ގާނޫނީ ރަދީފު
"އާންމު ސިއްހަތު" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ގައިންގަޔަށް އަރާ ބަލިތަކާއި ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތައް ދެނެގަތުމާއި، އެ ބަލިތަކުން ރައްކައުތެރިވުމާއި، އެ ބަލިތަކުނ އަރައިގަތުމަށް ކުރެވޭ ސިއްހީ ފަރުވާއާއި ސިއްހީ ހޭލުންތެރިކަމާއި ސިއްހީ އާދަތަކަށް މަގުފަހިކުރާ އެންމެހައި ކަންކަން ހިމެނޭގޮތުން އޮންނަ ދުޅަހެޔޮކަމަށެވެ.
"އައި.އީ.ސީ މެޓީރިއަލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ސިއްހީ މައުލޫމާތު ދިނުމަށާއި ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަށް މައުލޫމާތު ދިނުމަށް ތައްޔާރުކޮށްފައި ހުންނަ ވަސީލަތްތައް (ލީފްލެޓް، ޕޯސްޓަރު، ސޯށަލް މީޑިއާ ޕޯސްޓް) ފަދަ ތަކެއްޗަށެވެ.
"ޓްރޯމާ ކެއަރ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ހަށިގަނޑަށް އަނިޔާވުމުގެ ހާދިސާއެއް ދިމާވެގެން، އަނިޔާވާން ދިމާވި ހިސާބުން ފެށިގެން ސިއްހީ ހިދުމަތްދޭ ތަނަކަށް ދިއުމުގެ ތެރޭގައްޔާއި ސިއްހީ ހިދުމަތްދޭ ތަނުންދޭ އިމަރޖެންސީ ފަރުވާއާއި ލިބިފައިވާ އަނިޔާއާ ގުޅިގެން ލިބެންޖެހޭ ރިހެބިލިޓޭޓިވް ފަރުވާ ހިމެނޭގޮތުން އެ ފަރާތަކަށް ލިބެންޖެހޭ ފަރުވާއަށެވެ.
"އޮކިއުޕޭށަނަލް ހެލްތު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މަސައްކަތު މާހައުލުގައި ސިއްހީގޮތުން ލިބެންޖެހޭ ސަލާމަތްތެރިކަމާއި ރައްކައުތެރިކަމަށެވެ.
"ރިންގް ވެކްސިނޭށަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ވެކްސިން ޖަހައިގެން ރައްކައުތެރިކުރެވޭ ބައްޔެއްގެ ކޭސް ފެނި، ބަލި ފެތުރޭ ހާލަތެއްގައި ބަލިފެތުރުން ކޮންޓްރޯލުކުރުމަށްޓަކައި، ބަލި ފެނުނު ސަރަހައްދުގެ ކަނޑައެޅޭ ވަށައިގެންވާ ހިސާބުގަނޑެއްގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނަށް އެ ބަލިން ރައްކައުތެރިވުމަށް ވެކްސިން ދިނުމަށެވެ.
"ކޮންޓެކްޓް ޓްރޭސިންގ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގައިންގަޔަށް އަރާ ބައްޔަކަށް ށައްކުކުރެވޭ މީހަކާ ނުވަތަ ފައްސިވެފައިވާ މީހަކާ ގާތުން ދިމާވެފައިވާ އެހެން މީހުން ބަލައި ދެނެގަތުމަށެވެ.
"ސާމްޕަލް ކެރިއަރ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގައިންގަޔަށް އަރާ ބައްޔަކަށް ޓެސްޓުކުރުމަށް ނަގައި، ރައްކައުތެރިކަމާއެކު ބަންދުކޮށްފައިވާ ސާމްޕަލް/ސާމްޕަލްތައް އެއްތަނުން އަނެއްތަނަށް އުފުލުމަށް ބޭނުންކުރާ ހާއްސަ އާލާތަކަށެވެ.
(ހތ) "ޔުނިވަރސަލް ޓްރާންސްޕޯރޓް މީޑިއާ (ޔޫ.ޓީ.އެމް)" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގައިންގަޔަށް އަރާ ބައްޔަކަށް ލެބޯޓަރީ ޓެސްޓު ހެދުމަށް ނަގާ ސާމްޕަލް ލެބޯޓަރީއަށް ފޮނުވުމަށްޓަކައި ބޭނުންކުރާ ހާއްސަ އާލާތަކަށެވެ.
"އައުޓްބްރޭކް އިންވެސްޓިގޭށަން" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ގައިންގަޔަށް އަރާ ބައްޔެއް ފެތުރޭ ހާލަތެއްގައި ކަމާގުޅޭގޮތުން ބަލަންޖެހޭ ކަންތައްތައް ދެނެގަތުމަށެވެ.
