gaanoon_logo
-
ހަށި ރައްކައުތެރިކޮށްދޭ ސާމާނު

"ހަށި ރައްކައުތެރިކޮށްދޭ ސާމާނު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޕެސްޓިސައިޑް ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކާއި، ޕެސްޓިސައިޑުގެ މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާއި، ޕެސްޓިސައިޑް ހިފައިގެންގުޅޭ ފަރާތްތައް ޕެސްޓިސައިޑަށް ހާސާވުމުން ރައްކައުތެރިކޮށްދިނުމަށް ގެންގުޅޭ ހެދުމަށާއި ސާމާނަށް ނުވަތަ "ޕާސަނަލް ޕްރޮޓެކްޓިވް އިކިއުޕްމެންޓް" އަށެވެ.

ހަށިވިއްކުން
"ހަށިވިއްކުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ފައިސާ ނުވަތަ ފައިސާއިން އަގުކުރެވިދާނެ އެއްޗެއް ނުވަތަ ކަމެއްގެ ބަދަލުގައި ޖިންސީ އަމަލެއް ތިމާ ހިންގުމަށް ތިމާ އަމިއްލައަށް ހުށަހެޅުމުގެ އަމަލަށެވެ. ނުވަތަ އެފަދަ ކަމެއް ކުރުމުގެ އަމަލަށެވެ.
ހަށިގަނޑަށް އެހެންގޮތެއް ހެދުން
"ހަށިގަނޑަށް އެހެންގޮތެއް ހެދުން" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ޕޯސްޓްމޯޓަމް ހެދުން ނުވަތަ، މޯގް ނުވަތަ މޯޗަރީގައި ބޭއްވުން ފަދަ ކަންކަމަށެވެ.
ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ ބޮޑެތި އަނިޔާ
"ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ ބޮޑެތި އަނިޔާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ މަރުވުން ނުވަތަ މަރުވެދާނެކަމުގެ ބިރު އުފެދުން ނުވަތަ ތިމާގެ ހަށިގަނޑުގެ ބަޔަކަށް ނުވަތަ ގުނަވަނަކަށް އުނިކަމެއް ނުވަތަ ގެއްލުމެއް ނުވަތަ އައިބުކަމެއް ދާއިމީ ގޮތުގައި ލިބިދީފާނެ ބޮޑެތިއަނިޔާއަށެވެ.
ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ އަނިޔާ
"ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ އަނިޔާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ ވޭނާއި، ހަށިގަނޑަށް ޖެހޭ ބައްޔާއި، ހަށިގަނޑުގެ މާއްދީ އެއްވެސް ބަޔަކަށް ލިބޭ އުނިކަމަކަށެވެ.
ހަށިގަނޑުގެ ބޭރުން ނެގޭ ސާމްޕަލެއް

"ހަށިގަނޑުގެ ބޭރުން ނެގޭ ސާމްޕަލެއް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މީހެއްގެ ހަށިގަނޑުން ނަގާ އަންނަނިވި ސާމްޕަލްތަކަށެވެ.

(ހ) ހަށިގަނޑުގެ ޖިންސީ ގުނަވަން ހިމެނޭ ސަރަހައްދު ނޫން އެހެން ހިސާބުތަކުން ނަގާ އިސްތަށި؛

(ށ) ނިޔަފައްޗާއި ނިޔަފަތީގެ ދަށުން ނަގާ ސްވަބް ސާމްޕަލް؛

(ނ) އަނގައިންނާއި ނޭފަތުންނާއި ކަންފަތުން ނަގާ ސްވަބް؛

(ރ) ހަށިގަނޑުގެ އެހެނިހެން ހިސާބުތަކުން ނަގާ ސްވަބް ސާމްޕަލް؛

(ބ) ކުޅު؛

(ޅ) އަޑު (ވޮއިސް) ގެ ސާމްޕަލް؛

(ކ) އެކްސްރޭ؛

(އ) ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި؛ އަދި

(ވ) ހަށިގަނޑުގެ ހަމުގައި ފެންނަން ހުންނަ ތަފާތު ނިށާންތައް.

