ގާނޫނީ ރަދީފު
"ކާރިސާ" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، މުޖުތަމައެއްގެ ނުވަތަ ޖަމާއަތެއްގެ އަމިއްލަ ވަސީލތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ތަހައްމަލް ނުކުރެވޭ ގޮތަށް، އެ ބައެއްގެ އިންސާނ ކެރިކުޅަދާނަކަމަށާއި، މާއްދ ވަސީލތްތަކަށާއި، އިގްތިސާދީ ވަސީލތްތަކަށާއި، ތިމާވެށްޓަށް ގެއްލުންވ،ެ އާންމު ދިރިއުޅުމަށް ހުރަސްއެޅޭ ފަދަ ބޮޑެތި ހާދިސާތަކަށެވެ.
"ތަންފީޒީ އިދާރާ" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، މޯލްޑިވްސް ނޭށަނަލް ޑިފެންސް ފޯސްގެ ކޯސްޓްގާޑާއި، ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތާއި، މޯލްޑިވްސް އިމިގްރޭށަނާއި، މޯލްޑިވްސް ކަސްޓަމްސް ސަރވިސްއަށެވެ.
"ރަށަކާ ގުޅިފައިނުވާ ފަޅު" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތީން، އެކުއަކަލްޗަރގެ ބޭނުމަށް ކަނޑައަޅައިފައިވާ ރަށަކާ ގުޅިފައިނުވާ ފަޅުގެ ސަރަހައްދަށެވެ.
"ފަޅުރަށް" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތީން، އެކުއަކަލްޗަރގެ ބޭނުމަށް ކަނޑައަޅައިފައިވާ ފަޅުރަށާއި އެ ރަށުގެ ހޭޅިފަށުން ފެށިގެން ވަށައިގެންވާ ފަޅުގެ 500 (ފަސް ސަތޭކަ) މީޓަރުގެ ސަރަހައްދަށް ނުވަތަ ރަށުގެ ފަޅުގެ ސަރަހައްދުގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅޭ ސަރަހައްދަށެވެ.
"ސަރަހައްދު" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތީން، އެކުއަކަލްޗަރގެ ބޭނުމަށް ކަނޑައަޅައިފައިވާ ފަޅުރަށްރަށާއި، ރަށަކާ ގުޅިފައިނުވާ ފަޅުތަކާއި އެނޫންވެސް ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުތަކަށެވެ.
"ސަބްސްޓޭންށަލް ހިއްސާދާރުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ؛
- ވޯޓުލުމުގެ ހައްގު ލިބިދީފައި އޮތް، އެއް ހިއްސާއަށް ވުރެ ގިނަ ހިއްސާ މިލްކުގައި އޮތް ފަރާތެއް ކަމުގައި ވެފައި، އެ ގޮތުން މިލްކުގައި ހުރި ހިއްސާއަކީ، ކުންފުނީގެ ޖުމުލަ ހިއްސާގެ %5 (ފަހެއް) އިންސައްތައަށް ވުރެ ބޮޑު ހިއްސާއެއް ލިބިފައިވާ ފަރާތަކަށް؛ ނުވަތަ
- ކުންފުނީގެ ށެއަރ ކެޕިޓަލް، 2 (ދޭއް) ނުވަތަ އެޔަށްވުރެ ގިނަ ގިންތިއަށް ބެހިފައިވާ ހާލަތުގައި -
- އެއިން ގިންތިއެއްގައި ހިމެނޭ، ހިއްސާގެ ތެރެއިން ވޯޓުލުމުގެ ހައްގު ލިބިދީފައި އޮތް 1 (އެކެއް) ހިއްސާއަށް ވުރެ ގިނަ ހިއްސާ މިލްކުގައި އޮތް ފަރާތަކަށް؛ އަދި
- އެ ފަރާތުގެ މިލްކުގައި އޮތް ހިއްސާއަކީ، ކުންފުނީގެ ޖުމުލަ ހިއްސާގެ %5 (ފަހެއް އިންސައްތަ) އަށް ވުރެ ބޮޑު ހިއްސާއެއް، އެއިން ގިންތިއެއްގައި ލިބިފައިވާ ފަރާތަކަށް.
"ގުޅުންހުރި ފަރާތްތަކާއެކު ކޮށްފައިވާ މުއާމަލާތުތައް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ފާސްކޮށްފައިވާ އެކައުންޓިންގ ސްޓޭންޑަޑްސްގައި އެޔަށް ކަނޑައަޅައިފައި އޮތް މާނައިގައެވެ.