"ލެބޯޓަރީ ސަރވައިލަންސް" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ގައިންގަޔަށް އަރާ ބަލި ދެނެގަތުމަށް ލެބޯޓަރީ ޓެސްޓުތައް ހަދައިގެން ދެނެގަނެވޭ މައުލޫމާތު ބަލަހައްޓައި ރިޕޯޓުކުރުމަށެވެ.
"އިވެންޓް ބޭސްޑް ސަރވައިލަންސް އިންވެސްޓިގޭށަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގައިންގަޔަށް އަރާ ބައްޔެއް ފެތުރުމުގެ ހާދިސާއެއް ދިމާވުމުން، އެކަން ރިޕޯޓުކުރުމަށާއި، ކަމާބެހޭ މައުލޫމާތު އެއްކޮށް، ކަމާބެހޭގޮތުން ބަލަންވާ ކަންކަން ބެލުމަށެވެ.
"ކޭސް ބޭސްޑް ސަރވައިލަންސް އިންވެސްޓިގޭށަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގައިންގަޔަށް އަރާ ބައްޔަކަށް ށައްކުވެގެން ނުވަތަ ފައްސިވެގެން ބަލިޖެހުނު މީހާގެ މައުލޫމާތު ރިޕޯޓުކުރުމާއި، ބެލެހެއްޓުމާއި، ކަމާގުޅޭގޮތުން ބަލަންވާ ކަންތައްތައް ދެނެގަތުމަށެވެ.
"އައި.އެޗް.އާރ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، "ބައިނަލްއަގްވާމީ ސިއްހަތާބެހޭ މުއާހަދާ" ނުވަތަ "އިންޓަރނޭށަނަލް ހެލްތު ރެގިއުލޭށަން" އަށެވެ.
"ކޮމިއުނިކެބަލް ޑިޒީސް ނޯޓިފިކޭށަން ފޯމު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގައިންގަޔަށް އަރާ ބަލިތައް އުޅޭކަން އަންގައި، އެކަން ރިޕޯޓުކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ފޯމަށެވެ.
"ޖޮބް އެއިޑް ފްލޯޗާޓް" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ކަނޑައެޅޭ މަސައްކަތެއް ނުވަތަ މަސްއޫލިއްޔަތެއް އަދާކުރުމަށް ކުރިޔަށްގެންދަންޖެހޭ މަސައްކަތްތައް އެކުލަވައިލައިފައިވާ އެކުލަވައިލުމަށެވެ.
"އާންމު ސިއްހަތު" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ގައިންގަޔަށް އަރާ ބަލިތަކާއި ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތައް ދެނެގަތުމާއި، އެ ބަލިތަކުން ރައްކައުތެރިވުމާއި، އެ ބަލިތަކުނ އަރައިގަތުމަށް ކުރެވޭ ސިއްހީ ފަރުވާއާއި ސިއްހީ ހޭލުންތެރިކަމާއި ސިއްހީ އާދަތަކަށް މަގުފަހިކުރާ އެންމެހައި ކަންކަން ހިމެނޭގޮތުން އޮންނަ ދުޅަހެޔޮކަމަށެވެ.
"އައި.އީ.ސީ މެޓީރިއަލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ސިއްހީ މައުލޫމާތު ދިނުމަށާއި ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަށް މައުލޫމާތު ދިނުމަށް ތައްޔާރުކޮށްފައި ހުންނަ ވަސީލަތްތައް (ލީފްލެޓް، ޕޯސްޓަރު، ސޯށަލް މީޑިއާ ޕޯސްޓް) ފަދަ ތަކެއްޗަށެވެ.
"ޓްރޯމާ ކެއަރ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ހަށިގަނޑަށް އަނިޔާވުމުގެ ހާދިސާއެއް ދިމާވެގެން، އަނިޔާވާން ދިމާވި ހިސާބުން ފެށިގެން ސިއްހީ ހިދުމަތްދޭ ތަނަކަށް ދިއުމުގެ ތެރޭގައްޔާއި ސިއްހީ ހިދުމަތްދޭ ތަނުންދޭ އިމަރޖެންސީ ފަރުވާއާއި ލިބިފައިވާ އަނިޔާއާ ގުޅިގެން ލިބެންޖެހޭ ރިހެބިލިޓޭޓިވް ފަރުވާ ހިމެނޭގޮތުން އެ ފަރާތަކަށް ލިބެންޖެހޭ ފަރުވާއަށެވެ.
"އޮކިއުޕޭށަނަލް ހެލްތު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މަސައްކަތު މާހައުލުގައި ސިއްހީގޮތުން ލިބެންޖެހޭ ސަލާމަތްތެރިކަމާއި ރައްކައުތެރިކަމަށެވެ.
