ގާނޫނީ ރަދީފު
"އަމަލު ހިންގި ތަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އަމަލު ހިނގާ ހިނދު، އެ އަމަލާގުޅުންހުރި ވާގިއާއެއް ނުވަތަ މާއްދީ ހެއްކެއް ނުވަތަ އެއްޗެއް ހުރި ކޮންމެ ތަނަކަށެވެ.
"ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތައް ރައްކައުތެރިކޮށްދިނުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ މުވައްޒަފު ހިންގާ އަމަލު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2019-19 (ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތައް ރައްކާތެރި ކުރުމުގެ ގާނޫނު) ގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ޗިލްޑްރަންސް އޮމްބަޑްސްޕަރސަންގެ އޮފީހުން ތަހުގީގު ކުރާ ކަންކަމަށެވެ.
"މަސްލަހަތު ހިމާޔަތްކޮށްދޭ ފަރާތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޗިލްޑްރަންސް އޮމްބަޑްސްޕަރސަންގެ އޮފީހުން ތަހުގީގު ކުރަމުންދާ މައްސަލައެއް ރައްދުވާ ފަރާތެއްގެ ނުވަތަ ސުވާލުކުރެވެމުންދާ ފަރާތެއްގެ މަސްލަހަތު ހިމާޔަތް ކޮށްދެވޭނެ ކަމަށް އޭނާ ކަނޑައަޅ،ާ އުމުރުން 18 (އަށާރަ) އަހަރުން މަތީގެ ކޮންމެ މީހަކަށެވެ.
"މައްސަލަ ރައްދުވާ ފަރާތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އެ އިދާރާއަކާ ދެކޮޅަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅިފައިވާ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތައް ރައްކައުތެރިކޮށްދިނުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ އިދާރާއާ ދެކޮޅަށް ނުވަތަ މުވައްޒަފާ ދެކޮޅަށް މި ގަވާއިދުގެ ދަށުން އެ ވަގުތަކު ތަހުގީގު ހިންގެމުންދާ މުވައްޒަފާއި، އެ ވަގުތަކާ ހަމައަށް އެ ތަހުގީގަކާ ގުޅިގެން އެ ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް އިތުރަށް ތަހުގީގު ކުރިޔަށް ނުގެންދިއުމަށް ނުވަތަ ފިޔަވަޅެއް ނޭޅުމަށް ނިންމޭ ފަރާތްތައް ފިޔަވައި އެ ތަހުގީގަކާ ގުޅިގެން ފިޔަވަޅެއް އަޅައިފައިނުވާ ފަރާތްތަކަށެވެ.
"މަސައްކަތުގެ ދާއިރާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތައް ރައްކައުތެރިކޮށްދިނުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ މުވައްޒަފަކު، އޭނާގެ ވަޒީފާގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމުގެ ގޮތުން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަމަށެވެ
"މައްސަލައާ ގުޅުންހުރި ފަރާތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތް ނުވަތަ އަނިޔާ ލިބުނު ފަރާތް ނުވަތަ އަނިޔާ ލިބުނު ފަރާތުގެ ށަރުއީ ނުވަތަ ގާނޫނީ ބަލަދުވެރިޔ،ާ ނުވަތަ އަނިޔާ ލިބުނު ފަރާތުގެ ވަކީލު، ނުވަތަ މައްސަލަ ރައްދުވާ ފަރާތ،ް ނުވަތަ ރައްދުވާ ފަރާތުގެ ވަކީލަށެވެ.
"ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތައް ރައްކައުތެރިކޮށްދިނުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ މުވައްޒަފު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކުޑަކުއްޖަކު ބެލެހެއްޓުމާއި، ކުޑަކުއްޖަކަށް އެހީތެރިކަމާއި ރައްކައުތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމާއި، އެ ކުދީންގެ ތައުލީމާއި ތަރުބިއްޔަތާއި ސުލޫކާއި އަހްލާގާއި، ޖިސްމާނީ ދުޅަހެޔޮކާމާއި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކާމާ ގުޅުންހުރި އެއްވެސް ކަމެއް ކުރުމުގައި އަމަލީގޮތުން ސީދާ ހަރަކާތްތެރިވާ މުވައްޒަފުންނާއި، ކުޑަކުދިންގެ ހައްގަކާ ގުޅުންހުރި ކަމެއްގައި ގޮތް ކަނޑައެޅުމުގެ ބާރު ލިބިދީފައިވާ އެންމެހައި މުވައްޒަފުންނަށެވެ. އެއީ، އެކިއެކި މަގާމުތަކަށް އިންތިހާބުކުރެވޭ މީހުންނާއި، އައްޔަނުކުރެވޭ މަގާމުތަކުގައި ތިބޭ މީހުންނާއި، ވަގުތީ މުވައްޒަފުންނާއި، ކޮންސަލްޓަންޓުންނާއި، އިންޓަރނުންނާއި، ހިލޭސާބަހަށް މަސައްކަތްކުރާ މީހުން ހިމެނޭހެންނެވެ.
"ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތައް ރައްކައުތެރިކޮށްދިނުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ އިދާރާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތަކާބެހޭ މުއާހަދާއިންނާއި، ގާނޫނުތަކާއިގަވާއިދުތަކުން ކުޑަކުދިންނަށް ކަށަވަރުކޮށްދޭ ހައްގުތައް ކަށަވަރުކޮށްދިނުމުގެ އެކިއެކި ޒިންމާތައް އޮންނަ އެންމެހައި ފަރާތްތަކާއި، އެ ޒިންމާތައް އެހެން ފަރާތަކާ ހަވާލުކުރެވޭ ހާލަތުގައި އެ ފަރާތްތަކަށެވެ.
"އޮޕްށަނަލް ޕްރޮޓޮކޯލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އެކުވެރި ދައުލަތްތަކުގެ "ކޮންވެންށަން އޮން ދަ ރައިޓްސް އޮފް ދަ ޗައިލްޑް" ގެ "އޮޕްށަނަލް ޕްރޮޓޮކޯލް" ތަކަށެވެ.
"ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތަކާބެހޭ މުއާހަދާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އެކުވެރި ދައުލަތްތަކުގެ "ކޮންވެންށަން އޮން ދަ ރައިޓްސް އޮފް ދަ ޗައިލްޑް" އަށެވެ.
"ކުޑަކުދިން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މައިމީހާގެ ބަނޑުގައި ގަރުބަގަތީއްސުރެ ދުނިޔެއަށް އުފަންވުމާ ދެމެދުގައިވާ ހާލަތުގައިވާ ކުދިންނާއި، ދުނިޔެއަށް އުފަންވުމަށްފަހު، މީލާދީގޮތުން 18 (އަށާރަ) އަހަރު ފުރިހަމަނުވާ ކުދިންނަށެވެ.
"ޗިލްޑްރަންސް އޮމްބަޑްސްޕަރސަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2019-19 (ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތައް ރައްކާތެރި ކުރުމުގެ ގާނޫނު) ގައި ބުނާ ޗިލްޑްރަންސް އޮމްބަޑްސްޕަރސަން އަށެވެ.
"ޗިލްޑްރަންސް އޮމްބަޑްސްޕަރސަންގެ އޮފީސް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2019-19 (ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތައް ރައްކާތެރި ކުރުމުގެ ގާނޫނު) ގައި ބުނާ ޗިލްޑްރަންސް އޮމްބަޑްސްޕަރސަންގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރުމަށް އުފައްދައިފައިވާ އަދި އުފައްދާ އެންމެހައި އޮފީސްތަކަށެވެ.
"ވިޔަފާރި ތަރައްގީ ކުރުމުގެ ހިދުމަތްދޭ މަރުކަޒު" ނުވަތަ "މަރުކަޒު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ވިޔަފާރި ފަށައިގަތުމާބެހޭ ތަމްރީނު ދިނުމާއި، ވިޔަފާރީގެ ޕްލޭނުތައް ތައްޔާރު ކުރުމާއި، މާލީ ކަންކަމާއި، މާކެޓް ކުރުމާ ގުޅޭ ހިދުމަތްތައް ހިމެނޭ ގޮތުން، އެންމެ ކުދި، ކުދި އަދި މެދު ފަންތީގެ ވިޔަފާރިއެއްގެ ވިޔަފާރި ކުރިއެރުވުމާއި ތަރައްގީ ކުރުމާ ގުޅުންހުރި ހިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ޓަކައި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައި، ބީ.ސީ.ސީ. އިން ގާއިމުކުރާ މަރުކަޒުތަކަށެވެ.
"ސެކްޓަރ ކައުންސިލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަޒީފާގެ ބާޒާރަށް އަންނަ ބަދަލުތައް ދެނެގަތުމާއި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަޒީފާގެ ބާޒާރަށް މީހުން ބޭނުންވާނެ ދާއިރާތައް ފާހަގަކޮށް، ނޭށަނަލް އޮކިއުޕޭށަނަލް ސްޓޭންޑަރޑްތަކަށް ހިންގާ ތަމްރީނުތަކުގެ ފެންވަރު ބެލުމާ ގުޅޭ ކަންކަން ކުރުމަށް، އެ ދާއިރާތަކަށް ގައުމީ ތަރައްގީއާއި އިގްތިސާދާ ގުޅުންހުރި ދާއިރާތައް ހިމަނައިގެން މޯލްޑިވްސް ނޭށަނަލް ސްކިލްސް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އޮތޯރިޓީން އެކުލަވައިލައިފައިވާ ކައުންސިލަށެވެ.