ހަށިގަނޑުގެ ބޭރުން ނެގޭ ސާމްޕަލެއް (ޖިނާއީ)
"ހަށިގަނޑުގެ ބޭރުން ނެގޭ ސާމްޕަލެއް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ހަށިގަނޑުގެ ޕިއުބިކް ސަރަހައްދު ނޫން އެހެން ހިސާބުތަކުން ނެގޭ އިސްތަށްޓާއި؛ ނިޔަފައްޗާއި ނިޔަފަތީގެ ދަށުން ނެގޭ ސްވަބް ސާމްޕަލާއި؛ ޖިންސީ ގުނަވަނާއި އެ ގުނަވަނުގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަހައްދު ނޫން ހަށިގަނޑުގެ އެހެނިހެން ހިސާބުތަކުން ނެގޭ ސްވަބް ސާމްޕަލާއި؛ އަނގައިން ނެގޭ ސްވަބް ސާމްޕަލާއި؛ ކުޅުގެ ސާމްޕަލާއި؛ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ ސާމްޕަލާއި؛ ހަށިގަނޑުގެ ހަމުގައި ފެންނަން ހުންނަ ތަފާތު ނިށާންތަކުގެ ސާމްޕަލަށެވެ. މި މާނައިގެ ތެރޭގައި އިނގިލީގެ ނިށާނާއި އަނގަ ފިޔަވައި ހުޅުވިފައި ހުންނަ ގުނަވަންތަކުން ނެގޭ ސާމްޕަލެއް ނުހިމެނެއެވެ.
ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއިން ނަގާ ސާމްޕަލް

"ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއިން ނަގާ ސާމްޕަލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މީހެއްގެ ހަށިގަނޑުން ނަގާ އަންނަނިވި ސާމްޕަލްތަކަށެވެ.

(ހ) ދަތްޕިލައިގެ ނިށާން؛

(ށ) ލޭ؛

(ނ) މަނި؛

(ރ) މައިދާގެ ތެރެއިން ނަގާ ސާމްޕަލް؛

(ބ) ޖިންސީ ގުނަވަނާއި، އެ ގުނަވަނުގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަހައްދުން ނަގާ އިސްތަށި؛

(ޅ) އަނގަ ފިޔަވައި ހަށިގަނޑުގެ ހުޅުވިފައި ހުންނަ ގުނަވަންތަކުން ނަގާ ސާމްޕަލް؛

(ކ) ޑ.ީއެން.އޭ ހެދުމަށްޓަކައި ނަގާ ކަށީގެ މަދާއި، ސޮފްޓް ޓިށޫ؛ އަދި

(އ) ހަށިގަނޑުގެ އެތެރެއަށް އެއްޗެއް ބާނައިގެން ނަގާ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި. 