(ޖ) "ގުޅުންހުރި ފަރާތްތައް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ފާސްކޮށްފައިވާ އެކައުންޓިންގ ސްޓޭންޑަޑްސްގައި އެޔަށް ކަނޑައަޅައިފައި އޮތް މާނައިގައެވެ.
"ޕްރައިވެޓް ސެކިއުރިޓީޒް ސެގްމަންޓް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޕްރައިވެޓް ޕްލޭސްމަންޓް އުސޫލުން ސެކިއުރިޓީޒް ދޫކުރުމާއި ލިސްޓުކުރުމަށް ކެޕިޓަލް މާކެޓް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އޮތޯރިޓީން ކަނޑައަޅައިފައިވާ އޮނިގަނޑަށް ނުވަތަ ވަސީލަތަށެވެ.
"ޕްރޮސްޕެކްޓަސް މުއްދަތު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޕްރޮސްޕެކްޓަސް ތާރީހުން ފެށިގެން، އޮފަރ ބަންދުކުރުމަށް ކަނޑައަޅައިފައި އޮތް ތާރީހާ ދެމެދު ހިނގާ މުއްދަތަށެވެ.
"ޕްރޮސްޕެކްޓަސް ތާރީހު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކުންފުނިން ޕްރޮސްޕެކްޓަސް ށާއިއުކޮށްފައި އޮތް ތާރީހަށެވެ.
"ޕްރޮސްޕެކްޓަސް ރަޖިސްޓަރީ ކުރި ތާރީހު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކެޕިޓަލް މާކެޓް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އޮތޯރިޓީން ޕްރޮސްޕެކްޓަސް ރަޖިސްޓަރީ ކޮށްދީފައިވާ ތާރީހަށެވެ.
"ޕޮރޮސްޕެކްޓަސް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2023-07 (ކުންފުނީގެ ގާނޫނު) ގެ 172 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ އިތުރުން، ސެކިއުރިޓީޒް ގަތުމަށް ނުވަތަ ސަބްސްކްރައިބް ކުރުމަށް އެޕްލިކޭށަން ހުށަހެޅުމަށް ދައުވަތު ދިނުމަށް ނެރޭ ނޯޓިހާއި، ސަރކިއުލަރ އާއި، އިށްތިހާރު ނުވަތަ އެ ފަދަ އެހެން ވެސް ލިޔުންތަކާއި، ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާހައި ހިނދަކު، މީގެ ތެރޭގައި ސަޕްލިމެންޓަރ ޕްރޮސްޕެކްޓަސްއާއި ރިޕްލޭސްމަންޓް ޕްރޮސްޕެކްޓަސް ހިމެނޭ ގޮތަށެވެ.
"ޕްރޮމޯޓަރ" ކަމަށް ބުނެފައި އެ ވަނީ؛
- ޕްރޮމޯޓަރެއް ކަމުގައި ޕްރޮސްޕެކްޓަސްގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކޮންމެ ފަރާތަކަށެވެ. ނުވަތަ
- ކުންފުނީގެ ހިންގުމުގެ މައްޗަށް ސީދާގޮތުންކަމަށް ވިޔަސް ނުވަތަ ނުސީދާގޮތުންކަމަށް ވިޔަސް، ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ބާރު އޮތް ހިއްސާދާރެއް ނުވަތަ ބޯޑު ޑިރެކްޓަރެއް ނުވަތަ އެނޫން ވެސް ފަރާތަކަށެވެ؛ ނުވަތަ
- އެ ފަރާތެއްގެ ލަފަޔާއި އިރުށާދަށް ނުވަތަ އަމުރަށް، ކުންފުނީގެ ބޯޑު ޑިރެކްޓަރުން ތަބާވަމުން އަންނަ ކޮންމެ ފަރާތަކަށެވެ. ނަމަވެސް، ޕްރޮޕެށަނަލް ހައިސިއްޔަތުން މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރަމުން އަންނަ އެއްވެސް ފަރާތެއް ނުހިމެނޭނެއެވެ.
"ޕްރިންސިޕަލް އެޑްވައިޒަރ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޕްރިންސިޕަލް އެޑްވައިޒަރުންގެ ގަވާއިދުގެ ދަށުން ކެޕިޓަލް މާކެޓް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އޮތޯރިޓީން ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކަށެވެ.
