ގާނޫނީ ރަދީފު
"ކޮންސްޓްރަކްށަން ޕީރިއަޑް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ދީފައިވާ ގްރޭސް ޕީރިއަޑް ހަމަވުމަށްފަހު، އެ ތަންތަން ތަރައްގީކުރުމަށް މި ގަވާއިދާ އެއްގޮތަށް ދެވޭ މުއްދަތަށެވެ.
"ފަތުރުވެރިކަމުގެ ބޭނުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޓޫރިސްޓް ރިޒޯޓް، ރިޒޯޓް ހޮޓާ، ހޮޓާ، ޓޫރިސްޓް ގެސްޓްހައުސް، ޔޮޓް ބަނދަރު ފަދަ ތަންތަން ހަދައި، ތަރައްގީކޮށް ހިންގުމަށާއި، ދިވެހިރާއްޖެއަށް އަންނަ ފަތުރުވެރިންނަށް ހާއްސަކުރެވިގެން ދެވޭ ފީނުމާއި، ވޯޓަރ ސްޕޯޓްސްއާއި، ފަތުރުވެރިން ދަތުރުދިއުމުގެ ހިދުމަތް ދިނުން ފަދަ ކަންކަމަށެވެ.
"ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތެއް ނުވަތަ ކާރިސާއެއް މެދުވެރިވުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ގާނޫނުއަސާސީގެ 253 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިއުލާނުކުރާ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތްތަކާއި، ގާނޫނު ނަންބަރު 2012-07 (އާންމު ސިއްހަތު ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ގާނޫނު) ގެ 33 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިއުލާނުކުރާ އާންމު ސިއްހަތުގެ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތްތަކަށެވެ. މީގެ އިތުރުން، ގާނޫނު ނަންބަރު 2015-28 (ކާރިސާއާބެހޭ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ ގާނޫނު) ގެ 7 ވަނަ މާއްދާ ގެ ދަށުން އިއުލާނުކުރާ ކާރިސާގެ ހާލަތްތަކާއި ބައިނަލްއަގްވާމީ ހަނގުރާމަތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދަށް ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކުގެ ސަބަބުންނާއި، ތަން ތަރައްގީކުރާ ފަރާތުގެ ކޮންޓްރޯލުން ބޭރުން ދިމާވާ ކަންކަން (މިސާލަކަށް: މުދާ ހޯދުމަށް ދަތިވުން ނުވަތަ މާލީ މުއާމަލާތްތައް ހިންގުމަށް ހުރަސްއެޅުން ފަދަ ކަންކަން) ވެސް މި މާނައިގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ.
"ފަތުރުވެރިކަމުގެ ބޭނުމަށް ތަރައްގީކުރުމަށް ކުއްޔަށް ދޫކުރެވި ތަރައްގީކުރެވިފައިނުވާ ތަންތަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގަވާއިދަށް އަމަލުކުރަން ފަށާއިރު، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ބޭނުމަށް ތަރައްގީކުރުމަށް ކުއްޔަށް ދޫކޮށްފައިވާ ތަންތަނުގެ ތެރެއިން، ތަން ކުއްޔަށް ދޫކުރުމަށް ފުރަތަމަ ސޮއިކުރި ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގައި (އިނީށަލް ލީޒް އެއްބަސްވުމުގައި) ކަނޑައެޅިފައިވާ ކޮންސްޓްރަކްށަން ޕީރިއަޑުގެ މުއްދަތު ހަމަވެ ތަރައްގީކޮށް ނިމިފައިނުވާ ތަންތަނަށެވެ.
"ރީ ޑިވެލޮޕްމަންޓް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ތަން ބަންދުކުރުމަށްފަހު އެ ތަނެއްގެ ފެންވަރު މަތިކުރުމަށް ނުވަތަ އެ ތަނެއް އަލުން ތަރައްގީކުރުމަށް ނުވަތަ މަރާމާތުކުރުމަށް ނުވަތަ އާބާތުރަފިލުވުމަށެވެ.
"ރީ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ޕީރިއަޑު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ތަން ބަންދުކުރުމަށްފަހު ތަނެއްގެ ފެންވަރު މަތިކުރުމަށް، މުޅި ތަން ނުވަތަ އެ ތަނުން ބައެއް ތަޅައިލައި، މަރާމާތުކުރުމުގެ މުއްދަތަށެވެ.
"ކޮންސްޓްރަކްށަން ޕަރމިޓް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އިމާރާތްކުރުމަށް މިނިސްޓްރީން ދޫކުރާ ހުއްދައަށެވެ.
"ތަން ތަރައްގީކޮށް ނިންމުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އެ ތަނެއް ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގައި އެ ތަނެއް އިމާރާތްކޮށް ތަރައްގީކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ނިންމުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތުގައި އެ މަސައްކަތްތައް ނިންމައި، ތަން އޮޕަރޭޓިންގ ހާލަތަކަށް ގެނައުމަށެވެ.
