ގާނޫނީ ރަދީފު
"ޕަބްލިކް ހެލްތު އެމަރޖެންސީ ޕްރިޕެއަރޑްނެސް އެންޑް ރެސްޕޮންސް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އާންމު ސިއްހަތުގެ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތަށް ތައްޔާރުވުމާއި އިޖާބަދިނުމުގެ މަސައްކަތްތަކާއި ހިދުމަތްތަކަށެވެ.
(ތ) "ކޮމިޔުނިކަބަލް ޑިޒީޒަސް ސަރވައިލަންސް އެންޑް އެޕިޑެމިއޮލޮޖީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގައިންގަޔަށް އަރާ ބަލިތައް އުޅޭ ގޮތާއި، އުޅޭ މިންވަރު ދެނެގަތުމަށް އެ ބަލިތަކާބެހޭ މައުލޫމާތު އެއްކޮށް ބެލެހެއްޓުމަށާއި، އެ ކަމާބެހޭ މައުލޫމާތު ދިރާސާކޮށް ބެލެހެއްޓުމަށެވެ.
"އޮޕްށަނަލް ވެކްސިން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ނޭށަނަލް އިމިއުނައިޒޭށަން ށެޑިއުލްގައި ނުހިމެނުނު ނަމަވެސް، ކުއްޖަކަށް ނުވަތަ މީހަކަށް ބައްޔެއްގެ ސަބަބުން ދިމާވެދާނެ މައްސަލަތަކުން ދުރުކުރުމަށް އެ ފަރާތަކަށް ޖެހުމަށް ސިއްހީ ހިދުމަތްތެރިޔަކު ލަފާދޭ ވެކްސިނަށެވެ.
"ޓްރެވަލް ވެކްސިން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ނުރައްކައުތެރި ބައެއް ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު ގައުމަކަށް ނުވަތަ ހިސާބަކަށް ދަތުރުކުރާއިރު ބަލިޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކުރުމަށް ޖަހަން ކަނޑައަޅައިފައިވާ ވެކްސިނަށެވެ.
"އޭ.އީ.އެފް.އައި" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ވެކްސިން ޖެހުމާ ގުޅިގެން ދިމާވާ ކުދިކުދި އުނދަގޫތައް ފިޔަވައި، ވެކްސިން ޖެހޭ ފަރާތަށް ދިމާވެދާނެ ސިއްހީ މައްސަލަތަކަށެވެ.
"ކޯލްޑްޗެއިން އިކުއިޕްމަންޓް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ވެކްސިނުގެ ފިނިހޫނުމިން ހިފެހެއްޓުމަށް ބޭނުންކުރާ ފްރިޖް ފަދަ އާލާތްތަކަށެވެ.
"ކޯލްޑްޗޭން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ވެކްސިނުގެ ފިނިހޫނުމިން ހިފެހެއްޓުމުގެ ނިޒާމާއި މިންގަނޑުތަކަށެވެ.
"ނޭށަނަލް އިމިއުނައިޒޭށަން ށެޑިއުލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކުޑަކުދިންނަށް ވެކްސިން ދިނުމަށް ކަނޑައަޅައިފައިވާ ވެކްސިންތަކާއި އެ ވެކްސިންތައް ދިނުމުގެ މިންވަރާއި މިންގަނޑުތަކަށެވެ.
"މައިކްރޯނިއުޓްރިއަންޓް ޑެފިށަންސީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ މައިކްރޯނިއުޓްރިއަންޓުގެ ހާލަތު ދަށްވުމަށެވެ.
"މައިކްރޯނިއުޓްރިއަންޓް ސަޕްލިމެންޓް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މާބަނޑު ދުވަސްވަރާއި ކުޑަކުދިންގެ ކާނާގެ ހާލަތު ރަނގަޅުކުރުމަށް ވަކި ގަވާއިދަކުން ދެވޭ ބޭހުގެ ފަރުވާއަށެވެ.
"ގްރޯތު މޮނިޓަރިންގ އެންޑް ޕްރޮމޯށަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކުޑަކުދިން ހެދިބޮޑުވާ މިންވަރާއި، ހިއްސުތައް ތަރައްގީވާވަރު ދެނެގަތުމަށް ބަލާ ބެލުމަށެވެ.
"ކޮންޓްރަސެޕްޓިވް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދަރިން ހޯދުމުގައި އާއިލާ ރޭވުމަށާއި، ވިހެއުމުގެ ދޭތެރެދުރުކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ އެކިއެކި ވަސީލަތްތަކަށެވެ.
"ފެމިލީ ޕްލޭނިންގ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދަރިން ހޯދުމުގައި އާއިލާ ރޭވުމަށާއި، ވިހެއުމުގެ ދޭތެރެދުރުކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކުރުމަށެވެ.
"އޭ.އެން.ސީ" އާއި "ޕީ.އެން.ސީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މާބަނޑު ދުވަސްވަރުގެ ފަރުވާ (އެންޓިނޭޓަލް ކެއަރ) އަށާއި، ވިހެއުމަށްފަހު ދޭ ފަރުވާ (ޕޯސްޓްނޭޓަލް ކެއަރ) އަށެވެ.
"އޭ.އެން.ސީ" އާއި "ޕީ.އެން.ސީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މާބަނޑު ދުވަސްވަރުގެ ފަރުވާ (އެންޓިނޭޓަލް ކެއަރ) އަށާއި، ވިހެއުމަށްފަހު ދޭ ފަރުވާ (ޕޯސްޓްނޭޓަލް ކެއަރ) އަށެވެ.