"ކާރިސާ" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، މުޖުތަމައެއްގެ ނުވަތަ ޖަމާއަތެއްގެ އަމިއްލަ ވަސީލތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ތަހައްމަލް ނުކުރެވޭ ގޮތަށް، އެ ބައެއްގެ އިންސާނ ކެރިކުޅަދާނަކަމަށާއި، މާއްދ ވަސީލތްތަކަށާއި، އިގްތިސާދީ ވަސީލތްތަކަށާއި، ތިމާވެށްޓަށް ގެއްލުންވ،ެ އާންމު ދިރިއުޅުމަށް ހުރަސްއެޅޭ ފަދަ ބޮޑެތި ހާދިސާތަކަށެވެ.
"ތަންފީޒީ އިދާރާ" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، މޯލްޑިވްސް ނޭށަނަލް ޑިފެންސް ފޯސްގެ ކޯސްޓްގާޑާއި، ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތާއި، މޯލްޑިވްސް އިމިގްރޭށަނާއި، މޯލްޑިވްސް ކަސްޓަމްސް ސަރވިސްއަށެވެ.
"ރަށަކާ ގުޅިފައިނުވާ ފަޅު" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތީން، އެކުއަކަލްޗަރގެ ބޭނުމަށް ކަނޑައަޅައިފައިވާ ރަށަކާ ގުޅިފައިނުވާ ފަޅުގެ ސަރަހައްދަށެވެ.
"ފަޅުރަށް" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތީން، އެކުއަކަލްޗަރގެ ބޭނުމަށް ކަނޑައަޅައިފައިވާ ފަޅުރަށާއި އެ ރަށުގެ ހޭޅިފަށުން ފެށިގެން ވަށައިގެންވާ ފަޅުގެ 500 (ފަސް ސަތޭކަ) މީޓަރުގެ ސަރަހައްދަށް ނުވަތަ ރަށުގެ ފަޅުގެ ސަރަހައްދުގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅޭ ސަރަހައްދަށެވެ.
"ސަރަހައްދު" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތީން، އެކުއަކަލްޗަރގެ ބޭނުމަށް ކަނޑައަޅައިފައިވާ ފަޅުރަށްރަށާއި، ރަށަކާ ގުޅިފައިނުވާ ފަޅުތަކާއި އެނޫންވެސް ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުތަކަށެވެ.
"ސަބްސްޓޭންށަލް ހިއްސާދާރުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ؛
- ވޯޓުލުމުގެ ހައްގު ލިބިދީފައި އޮތް، އެއް ހިއްސާއަށް ވުރެ ގިނަ ހިއްސާ މިލްކުގައި އޮތް ފަރާތެއް ކަމުގައި ވެފައި، އެ ގޮތުން މިލްކުގައި ހުރި ހިއްސާއަކީ، ކުންފުނީގެ ޖުމުލަ ހިއްސާގެ %5 (ފަހެއް) އިންސައްތައަށް ވުރެ ބޮޑު ހިއްސާއެއް ލިބިފައިވާ ފަރާތަކަށް؛ ނުވަތަ
- ކުންފުނީގެ ށެއަރ ކެޕިޓަލް، 2 (ދޭއް) ނުވަތަ އެޔަށްވުރެ ގިނަ ގިންތިއަށް ބެހިފައިވާ ހާލަތުގައި -
- އެއިން ގިންތިއެއްގައި ހިމެނޭ، ހިއްސާގެ ތެރެއިން ވޯޓުލުމުގެ ހައްގު ލިބިދީފައި އޮތް 1 (އެކެއް) ހިއްސާއަށް ވުރެ ގިނަ ހިއްސާ މިލްކުގައި އޮތް ފަރާތަކަށް؛ އަދި
- އެ ފަރާތުގެ މިލްކުގައި އޮތް ހިއްސާއަކީ، ކުންފުނީގެ ޖުމުލަ ހިއްސާގެ %5 (ފަހެއް އިންސައްތަ) އަށް ވުރެ ބޮޑު ހިއްސާއެއް، އެއިން ގިންތިއެއްގައި ލިބިފައިވާ ފަރާތަކަށް.
"ގުޅުންހުރި ފަރާތްތަކާއެކު ކޮށްފައިވާ މުއާމަލާތުތައް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ފާސްކޮށްފައިވާ އެކައުންޓިންގ ސްޓޭންޑަޑްސްގައި އެޔަށް ކަނޑައަޅައިފައި އޮތް މާނައިގައެވެ.
