ގާނޫނީ ރަދީފު
"މާލީ ބަޔާން" ކަމަށް ބަޔާންކޮށް ފައި އެވަނީ، ފަނޑިޔާރުގެ މިލްކިއްޔާތުގައިވާ މުދަލާއި ފައިސާގެ ހިސާބުތަކާއި، އަރަންޏާއި ދަރަނި ހާމަކުރުމުގެ ގޮތުން ޖުޑީށަލް ސަރވިސް ކޮމިށަނަށް ފަނޑިޔާރުން ހުށަހަޅާ ބަޔާނަށެވެ.
"މަސްލަހަތު ފުށުއެރުން ހާމަކުރުން" ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީ، އަލަށް ފަނޑިޔާރުކަމަށް އައްޔަނުކުރާ ފަރާތާއި، އެހެން ފަރާތަކާ ދެމެދު ކޮށްފައިވާ މާލީ މުއާމަލާތެއްގެ ސަބަބުން، ފަނޑިޔާރުކަމަށް އައްޔަނުކުރާ ފަރާތާއި އެހެން ފަރާތަކާ ގުޅުމެއް އުފެދިފައިވާކަން ބުނެދިނުމަށެވެ.
"ރަޖިސްޓްރޭށަން ޑިޕާޓްމަންޓް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކޮމިށަނަށް ހުށަހަޅާ މައްސަލަތައް ސްކްރީންކުރުމާއި، ރަޖިސްޓަރީކުރުމާއި، ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތައް ތަހުގީގުކުރުމާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމާއި، ތަހުގީގުކުރުމަށް ނިންމާ މައްސަލަތަކާއި ކޮމިށަނުން އިސްނަގައިގެން ބަލާ މައްސަލަތަކުގެ ރަޖިސްޓްރޭށަން މަރުހަލާ ނިންމުމަށްފަހު މައްސަލައިގެ ތަހުގީގު ހިންގުމަށް ޓަކައި ކަމާ ގުޅުންހުރި ޑިޕާޓްމަންޓަށް ނުވަތަ ކޮމިށަނުގެ ގޮތްޕަކަ ށް ފޮނުވުމަށް ކޮމިށަނުގައި ގާއިމުކޮށްފައިވާ ޑިޕާޓްމަންޓަށެވެ.
"ފަނޑިޔާރުކަމުގައި ހިދުމަތްކުރި އަހަރު" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ފަނޑިޔާރުކަމުގައި ހިދުމަތްކޮށްފައިވާ މުއްދަތަށާއި، ގާނޫނު ނަންބަރު 2010-13 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ގާނޫނު) ވުޖޫދަށް އައުމުގެ ކުރިން ފަނޑިޔާރުކަމުގެ ހުވާކޮށްގެން "ގާޒީގެ އެހީތެރިޔާ" ނުވަތަ "ފަނޑިޔާރުގެ އެހީތެރިޔާ" ގެ ނަމުގައި ފަނޑިޔާރުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމަށް ހިދުމަތްކޮށްފައިވާ މުއްދަތަށެވެ.
"ފަނޑިޔާރުކަމުގައި ހިދުމަތްކުރި މުއްދަތު" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ފަނޑިޔާރުކަމުގައި ހިދުމަތްކޮށްފައިވާ މުއްދަތަށާއި، ގާނޫނު ނަންބަރު 2010-13 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ގާނޫނު) ވުޖޫދަށް އައުމުގެ ކުރިން ފަނޑިޔާރުކަމުގެ ހުވާކޮށްގެން "ގާޒީގެ އެހީތެރިޔާ" ނުވަތަ "ފަނޑިޔާރުގެ އެހީތެރިޔާ" ގެ ނަމުގައި ފަނޑިޔާރުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމަށް ހިދުމަތްކޮށްފައިވާ މުއްދަތަށެވެ.
"އިނާޔަތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ފަނޑިޔާރަކަށް މުސާރައިގެ އިތުރުން ދައުލަތުން ލިބޭ ފައިސާގެ އެހެނިހެން އިނާޔަތްތަކާއި، މަގާމުގެ ހައިސިއްޔަތުން ލިބޭ އެހެނިހެން ހިދުމަތްތަކަށެވެ.
"އިވެލުއޭޓަރުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ފަނޑިޔާރުންގެ މަސައްކަތުގެ ފެންވަރު ވަޒަންކުރުމުގެ ޢަމަލީ މަރުހަލާގައި މަސައްކަތުގެ ފެންވަރު ވަޒަންކުރުމަށް ޖުޑީށަލް ސަރވިސް ކޮމިށަނުން ކަނޑައަޅާ ވަކިވަކި ފަރާތްތަކަށެވެ.
