމީ ގޮތެއްގައި ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއްދީ، އޯގާތެރިކަމާއެކު އިތުރަށް އަނިޔާ ނުވާނޭ އަދި އިތުރަށް ވިކްޓިމައިޒްނުވާނޭ ގޮތުގެމަތިން ކުށުގެ ށިކާރައަކަށްވާ ފަރާތަށް ބޭނުންވާ ފަރުވާއާއި ހިދުމަތް ދިނުމާގުޅޭ ނަޒަރިއްޔާއަށެވެ.