"ޕަބްލިކް ހެލްތު އެމަރޖެންސީ ޕްރިޕެއަރޑްނެސް އެންޑް ރެސްޕޮންސް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އާންމު ސިއްހަތުގެ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތަށް ތައްޔާރުވުމާއި އިޖާބަދިނުމުގެ މަސައްކަތްތަކާއި ހިދުމަތްތަކަށެވެ.
(ތ) "ކޮމިޔުނިކަބަލް ޑިޒީޒަސް ސަރވައިލަންސް އެންޑް އެޕިޑެމިއޮލޮޖީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގައިންގަޔަށް އަރާ ބަލިތައް އުޅޭ ގޮތާއި، އުޅޭ މިންވަރު ދެނެގަތުމަށް އެ ބަލިތަކާބެހޭ މައުލޫމާތު އެއްކޮށް ބެލެހެއްޓުމަށާއި، އެ ކަމާބެހޭ މައުލޫމާތު ދިރާސާކޮށް ބެލެހެއްޓުމަށެވެ.
"އޮޕްށަނަލް ވެކްސިން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ނޭށަނަލް އިމިއުނައިޒޭށަން ށެޑިއުލްގައި ނުހިމެނުނު ނަމަވެސް، ކުއްޖަކަށް ނުވަތަ މީހަކަށް ބައްޔެއްގެ ސަބަބުން ދިމާވެދާނެ މައްސަލަތަކުން ދުރުކުރުމަށް އެ ފަރާތަކަށް ޖެހުމަށް ސިއްހީ ހިދުމަތްތެރިޔަކު ލަފާދޭ ވެކްސިނަށެވެ.
"ޓްރެވަލް ވެކްސިން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ނުރައްކައުތެރި ބައެއް ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު ގައުމަކަށް ނުވަތަ ހިސާބަކަށް ދަތުރުކުރާއިރު ބަލިޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކުރުމަށް ޖަހަން ކަނޑައަޅައިފައިވާ ވެކްސިނަށެވެ.
"އޭ.އީ.އެފް.އައި" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ވެކްސިން ޖެހުމާ ގުޅިގެން ދިމާވާ ކުދިކުދި އުނދަގޫތައް ފިޔަވައި، ވެކްސިން ޖެހޭ ފަރާތަށް ދިމާވެދާނެ ސިއްހީ މައްސަލަތަކަށެވެ.
"ކޯލްޑްޗެއިން އިކުއިޕްމަންޓް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ވެކްސިނުގެ ފިނިހޫނުމިން ހިފެހެއްޓުމަށް ބޭނުންކުރާ ފްރިޖް ފަދަ އާލާތްތަކަށެވެ.
"ކޯލްޑްޗޭން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ވެކްސިނުގެ ފިނިހޫނުމިން ހިފެހެއްޓުމުގެ ނިޒާމާއި މިންގަނޑުތަކަށެވެ.
"ނޭށަނަލް އިމިއުނައިޒޭށަން ށެޑިއުލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކުޑަކުދިންނަށް ވެކްސިން ދިނުމަށް ކަނޑައަޅައިފައިވާ ވެކްސިންތަކާއި އެ ވެކްސިންތައް ދިނުމުގެ މިންވަރާއި މިންގަނޑުތަކަށެވެ.
"މައިކްރޯނިއުޓްރިއަންޓް ޑެފިށަންސީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ މައިކްރޯނިއުޓްރިއަންޓުގެ ހާލަތު ދަށްވުމަށެވެ.
"މައިކްރޯނިއުޓްރިއަންޓް ސަޕްލިމެންޓް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މާބަނޑު ދުވަސްވަރާއި ކުޑަކުދިންގެ ކާނާގެ ހާލަތު ރަނގަޅުކުރުމަށް ވަކި ގަވާއިދަކުން ދެވޭ ބޭހުގެ ފަރުވާއަށެވެ.
"ގްރޯތު މޮނިޓަރިންގ އެންޑް ޕްރޮމޯށަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކުޑަކުދިން ހެދިބޮޑުވާ މިންވަރާއި، ހިއްސުތައް ތަރައްގީވާވަރު ދެނެގަތުމަށް ބަލާ ބެލުމަށެވެ.
"ކޮންޓްރަސެޕްޓިވް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދަރިން ހޯދުމުގައި އާއިލާ ރޭވުމަށާއި، ވިހެއުމުގެ ދޭތެރެދުރުކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ އެކިއެކި ވަސީލަތްތަކަށެވެ.
"ފެމިލީ ޕްލޭނިންގ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދަރިން ހޯދުމުގައި އާއިލާ ރޭވުމަށާއި، ވިހެއުމުގެ ދޭތެރެދުރުކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކުރުމަށެވެ.
"އޭ.އެން.ސީ" އާއި "ޕީ.އެން.ސީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މާބަނޑު ދުވަސްވަރުގެ ފަރުވާ (އެންޓިނޭޓަލް ކެއަރ) އަށާއި، ވިހެއުމަށްފަހު ދޭ ފަރުވާ (ޕޯސްޓްނޭޓަލް ކެއަރ) އަށެވެ.
"އޭ.އެން.ސީ" އާއި "ޕީ.އެން.ސީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މާބަނޑު ދުވަސްވަރުގެ ފަރުވާ (އެންޓިނޭޓަލް ކެއަރ) އަށާއި، ވިހެއުމަށްފަހު ދޭ ފަރުވާ (ޕޯސްޓްނޭޓަލް ކެއަރ) އަށެވެ.