"ސުޕީރިއަރ ކޯޓު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ފުރަތަމަ މަރުހަލާގެ މައްސަލަ ބެލުމަށް ގާނޫނު ނަންބަރު 2010-10 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން އުފައްދައިފައިވާ ދަށު ކޯޓުތަކުގެ ތެރެއިން މަތީ ގިންތީގެ ކޯޓުތަކަށެވެ.
"މަސައްކަތުގެ ފެންވަރު ވަޒަންކުރެވޭ ފަނޑިޔާރުން" ކަމަށް މި ގަވާއިދުގެ ބޭނުމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓާއި، ދަށުކޯޓުތަކުގެ ފަނޑިޔާރުންނަށެވެ.
"އާޢިލީ ގުޅުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މަންމަ ނުވަތަ ބައްފަ ނުވަތަ މާމަ ނުވަތަ ކާފަ ނުވަތަ އަނބިމީހާ ނުވަތަ ފިރިމީހާ ނުވަތަ ދަރިން އަދި ފޮސްޓަރ ކުދީންނަށް ނުވަތަ ށަރުޢީ ބެލެނިވެރިއެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ނުވަތަ ގާނޫނީ ބެލެނިވެރިއެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ބަލާ ކުދީންނަށެވެ.
"މާލީ މުއާމަލާތެއް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ހަސްމަކާ ނުވަތަ ހަސްމުގެ އަނބިމީހާ ނުވަތަ ފިރިމީހާއާއެކު ކޮށްފައިވާ މުއާމަލާތެއްގެ ތެރެއިން ދަރަންޏެއް ނުވަތަ އެނޫން ގޮތަކުން މުދަލެއް ބަދަލުކޮށްފައިވުމުން އަގު އަދާކުރަމުންދާ ނުވަތަ ފައިސާ ދައްކަންޖެހިފައިވާ ކަމެއް ނުވަތަ އެއްޗެއް އޮތުމާއި، މިލުކުވެރިކަން ބަދަލުވާންޖެހޭ މުއާމަލާތެއްކޮށް ނިމިފައިނުވުމަށެވެ. މި މާނަކުރުމުގައި މާލީ އިދާރާތަކާއެކު ފަނޑިޔާރުން ކޮށްފައިވާ މުއާމަލާތްތައް އިސްތިސްނާވާނެއެވެ. އަދި ދައުލަތުގެ އިދާރާތަކާއި ސަރުކާރު ހިއްސާވާ ކުންފުނިތަކާއެކު ފަނޑިޔާރު ކޮށްފައިވާ މުއާމަލާތްތައް އިސްތިސްނާވާނެއެވެ.
"އާއިލާގެ މެންބަރުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ފަނޑިޔާރަށް ލިބ މައްސަލައިގެ ދެ ފަރާތުގެ ހަސްމުންގެ ތެރޭގައި ފަނޑިޔާރާއި ފަނޑިޔާރުގެ އަނބިމީހާ ނުވަތަ ފިރިމީހާއާ ފުރަތަމަ ދަރަޖައިގެ އާއިލީ ގުޅުމެއް އޮންނަ މީހުންނަށެވެ.
"ގޭބިސީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ފަނޑިޔާރާ އެއްގެއެއްގައި އެކުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނަށެވެ.
"ޅިޔަން ފަހަރިން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ފަނޑިޔާރާ އެއްބަނޑުއެއްބަފާ ނުވަތަ އެއްބަފާ ނުވަތަ އެއްބަނޑު މީހަކާ ކާވެނީގެގޮތުން އެވަގުތަކު ގުޅިފައިވާ ފަރާތްތަކާއި، ފަނޑިޔާރު އެވަގުތަކު ކާވެނީގެގޮތުން ގުޅިފައިވާ ފަރާތުގެ އެއްބަނޑުއެއްބަފާ ނުވަތަ އެއްބަފާ ނުވަތަ އެއްބަނޑު މީހުންނަށެވެ.
"ފުރަތަމަ ދަރަޖަގެ އާއިލީ ގުޅުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މަންމަ، ނުވަތަ ބައްޕަ، ނުވަތަ މާމަ، ނުވަތަ ކާޕަ، ނުވަތަ އަނބިމީހާ، ނުވަތަ ފިރިމީހާ، ނުވަތަ ދަރިން އަދި ފޮސްޓަރ ކުދިން ނުވަތަ ށަރުއީ ބެލެނިވެރިއެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ނުވަތަ ގާނޫނީ ބެލެނިވެރިއެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ބަލާ ކުދީންނަށެވެ.