"އަމަލީ މަސައްކަތްތައް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ރަށުގައި ނުވަތަ ފަޅުގައި ނުވަތަ ބިމުގައި އިމާރާތްކުރަން ފަށައިފައިވުމަށެވެ.
"ގްރޭސް ޕީރިއަޑު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، ކުލި ނުހިނގާގޮތަށް އަލަށް ދޫކުރެވޭ ތަންތަން ތަރައްގީކުރުމަށް ދީފައިވާ މުއްދަތަށެވެ. މީގެ ތެރޭގައި، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ބޭނުންތަކަށް ކުއްޔަށް ދޫކޮށްފައިވާ ތަންތަން ތަރައްގީކުރުމަށް ދީފައިވާ މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދިނުމާ ގުޅޭގޮތުން އަމަލުކުރެވޭ ގަވާއިދެއްގެ ދަށުން، އެ ތަނެއް ތަރައްގީކޮށް ނިންމުމަށް އިތުރުކޮށްދީފައިވާ މުއްދަތެއް ނުހިމެނޭނެއެވެ.
"އޮޕަރޭޓިންގ ލައިސަންސް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ތަން ހިންގައި ހިދުމަތް ދިނުމަށް މިނިސްޓްރީން ދޫކުރާ ހުއްދައަށެވެ.
"ފޭސްތައް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އެއްފަޅެއްގެ ތެރޭގައި އެއްރަށަށްވުރެ ގިނައިން އުފެދިފައިވާ ނުވަތަ ހިއްކައިފައިވާ ތަންތަނަށެވެ.
"ސިމްޕަލް އިންޓަރެސްޓް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އަހަރު ނިމޭއިރު ނުދައްކާހުރި ފައިސާގެ ޖުމުލަ އަދަދުގެ މައްޗަށް، ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަކި އިންސައްތައަކުން ހިސާބުކުރެވޭ އިތުރު ފައިސާއަށެވެ.
"މުވައްޒަފުން" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގެ މުވައްޒަފުންނަށެވެ.
"މުވައްޒަފަކާ އާއިލީގޮތުން ގުޅުންހުރި ފަރާތެއް" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ފިރިމީހާ، އަނބިމީހާ، ދަރިން، މަންމަ، ބައްޕ،ަ އެއްބަނޑުއެއްބަފާ މީހުން، އެއްބަނޑު މީހުން، އެއްބަފާ މީހުން އަދި ށަރުއީ އަދި/ނުވަތަ ގާނޫނީގޮތުން އެ މީހެއްގެ ބަލަދުވެރިކަމުގެ ދަށުގައިވާ ފަރާތްތައް ހިމެނޭ ގޮތުންނެވެ.
"ކޮންސްޓްރަކްށަން ޕީރިއަޑް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ދީފައިވާ ގްރޭސް ޕީރިއަޑް ހަމަވުމަށްފަހު، އެ ތަންތަން ތަރައްގީކުރުމަށް މި ގަވާއިދާ އެއްގޮތަށް ދެވޭ މުއްދަތަށެވެ.
"ފަތުރުވެރިކަމުގެ ބޭނުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޓޫރިސްޓް ރިޒޯޓް، ރިޒޯޓް ހޮޓާ، ހޮޓާ، ޓޫރިސްޓް ގެސްޓްހައުސް، ޔޮޓް ބަނދަރު ފަދަ ތަންތަން ހަދައި، ތަރައްގީކޮށް ހިންގުމަށާއި، ދިވެހިރާއްޖެއަށް އަންނަ ފަތުރުވެރިންނަށް ހާއްސަކުރެވިގެން ދެވޭ ފީނުމާއި، ވޯޓަރ ސްޕޯޓްސްއާއި، ފަތުރުވެރިން ދަތުރުދިއުމުގެ ހިދުމަތް ދިނުން ފަދަ ކަންކަމަށެވެ.
"ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތެއް ނުވަތަ ކާރިސާއެއް މެދުވެރިވުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ގާނޫނުއަސާސީގެ 253 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިއުލާނުކުރާ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތްތަކާއި، ގާނޫނު ނަންބަރު 2012-07 (އާންމު ސިއްހަތު ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ގާނޫނު) ގެ 33 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިއުލާނުކުރާ އާންމު ސިއްހަތުގެ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތްތަކަށެވެ. މީގެ އިތުރުން، ގާނޫނު ނަންބަރު 2015-28 (ކާރިސާއާބެހޭ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ ގާނޫނު) ގެ 7 ވަނަ މާއްދާ ގެ ދަށުން އިއުލާނުކުރާ ކާރިސާގެ ހާލަތްތަކާއި ބައިނަލްއަގްވާމީ ހަނގުރާމަތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދަށް ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކުގެ ސަބަބުންނާއި، ތަން ތަރައްގީކުރާ ފަރާތުގެ ކޮންޓްރޯލުން ބޭރުން ދިމާވާ ކަންކަން (މިސާލަކަށް: މުދާ ހޯދުމަށް ދަތިވުން ނުވަތަ މާލީ މުއާމަލާތްތައް ހިންގުމަށް ހުރަސްއެޅުން ފަދަ ކަންކަން) ވެސް މި މާނައިގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ.