"އަމަލު ހިންގި ތަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އަމަލު ހިނގާ ހިނދު، އެ އަމަލާގުޅުންހުރި ވާގިއާއެއް ނުވަތަ މާއްދީ ހެއްކެއް ނުވަތަ އެއްޗެއް ހުރި ކޮންމެ ތަނަކަށެވެ.
"ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތައް ރައްކައުތެރިކޮށްދިނުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ މުވައްޒަފު ހިންގާ އަމަލު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2019-19 (ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތައް ރައްކާތެރި ކުރުމުގެ ގާނޫނު) ގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ޗިލްޑްރަންސް އޮމްބަޑްސްޕަރސަންގެ އޮފީހުން ތަހުގީގު ކުރާ ކަންކަމަށެވެ.
"މަސްލަހަތު ހިމާޔަތްކޮށްދޭ ފަރާތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޗިލްޑްރަންސް އޮމްބަޑްސްޕަރސަންގެ އޮފީހުން ތަހުގީގު ކުރަމުންދާ މައްސަލައެއް ރައްދުވާ ފަރާތެއްގެ ނުވަތަ ސުވާލުކުރެވެމުންދާ ފަރާތެއްގެ މަސްލަހަތު ހިމާޔަތް ކޮށްދެވޭނެ ކަމަށް އޭނާ ކަނޑައަޅ،ާ އުމުރުން 18 (އަށާރަ) އަހަރުން މަތީގެ ކޮންމެ މީހަކަށެވެ.
"މައްސަލަ ރައްދުވާ ފަރާތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އެ އިދާރާއަކާ ދެކޮޅަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅިފައިވާ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތައް ރައްކައުތެރިކޮށްދިނުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ އިދާރާއާ ދެކޮޅަށް ނުވަތަ މުވައްޒަފާ ދެކޮޅަށް މި ގަވާއިދުގެ ދަށުން އެ ވަގުތަކު ތަހުގީގު ހިންގެމުންދާ މުވައްޒަފާއި، އެ ވަގުތަކާ ހަމައަށް އެ ތަހުގީގަކާ ގުޅިގެން އެ ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް އިތުރަށް ތަހުގީގު ކުރިޔަށް ނުގެންދިއުމަށް ނުވަތަ ފިޔަވަޅެއް ނޭޅުމަށް ނިންމޭ ފަރާތްތައް ފިޔަވައި އެ ތަހުގީގަކާ ގުޅިގެން ފިޔަވަޅެއް އަޅައިފައިނުވާ ފަރާތްތަކަށެވެ.
"މަސައްކަތުގެ ދާއިރާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތައް ރައްކައުތެރިކޮށްދިނުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ މުވައްޒަފަކު، އޭނާގެ ވަޒީފާގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމުގެ ގޮތުން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަމަށެވެ
"މައްސަލައާ ގުޅުންހުރި ފަރާތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތް ނުވަތަ އަނިޔާ ލިބުނު ފަރާތް ނުވަތަ އަނިޔާ ލިބުނު ފަރާތުގެ ށަރުއީ ނުވަތަ ގާނޫނީ ބަލަދުވެރިޔ،ާ ނުވަތަ އަނިޔާ ލިބުނު ފަރާތުގެ ވަކީލު، ނުވަތަ މައްސަލަ ރައްދުވާ ފަރާތ،ް ނުވަތަ ރައްދުވާ ފަރާތުގެ ވަކީލަށެވެ.
"ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތައް ރައްކައުތެރިކޮށްދިނުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ މުވައްޒަފު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކުޑަކުއްޖަކު ބެލެހެއްޓުމާއި، ކުޑަކުއްޖަކަށް އެހީތެރިކަމާއި ރައްކައުތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމާއި، އެ ކުދީންގެ ތައުލީމާއި ތަރުބިއްޔަތާއި ސުލޫކާއި އަހްލާގާއި، ޖިސްމާނީ ދުޅަހެޔޮކާމާއި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކާމާ ގުޅުންހުރި އެއްވެސް ކަމެއް ކުރުމުގައި އަމަލީގޮތުން ސީދާ ހަރަކާތްތެރިވާ މުވައްޒަފުންނާއި، ކުޑަކުދިންގެ ހައްގަކާ ގުޅުންހުރި ކަމެއްގައި ގޮތް ކަނޑައެޅުމުގެ ބާރު ލިބިދީފައިވާ އެންމެހައި މުވައްޒަފުންނަށެވެ. އެއީ، އެކިއެކި މަގާމުތަކަށް އިންތިހާބުކުރެވޭ މީހުންނާއި، އައްޔަނުކުރެވޭ މަގާމުތަކުގައި ތިބޭ މީހުންނާއި، ވަގުތީ މުވައްޒަފުންނާއި، ކޮންސަލްޓަންޓުންނާއި، އިންޓަރނުންނާއި، ހިލޭސާބަހަށް މަސައްކަތްކުރާ މީހުން ހިމެނޭހެންނެވެ.
"ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތައް ރައްކައުތެރިކޮށްދިނުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ އިދާރާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތަކާބެހޭ މުއާހަދާއިންނާއި، ގާނޫނުތަކާއިގަވާއިދުތަކުން ކުޑަކުދިންނަށް ކަށަވަރުކޮށްދޭ ހައްގުތައް ކަށަވަރުކޮށްދިނުމުގެ އެކިއެކި ޒިންމާތައް އޮންނަ އެންމެހައި ފަރާތްތަކާއި، އެ ޒިންމާތައް އެހެން ފަރާތަކާ ހަވާލުކުރެވޭ ހާލަތުގައި އެ ފަރާތްތަކަށެވެ.
"އޮޕްށަނަލް ޕްރޮޓޮކޯލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އެކުވެރި ދައުލަތްތަކުގެ "ކޮންވެންށަން އޮން ދަ ރައިޓްސް އޮފް ދަ ޗައިލްޑް" ގެ "އޮޕްށަނަލް ޕްރޮޓޮކޯލް" ތަކަށެވެ.
"ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތަކާބެހޭ މުއާހަދާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އެކުވެރި ދައުލަތްތަކުގެ "ކޮންވެންށަން އޮން ދަ ރައިޓްސް އޮފް ދަ ޗައިލްޑް" އަށެވެ.
"ކުޑަކުދިން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މައިމީހާގެ ބަނޑުގައި ގަރުބަގަތީއްސުރެ ދުނިޔެއަށް އުފަންވުމާ ދެމެދުގައިވާ ހާލަތުގައިވާ ކުދިންނާއި، ދުނިޔެއަށް އުފަންވުމަށްފަހު، މީލާދީގޮތުން 18 (އަށާރަ) އަހަރު ފުރިހަމަނުވާ ކުދިންނަށެވެ.
"ޗިލްޑްރަންސް އޮމްބަޑްސްޕަރސަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2019-19 (ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތައް ރައްކާތެރި ކުރުމުގެ ގާނޫނު) ގައި ބުނާ ޗިލްޑްރަންސް އޮމްބަޑްސްޕަރސަން އަށެވެ.
"ޗިލްޑްރަންސް އޮމްބަޑްސްޕަރސަންގެ އޮފީސް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2019-19 (ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތައް ރައްކާތެރި ކުރުމުގެ ގާނޫނު) ގައި ބުނާ ޗިލްޑްރަންސް އޮމްބަޑްސްޕަރސަންގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރުމަށް އުފައްދައިފައިވާ އަދި އުފައްދާ އެންމެހައި އޮފީސްތަކަށެވެ.
"ވިޔަފާރި ތަރައްގީ ކުރުމުގެ ހިދުމަތްދޭ މަރުކަޒު" ނުވަތަ "މަރުކަޒު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ވިޔަފާރި ފަށައިގަތުމާބެހޭ ތަމްރީނު ދިނުމާއި، ވިޔަފާރީގެ ޕްލޭނުތައް ތައްޔާރު ކުރުމާއި، މާލީ ކަންކަމާއި، މާކެޓް ކުރުމާ ގުޅޭ ހިދުމަތްތައް ހިމެނޭ ގޮތުން، އެންމެ ކުދި، ކުދި އަދި މެދު ފަންތީގެ ވިޔަފާރިއެއްގެ ވިޔަފާރި ކުރިއެރުވުމާއި ތަރައްގީ ކުރުމާ ގުޅުންހުރި ހިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ޓަކައި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައި، ބީ.ސީ.ސީ. އިން ގާއިމުކުރާ މަރުކަޒުތަކަށެވެ.
"ސެކްޓަރ ކައުންސިލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަޒީފާގެ ބާޒާރަށް އަންނަ ބަދަލުތައް ދެނެގަތުމާއި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަޒީފާގެ ބާޒާރަށް މީހުން ބޭނުންވާނެ ދާއިރާތައް ފާހަގަކޮށް، ނޭށަނަލް އޮކިއުޕޭށަނަލް ސްޓޭންޑަރޑްތަކަށް ހިންގާ ތަމްރީނުތަކުގެ ފެންވަރު ބެލުމާ ގުޅޭ ކަންކަން ކުރުމަށް، އެ ދާއިރާތަކަށް ގައުމީ ތަރައްގީއާއި އިގްތިސާދާ ގުޅުންހުރި ދާއިރާތައް ހިމަނައިގެން މޯލްޑިވްސް ނޭށަނަލް ސްކިލްސް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އޮތޯރިޓީން އެކުލަވައިލައިފައިވާ ކައުންސިލަށެވެ.