"މާލީ ބަޔާން" ކަމަށް ބަޔާންކޮށް ފައި އެވަނީ، ފަނޑިޔާރުގެ މިލްކިއްޔާތުގައިވާ މުދަލާއި ފައިސާގެ ހިސާބުތަކާއި، އަރަންޏާއި ދަރަނި ހާމަކުރުމުގެ ގޮތުން ޖުޑީށަލް ސަރވިސް ކޮމިށަނަށް ފަނޑިޔާރުން ހުށަހަޅާ ބަޔާނަށެވެ.
"މަސްލަހަތު ފުށުއެރުން ހާމަކުރުން" ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީ، އަލަށް ފަނޑިޔާރުކަމަށް އައްޔަނުކުރާ ފަރާތާއި، އެހެން ފަރާތަކާ ދެމެދު ކޮށްފައިވާ މާލީ މުއާމަލާތެއްގެ ސަބަބުން، ފަނޑިޔާރުކަމަށް އައްޔަނުކުރާ ފަރާތާއި އެހެން ފަރާތަކާ ގުޅުމެއް އުފެދިފައިވާކަން ބުނެދިނުމަށެވެ.
"ރަޖިސްޓްރޭށަން ޑިޕާޓްމަންޓް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކޮމިށަނަށް ހުށަހަޅާ މައްސަލަތައް ސްކްރީންކުރުމާއި، ރަޖިސްޓަރީކުރުމާއި، ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތައް ތަހުގީގުކުރުމާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމާއި، ތަހުގީގުކުރުމަށް ނިންމާ މައްސަލަތަކާއި ކޮމިށަނުން އިސްނަގައިގެން ބަލާ މައްސަލަތަކުގެ ރަޖިސްޓްރޭށަން މަރުހަލާ ނިންމުމަށްފަހު މައްސަލައިގެ ތަހުގީގު ހިންގުމަށް ޓަކައި ކަމާ ގުޅުންހުރި ޑިޕާޓްމަންޓަށް ނުވަތަ ކޮމިށަނުގެ ގޮތްޕަކަ ށް ފޮނުވުމަށް ކޮމިށަނުގައި ގާއިމުކޮށްފައިވާ ޑިޕާޓްމަންޓަށެވެ.
"ފަނޑިޔާރުކަމުގައި ހިދުމަތްކުރި އަހަރު" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ފަނޑިޔާރުކަމުގައި ހިދުމަތްކޮށްފައިވާ މުއްދަތަށާއި، ގާނޫނު ނަންބަރު 2010-13 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ގާނޫނު) ވުޖޫދަށް އައުމުގެ ކުރިން ފަނޑިޔާރުކަމުގެ ހުވާކޮށްގެން "ގާޒީގެ އެހީތެރިޔާ" ނުވަތަ "ފަނޑިޔާރުގެ އެހީތެރިޔާ" ގެ ނަމުގައި ފަނޑިޔާރުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމަށް ހިދުމަތްކޮށްފައިވާ މުއްދަތަށެވެ.
"ފަނޑިޔާރުކަމުގައި ހިދުމަތްކުރި މުއްދަތު" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ފަނޑިޔާރުކަމުގައި ހިދުމަތްކޮށްފައިވާ މުއްދަތަށާއި، ގާނޫނު ނަންބަރު 2010-13 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ގާނޫނު) ވުޖޫދަށް އައުމުގެ ކުރިން ފަނޑިޔާރުކަމުގެ ހުވާކޮށްގެން "ގާޒީގެ އެހީތެރިޔާ" ނުވަތަ "ފަނޑިޔާރުގެ އެހީތެރިޔާ" ގެ ނަމުގައި ފަނޑިޔާރުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމަށް ހިދުމަތްކޮށްފައިވާ މުއްދަތަށެވެ.
"އިނާޔަތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ފަނޑިޔާރަކަށް މުސާރައިގެ އިތުރުން ދައުލަތުން ލިބޭ ފައިސާގެ އެހެނިހެން އިނާޔަތްތަކާއި، މަގާމުގެ ހައިސިއްޔަތުން ލިބޭ އެހެނިހެން ހިދުމަތްތަކަށެވެ.
"އިވެލުއޭޓަރުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ފަނޑިޔާރުންގެ މަސައްކަތުގެ ފެންވަރު ވަޒަންކުރުމުގެ ޢަމަލީ މަރުހަލާގައި މަސައްކަތުގެ ފެންވަރު ވަޒަންކުރުމަށް ޖުޑީށަލް ސަރވިސް ކޮމިށަނުން ކަނޑައަޅާ ވަކިވަކި ފަރާތްތަކަށެވެ.