"ފަތުރުވެރިކަމުގެ ބޭނުމަށް ތަރައްގީކުރުމަށް ކުއްޔަށް ދޫކުރެވި ތަރައްގީކުރެވިފައިނުވާ ތަންތަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގަވާއިދަށް އަމަލުކުރަން ފަށާއިރު، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ބޭނުމަށް ތަރައްގީކުރުމަށް ކުއްޔަށް ދޫކޮށްފައިވާ ތަންތަނުގެ ތެރެއިން، ތަން ކުއްޔަށް ދޫކުރުމަށް ފުރަތަމަ ސޮއިކުރި ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގައި (އިނީށަލް ލީޒް އެއްބަސްވުމުގައި) ކަނޑައެޅިފައިވާ ކޮންސްޓްރަކްށަން ޕީރިއަޑުގެ މުއްދަތު ހަމަވެ ތަރައްގީކޮށް ނިމިފައިނުވާ ތަންތަނަށެވެ.
"ރީ ޑިވެލޮޕްމަންޓް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ތަން ބަންދުކުރުމަށްފަހު އެ ތަނެއްގެ ފެންވަރު މަތިކުރުމަށް ނުވަތަ އެ ތަނެއް އަލުން ތަރައްގީކުރުމަށް ނުވަތަ މަރާމާތުކުރުމަށް ނުވަތަ އާބާތުރަފިލުވުމަށެވެ.
"ރީ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ޕީރިއަޑު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ތަން ބަންދުކުރުމަށްފަހު ތަނެއްގެ ފެންވަރު މަތިކުރުމަށް، މުޅި ތަން ނުވަތަ އެ ތަނުން ބައެއް ތަޅައިލައި، މަރާމާތުކުރުމުގެ މުއްދަތަށެވެ.
"ކޮންސްޓްރަކްށަން ޕަރމިޓް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އިމާރާތްކުރުމަށް މިނިސްޓްރީން ދޫކުރާ ހުއްދައަށެވެ.
"ތަން ތަރައްގީކޮށް ނިންމުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އެ ތަނެއް ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގައި އެ ތަނެއް އިމާރާތްކޮށް ތަރައްގީކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ނިންމުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތުގައި އެ މަސައްކަތްތައް ނިންމައި، ތަން އޮޕަރޭޓިންގ ހާލަތަކަށް ގެނައުމަށެވެ.
"އަމަލީ މަސައްކަތްތައް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ރަށުގައި ނުވަތަ ފަޅުގައި ނުވަތަ ބިމުގައި އިމާރާތްކުރަން ފަށައިފައިވުމަށެވެ.
"ގްރޭސް ޕީރިއަޑު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، ކުލި ނުހިނގާގޮތަށް އަލަށް ދޫކުރެވޭ ތަންތަން ތަރައްގީކުރުމަށް ދީފައިވާ މުއްދަތަށެވެ. މީގެ ތެރޭގައި، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ބޭނުންތަކަށް ކުއްޔަށް ދޫކޮށްފައިވާ ތަންތަން ތަރައްގީކުރުމަށް ދީފައިވާ މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދިނުމާ ގުޅޭގޮތުން އަމަލުކުރެވޭ ގަވާއިދެއްގެ ދަށުން، އެ ތަނެއް ތަރައްގީކޮށް ނިންމުމަށް އިތުރުކޮށްދީފައިވާ މުއްދަތެއް ނުހިމެނޭނެއެވެ.
"އޮޕަރޭޓިންގ ލައިސަންސް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ތަން ހިންގައި ހިދުމަތް ދިނުމަށް މިނިސްޓްރީން ދޫކުރާ ހުއްދައަށެވެ.
"ފޭސްތައް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އެއްފަޅެއްގެ ތެރޭގައި އެއްރަށަށްވުރެ ގިނައިން އުފެދިފައިވާ ނުވަތަ ހިއްކައިފައިވާ ތަންތަނަށެވެ.
"ސިމްޕަލް އިންޓަރެސްޓް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އަހަރު ނިމޭއިރު ނުދައްކާހުރި ފައިސާގެ ޖުމުލަ އަދަދުގެ މައްޗަށް، ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަކި އިންސައްތައަކުން ހިސާބުކުރެވޭ އިތުރު ފައިސާއަށެވެ.
"މުވައްޒަފުން" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގެ މުވައްޒަފުންނަށެވެ.
"މުވައްޒަފަކާ އާއިލީގޮތުން ގުޅުންހުރި ފަރާތެއް" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ފިރިމީހާ، އަނބިމީހާ، ދަރިން، މަންމަ، ބައްޕ،ަ އެއްބަނޑުއެއްބަފާ މީހުން، އެއްބަނޑު މީހުން، އެއްބަފާ މީހުން އަދި ށަރުއީ އަދި/ނުވަތަ ގާނޫނީގޮތުން އެ މީހެއްގެ ބަލަދުވެރިކަމުގެ ދަށުގައިވާ ފަރާތްތައް ހިމެނޭ ގޮތުންނެވެ.