ހަނގުރާމަ މަތީ ހަތިޔާރު
"ހަނގުރާމަ މަތީ ހަތިޔާރު" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ބަޑިބޭސް ނުވަތަ އެފަދަ ނުރައްކާތެރި ކެމިކަލެއް ހިމެނޭފަދަ ހަތިޔާރަށާއި، މީހެއްގެ ހަށިގަނޑަށް ނުވަތަ މުދަލަކަށް ބޮޑު ގެއްލުމެއް ދެނިވި ހަތިޔާރަށެވެ.
ހަނގުރާމައަށް ދިޔުން
"ހަނގުރާމައަށް ދިޔުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އަންނަނިވި މަގްސަދުތަކުގެ ތެރެއިން މަގްސަދަކަށްޓަކައި ދިވެހިރާއްޖެ ދޫކޮށް ދިޔުމަށެވެ (1) ބޭރު ގައުމެއްގައި ޓެރަރިސްޓް ޖަމާގަތަކުން ނުވަތަ އެފަދަ ޖަމާގަތަކަށް ނިސްބަތްނުވާ ޓެރަރިސްޓުން ހިންގާ ހަނގުރާމައެއްގައި ބައިވެރިވުމަށް؛ (2) ޓެރަރިޒަމްގެ އަމަލުތައް ހިންގަން ރޭވުމަށް ނުވަތަ ތައްޔާރުވުމަށް، ނުވަތަ އެފަދަ އަމަލުތައް ހިންގުމުގައި ބައިވެރިވުމަށް ނުވަތަ އެހީތެރިވުމަށް؛ (3)ޓެރަރިޒަމްގެ އަމަލުތައް ހިންގުމަށް ތަމްރީނު ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ނުވަތަ ލިބިގަތުމަށް.
ހަނގުރާމައިގެ ހާލަތު
"ހަނގުރާމައިގެ ހާލަތު" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގައުމީ ދިފާއީ ބާރުގައި ސިފައިން އަމަލުކުރާ އަސްކަރީ އުސޫލުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، ނުވަތަ މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގައި ފުލުހުން އަމަލުކުރާ އުސޫލުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، ނުވަތަ ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުހަވާލުކުރެވިގެންވާ އިދާރާއަކުން އަމަލުކުރާ ތަންފީޒީ އުސޫލުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، ނުވަތަ ދައުލަތާއި ރައްޔިތުންގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށް މަސައްކަތް ކުރާ އެނޫންވެސް ދިވެހި ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާއަކުން އަމަލުކުރާ އުސޫލުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، ދިވެހި ދައުލަތުގެ ދުށްމަނުންނާ ދެކޮޅަށްހަނގުރާމަކުރުމުގެ ގޮތުން، ނުވަތަ އެމީހުންގެ އަމަލުތައް ހުއްޓުވުމުގެ ގޮތުން، ނުވަތަ އެމީހުންގެ ބާރު ކަނޑުވާލުމުގެގޮތުން، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގާނޫނާއި ދިވެހިރާއްޖެ ބައިވެރިވެފައިވާ ބައިނަލްއަގްވާމީ މުއާހަދާތައް ހުއްދަކުރާ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމުގެ ހާލަތަށެވެ.
ހަނގުރާމަވެރި ހަތިޔާރު
ހަނގުރާމަވެރި ހަތިޔާރުގެ މާނައިގައި އަންނަނިވި ތަކެތި ހިމެނޭނެއެވެ: (1) ވަޒަނެއް ނުވަތަ މިސައިލެއް ފޮނުވާލެވޭފަދަ ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ ހަތިޔާރު، (2) ވަޒަން، ބަޑީގެ ކާޓްރިޖް (3) މަތީގައިއެވާފަދަ ހަތިޔާރެއް ބޭނުން ކުރުމުން ނުކުންނަ އަޑު ނުވަތަ އަލި މަޑު ކުރުމަށް ނުވަތަ އެ ހަތިޔާރެއް އަމާޒުކުރުން ފަސޭހަ ކުރުމަށް ހަދާފައިވާ ހަތިޔާރުގެ ބައިތައް (4) އެއްވެސް ވިހައެއް ފޮނުވުމަށް ހަދާފައިވާ ހަތިޔާރު (5) ކަނޑި، ލޮންސި، ތީރު، ދުނިދަނޑި (6) މި މާއްދާގައި ބަޔާން ކޮށްފައިވާ ހަތިޔާރެއްގެ ބައެއް ނުވަތަ އެފަދަ ހަތިޔާރެއް އުފުލަން ހަދާފައިވާ އުޅަނދު ނުވަތަ އެއްޗެހި
ހަނގުރާމަވެރި ހަތިޔާރު
"ހަނގުރާމަވެރި ހަތިޔާރު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އޮޓޮމެޓިކް އަދި އެނޫންވެސް ބަޑިއާއި ގޮވާތަކެތި ހިމެނޭގޮތުން، އެއިން އާދައިގެ ގާންމު ހުއްދަ ބޭނުމެއް ކުރެވެން ނުހުންނަ އެއްޗެހީގެ ތެރެއިން މީހަކު މަރާލެވިދާ ފަދަ ގޮތަށް ފަރުމާކޮށްފައި ހުންނަ ނުވަތަ މީހަކު މަރާލުމުގެ ގާބިލުކަން ހުރި ކޮންމެ ހަތިޔާރަށެވެ.
ހަނގުރާމަވެރި ހަތިޔާރު
"ހަނގުރާމަވެރި ހަތިޔާރު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އޮޓޮމެޓިކް ބަޑިއާއި އެހެނިހެން ބަޑިއާއި ގޮވާތަކެތި ހިމެނޭގޮތުން، އެއިން އާދައިގެ އާންމު ހުއްދަ ބޭނުމެއް ކުރެވެން ނުހުންނަ އެއްޗެހީގެ ތެރެއިން މީހަކު މަރައިލެވިދާ ފަދަ ގޮތަށް ފަރުމާކޮށްފައި ހުންނަ ނުވަތަ މީހަކު މަރައިލުމުގެ ގާބިލުކަން ހުރި ކޮންމެ ހަތިޔާރަށެވެ.
ހަނގުރާމަވެރި ސަރަހައްދެއް
"ހަނގުރާމަވެރި ސަރަހައްދެއް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖެއިން ބޭރުގައި، ޓެރަރިސްޓް ޖަމާގަތަކުން ނުވަތަ އެފަދަ ޖަމާގަތަކަށް ނިސްބަތްނުވާ ޓެރަރިސްޓުން ހަނގުރާމައެއް ހިންގަމުންދާ ސަރަހައްދުތަކުގެ ތެރެއިން ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ގާނޫނު (ގާނޫނު ނަންބަރު 32/2015) އަށް 2 ވަނަ އިސްލާހު ގެނައުމުގެ ގާނޫނު (ގާނޫނު ނަންބަރު 15/2019) 18 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަނޑައެޅޭ ސަރަހައްދަށެވެ.