"ސުޕީރިއަރ ކޯޓު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ފުރަތަމަ މަރުހަލާގެ މައްސަލަ ބެލުމަށް ގާނޫނު ނަންބަރު 2010-10 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން އުފައްދައިފައިވާ ދަށު ކޯޓުތަކުގެ ތެރެއިން މަތީ ގިންތީގެ ކޯޓުތަކަށެވެ.
"މަސައްކަތުގެ ފެންވަރު ވަޒަންކުރެވޭ ފަނޑިޔާރުން" ކަމަށް މި ގަވާއިދުގެ ބޭނުމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓާއި، ދަށުކޯޓުތަކުގެ ފަނޑިޔާރުންނަށެވެ.
"އާޢިލީ ގުޅުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މަންމަ ނުވަތަ ބައްފަ ނުވަތަ މާމަ ނުވަތަ ކާފަ ނުވަތަ އަނބިމީހާ ނުވަތަ ފިރިމީހާ ނުވަތަ ދަރިން އަދި ފޮސްޓަރ ކުދީންނަށް ނުވަތަ ށަރުޢީ ބެލެނިވެރިއެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ނުވަތަ ގާނޫނީ ބެލެނިވެރިއެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ބަލާ ކުދީންނަށެވެ.
"މާލީ މުއާމަލާތެއް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ހަސްމަކާ ނުވަތަ ހަސްމުގެ އަނބިމީހާ ނުވަތަ ފިރިމީހާއާއެކު ކޮށްފައިވާ މުއާމަލާތެއްގެ ތެރެއިން ދަރަންޏެއް ނުވަތަ އެނޫން ގޮތަކުން މުދަލެއް ބަދަލުކޮށްފައިވުމުން އަގު އަދާކުރަމުންދާ ނުވަތަ ފައިސާ ދައްކަންޖެހިފައިވާ ކަމެއް ނުވަތަ އެއްޗެއް އޮތުމާއި، މިލުކުވެރިކަން ބަދަލުވާންޖެހޭ މުއާމަލާތެއްކޮށް ނިމިފައިނުވުމަށެވެ. މި މާނަކުރުމުގައި މާލީ އިދާރާތަކާއެކު ފަނޑިޔާރުން ކޮށްފައިވާ މުއާމަލާތްތައް އިސްތިސްނާވާނެއެވެ. އަދި ދައުލަތުގެ އިދާރާތަކާއި ސަރުކާރު ހިއްސާވާ ކުންފުނިތަކާއެކު ފަނޑިޔާރު ކޮށްފައިވާ މުއާމަލާތްތައް އިސްތިސްނާވާނެއެވެ.
"އާއިލާގެ މެންބަރުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ފަނޑިޔާރަށް ލިބ މައްސަލައިގެ ދެ ފަރާތުގެ ހަސްމުންގެ ތެރޭގައި ފަނޑިޔާރާއި ފަނޑިޔާރުގެ އަނބިމީހާ ނުވަތަ ފިރިމީހާއާ ފުރަތަމަ ދަރަޖައިގެ އާއިލީ ގުޅުމެއް އޮންނަ މީހުންނަށެވެ.
"ގޭބިސީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ފަނޑިޔާރާ އެއްގެއެއްގައި އެކުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނަށެވެ.
"ޅިޔަން ފަހަރިން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ފަނޑިޔާރާ އެއްބަނޑުއެއްބަފާ ނުވަތަ އެއްބަފާ ނުވަތަ އެއްބަނޑު މީހަކާ ކާވެނީގެގޮތުން އެވަގުތަކު ގުޅިފައިވާ ފަރާތްތަކާއި، ފަނޑިޔާރު އެވަގުތަކު ކާވެނީގެގޮތުން ގުޅިފައިވާ ފަރާތުގެ އެއްބަނޑުއެއްބަފާ ނުވަތަ އެއްބަފާ ނުވަތަ އެއްބަނޑު މީހުންނަށެވެ.
"ފުރަތަމަ ދަރަޖަގެ އާއިލީ ގުޅުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މަންމަ، ނުވަތަ ބައްޕަ، ނުވަތަ މާމަ، ނުވަތަ ކާޕަ، ނުވަތަ އަނބިމީހާ، ނުވަތަ ފިރިމީހާ، ނުވަތަ ދަރިން އަދި ފޮސްޓަރ ކުދިން ނުވަތަ ށަރުއީ ބެލެނިވެރިއެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ނުވަތަ ގާނޫނީ ބެލެނިވެރިއެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ބަލާ ކުދީންނަށެވެ.