"ރިންގް ވެކްސިނޭށަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ވެކްސިން ޖަހައިގެން ރައްކައުތެރިކުރެވޭ ބައްޔެއްގެ ކޭސް ފެނި، ބަލި ފެތުރޭ ހާލަތެއްގައި ބަލިފެތުރުން ކޮންޓްރޯލުކުރުމަށްޓަކައި، ބަލި ފެނުނު ސަރަހައްދުގެ ކަނޑައެޅޭ ވަށައިގެންވާ ހިސާބުގަނޑެއްގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނަށް އެ ބަލިން ރައްކައުތެރިވުމަށް ވެކްސިން ދިނުމަށެވެ.
"ކޮންޓެކްޓް ޓްރޭސިންގ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގައިންގަޔަށް އަރާ ބައްޔަކަށް ށައްކުކުރެވޭ މީހަކާ ނުވަތަ ފައްސިވެފައިވާ މީހަކާ ގާތުން ދިމާވެފައިވާ އެހެން މީހުން ބަލައި ދެނެގަތުމަށެވެ.
"ސާމްޕަލް ކެރިއަރ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގައިންގަޔަށް އަރާ ބައްޔަކަށް ޓެސްޓުކުރުމަށް ނަގައި، ރައްކައުތެރިކަމާއެކު ބަންދުކޮށްފައިވާ ސާމްޕަލް/ސާމްޕަލްތައް އެއްތަނުން އަނެއްތަނަށް އުފުލުމަށް ބޭނުންކުރާ ހާއްސަ އާލާތަކަށެވެ.
(ހތ) "ޔުނިވަރސަލް ޓްރާންސްޕޯރޓް މީޑިއާ (ޔޫ.ޓީ.އެމް)" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގައިންގަޔަށް އަރާ ބައްޔަކަށް ލެބޯޓަރީ ޓެސްޓު ހެދުމަށް ނަގާ ސާމްޕަލް ލެބޯޓަރީއަށް ފޮނުވުމަށްޓަކައި ބޭނުންކުރާ ހާއްސަ އާލާތަކަށެވެ.
"އައުޓްބްރޭކް އިންވެސްޓިގޭށަން" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ގައިންގަޔަށް އަރާ ބައްޔެއް ފެތުރޭ ހާލަތެއްގައި ކަމާގުޅޭގޮތުން ބަލަންޖެހޭ ކަންތައްތައް ދެނެގަތުމަށެވެ.
"ލެބޯޓަރީ ސަރވައިލަންސް" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ގައިންގަޔަށް އަރާ ބަލި ދެނެގަތުމަށް ލެބޯޓަރީ ޓެސްޓުތައް ހަދައިގެން ދެނެގަނެވޭ މައުލޫމާތު ބަލަހައްޓައި ރިޕޯޓުކުރުމަށެވެ.
"އިވެންޓް ބޭސްޑް ސަރވައިލަންސް އިންވެސްޓިގޭށަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގައިންގަޔަށް އަރާ ބައްޔެއް ފެތުރުމުގެ ހާދިސާއެއް ދިމާވުމުން، އެކަން ރިޕޯޓުކުރުމަށާއި، ކަމާބެހޭ މައުލޫމާތު އެއްކޮށް، ކަމާބެހޭގޮތުން ބަލަންވާ ކަންކަން ބެލުމަށެވެ.
"ކޭސް ބޭސްޑް ސަރވައިލަންސް އިންވެސްޓިގޭށަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގައިންގަޔަށް އަރާ ބައްޔަކަށް ށައްކުވެގެން ނުވަތަ ފައްސިވެގެން ބަލިޖެހުނު މީހާގެ މައުލޫމާތު ރިޕޯޓުކުރުމާއި، ބެލެހެއްޓުމާއި، ކަމާގުޅޭގޮތުން ބަލަންވާ ކަންތައްތައް ދެނެގަތުމަށެވެ.
"އައި.އެޗް.އާރ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، "ބައިނަލްއަގްވާމީ ސިއްހަތާބެހޭ މުއާހަދާ" ނުވަތަ "އިންޓަރނޭށަނަލް ހެލްތު ރެގިއުލޭށަން" އަށެވެ.
"ކޮމިއުނިކެބަލް ޑިޒީސް ނޯޓިފިކޭށަން ފޯމު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގައިންގަޔަށް އަރާ ބަލިތައް އުޅޭކަން އަންގައި، އެކަން ރިޕޯޓުކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ފޯމަށެވެ.
"ޖޮބް އެއިޑް ފްލޯޗާޓް" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ކަނޑައެޅޭ މަސައްކަތެއް ނުވަތަ މަސްއޫލިއްޔަތެއް އަދާކުރުމަށް ކުރިޔަށްގެންދަންޖެހޭ މަސައްކަތްތައް އެކުލަވައިލައިފައިވާ އެކުލަވައިލުމަށެވެ.