(ޖ) "ގުޅުންހުރި ފަރާތްތައް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ފާސްކޮށްފައިވާ އެކައުންޓިންގ ސްޓޭންޑަޑްސްގައި އެޔަށް ކަނޑައަޅައިފައި އޮތް މާނައިގައެވެ.
"ޕްރައިވެޓް ސެކިއުރިޓީޒް ސެގްމަންޓް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޕްރައިވެޓް ޕްލޭސްމަންޓް އުސޫލުން ސެކިއުރިޓީޒް ދޫކުރުމާއި ލިސްޓުކުރުމަށް ކެޕިޓަލް މާކެޓް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އޮތޯރިޓީން ކަނޑައަޅައިފައިވާ އޮނިގަނޑަށް ނުވަތަ ވަސީލަތަށެވެ.
"ޕްރޮސްޕެކްޓަސް މުއްދަތު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޕްރޮސްޕެކްޓަސް ތާރީހުން ފެށިގެން، އޮފަރ ބަންދުކުރުމަށް ކަނޑައަޅައިފައި އޮތް ތާރީހާ ދެމެދު ހިނގާ މުއްދަތަށެވެ.
"ޕްރޮސްޕެކްޓަސް ތާރީހު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކުންފުނިން ޕްރޮސްޕެކްޓަސް ށާއިއުކޮށްފައި އޮތް ތާރީހަށެވެ.
"ޕްރޮސްޕެކްޓަސް ރަޖިސްޓަރީ ކުރި ތާރީހު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކެޕިޓަލް މާކެޓް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އޮތޯރިޓީން ޕްރޮސްޕެކްޓަސް ރަޖިސްޓަރީ ކޮށްދީފައިވާ ތާރީހަށެވެ.
"ޕޮރޮސްޕެކްޓަސް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2023-07 (ކުންފުނީގެ ގާނޫނު) ގެ 172 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ އިތުރުން، ސެކިއުރިޓީޒް ގަތުމަށް ނުވަތަ ސަބްސްކްރައިބް ކުރުމަށް އެޕްލިކޭށަން ހުށަހެޅުމަށް ދައުވަތު ދިނުމަށް ނެރޭ ނޯޓިހާއި، ސަރކިއުލަރ އާއި، އިށްތިހާރު ނުވަތަ އެ ފަދަ އެހެން ވެސް ލިޔުންތަކާއި، ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާހައި ހިނދަކު، މީގެ ތެރޭގައި ސަޕްލިމެންޓަރ ޕްރޮސްޕެކްޓަސްއާއި ރިޕްލޭސްމަންޓް ޕްރޮސްޕެކްޓަސް ހިމެނޭ ގޮތަށެވެ.
"ޕްރޮމޯޓަރ" ކަމަށް ބުނެފައި އެ ވަނީ؛
- ޕްރޮމޯޓަރެއް ކަމުގައި ޕްރޮސްޕެކްޓަސްގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކޮންމެ ފަރާތަކަށެވެ. ނުވަތަ
- ކުންފުނީގެ ހިންގުމުގެ މައްޗަށް ސީދާގޮތުންކަމަށް ވިޔަސް ނުވަތަ ނުސީދާގޮތުންކަމަށް ވިޔަސް، ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ބާރު އޮތް ހިއްސާދާރެއް ނުވަތަ ބޯޑު ޑިރެކްޓަރެއް ނުވަތަ އެނޫން ވެސް ފަރާތަކަށެވެ؛ ނުވަތަ
- އެ ފަރާތެއްގެ ލަފަޔާއި އިރުށާދަށް ނުވަތަ އަމުރަށް، ކުންފުނީގެ ބޯޑު ޑިރެކްޓަރުން ތަބާވަމުން އަންނަ ކޮންމެ ފަރާތަކަށެވެ. ނަމަވެސް، ޕްރޮޕެށަނަލް ހައިސިއްޔަތުން މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރަމުން އަންނަ އެއްވެސް ފަރާތެއް ނުހިމެނޭނެއެވެ.
"ޕްރިންސިޕަލް އެޑްވައިޒަރ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޕްރިންސިޕަލް އެޑްވައިޒަރުންގެ ގަވާއިދުގެ ދަށުން ކެޕިޓަލް މާކެޓް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އޮތޯރިޓީން ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކަށެވެ.