ގާނޫނީ ރަދީފު
"އެތްލީޓް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގަވާއިދުގެ ދަށުން އަރުތަ ޕްރޮގްރާމަށް ހޮވޭ ފަރާތްތައްކަމަށްވާ ކުޅުންތެރީންނާއި، ކޯޗުންނާއި، މެޑިކަލް އޮފިށަލުންނާއި، ފިޒިއޯއިންނާއި، ޓެކްނިކަލް އޮފިށަލުން ހިމެނޭ ގޮތަށެވެ.
"އެލައިޑް ހެލްތް ޕްރޮފެށަނަލުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މެޑިކަލް އަދި ޑެންޓަލް ޕްރެކްޓިށަނަރުންނާއި ނަރުހުންނާއި މިޑްވައިފުން ފިޔަވައި ސިއްހީ ހިދުމަތުގެ ފަންނުގައި މަސައްކަތްކުރާ، ސިއްހީ ހިދުމަތުގެ ފަންނީ މަސައްކަތްތެރިންގެ ގާނޫނު (ގާނޫނު ނަންބަރު 13/2015) ގެ 45 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޕްރޮފެށަނަލުންނަށެވެ.
"އެގްޒެކިއުޓަރ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ހެޑް އޮފް އޮނަރަރީ ކޮންސިއުލަރ ޕޯސްޓުގެ މަގާމަށް މީހަކު އައްޔަނުކުރާ ފަރާތަށް މިނިސްޓްރީން ދޭ ރަސްމީ ލިޔުމަށެވެ.
"އެގްޒެކިއުޓިންގ އޭޖެންސީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޒަކާތު ނަފާ ޕްރޮގްރާމުގެ ދަށުން އަމަލީގޮތުން އެހީގެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސުމަށް ޓަކައި މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒާއި މިނިސްޓްރީ އޮފް އެކޮނޮމިކް ޑިވެލޮޕްމަންޓުން ކަނޑައަޅާ ފަރާތްތަކަށެވެ.
"އެގްޒެކިއުޓިވް ބޯޑު" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރިވސް ގެ އެންމެހާ ކަންކަން ރާވާ ހިންގުމަށްޓަކައި ކޮމިށަނަރ އޮފް ޕޮލިސް އަށް ލަފާ އެރުވުމަށް ކޮމިށަނަރ އޮފް ޕޮލިސް އައްޔަނުކޮށްފައިވާ ފުލުހުންގެ އިސް އޮފިސަރުން ހިމެނޭ ބޯޑަށެވެ.
"އެގްޒެކެޓިވް ކޮމިޓީ" ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނ،ީ މިނިސްޓްރީ ހިންގުމާ ހަވާލުވެ ހުންނަ ވަޒީރާއި، ޕްރޮޕޯޒަލްގައި ހިމެނޭ މަށްރޫއުގެދާއިރާއާ ގުޅޭ ވުޒާރާ ހިންގުމާ ހަވާލުވެ ހުންނަ ވަޒީރާއި، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގެ ކޯޕަރޭޓް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އޮފީސް ހިންގުމާ ހަވާލުވެހުންނަ އެންމެ އިސްވެރިޔާގެ މައްޗަށް އެކުލެވިގެންވާ ކޮމިޓީއަށެވެ.
"އެގްޒެކެޓިވް އޮފިސަރުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އެ ކުންފުންޏެއްގެ މުވައްޒަފުންގެ ތެރެއިން ސިޔާސަތު ކަނޑައެޅުމުގައި ބައިވެރިވާ މުވައްޒަފުންނާއި، އެ ކުންފުނީގެ ހަރަކާތްތަކުގެ ތެރެއިން މައިގަނޑު ހަރަކާތްތައް ހިންގުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލާ ކޮންމެ މުވައްޒަފަކަށެވެ. އަދި އެފަދަ މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލާ ކޮންމެ މުވައްޒަފަކީ އެ ކުންފުނީގެ ކޮންމެ މަގާމެއްގައި ހުރި މީހެއް ކަމުގައިވީނަމަވެސް، އިންށުއަރެންސްއާބެހޭ ގާނޫނު (ގާނޫނު ނަންބަރު 2025-13) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި އެގްޒެކެޓިވް އޮފިސަރެއް ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. އެގްޒެކެޓިވް އޮފިސަރުންގެ ތެރޭގައި، އެ ކުންފުންޏެއްގެ މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރާއި، ޗީފް ފައިނޭންށަލް އޮފިސަރާއި، ޗީފް އެގްޒެކެޓިވް އޮފިސަރާއި، ޖެނެރަލް މެނޭޖަރު ހިމެނޭނެއެވެ.
"އެގްޒެމިންކުރުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މައްސަލައެއްގައި ހެކިބަސް ދޭ މީހާއާ، ހެކިބަސް ދިނުމަށް އޭނާ ހުށަހެޅި ފަރާތުން ސުވާލުކުރުމަށެވެ ނުވަތަ އޭނާއާ އެފަދައިން ކުރެވޭ ސުވާލުތަކަށެވެ.
"އެސެންށަލް ފަންކްށަނާ ހިލާފަށް، އެހެނިހެން މަސައްކަތް ނުވަތަ މާޖިނަލް ފަންކްށަންސް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ވަޒީފާގެ މައިގަނޑު އަސާސްތަކުގެ ތެރޭގައި ނުހިމެނޭ މަސައްކަތްތަކަށެވެ. މިއީ މި މަސައްކަތްތައް އުނިކުރި ނަމަވެސް ނުވަތަ އެހެން ފަރާތަކާ ހަވާލުކުރި ނަމަވެސް އެ މީހެއްގެ ވަޒީފާގެ ދައުރަށް މާބޮޑު އަސަރެއްނުކުރާނެ މަސައްކަތްތަކެވެ. ގިނަގިނައިން ކުރަންނުޖެހޭ ކަންކަން ވެސް މީގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ. އެހެންކަމުން، ހާއްސަކޮށް، ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މުވައްޒަފުންނަށް ވަޒީފާ ދިނުމުގައި އަދި ހަމަހަމަކަން ގެންގުޅުމުގައި ކޮންމެހެން ކުރަން މުހިންމުނޫން މިފަދަ ކަންތައްތައް އުނިކުރެވިދާނެއެވެ ނުވަތަ ބަދަލު ގެނެވިދާނެއެވެ.
(ހ) "އެސެންށަލް ފަންކްށަންސް " ނުވަތަ "ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ (އަސާސީ) މަސައްކަތްތައް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ވަޒީފާގެ މުހިންމު ވާޖިބެއް ނުވަތަ ޒިންމާއެއްގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މަސައްކަތްތަކަށެވެ. މިފަދަ މަސައްކަތްތަކަކީ އޭގެ ޒާތުން (މިސާލު: ހުރިހާ މުވައްޒަފުންގެ ކިބައިގައި ނެތް ހުނަރެއް ނުވަތަ ހާއްސަ ކޮލިފިކޭށަންތަކެއް ބޭނުންވާ ފަދަ) އެހެން ފަރާތަކަށް އެ މަސައްކަތް ކުރަން ހަވާލުކޮށްގެން ނުވާނެ ނުވަތަ ނުކުރެވޭނެ މަސައްކަތްތަކެވެ. މީގެ އިތުރުން، އެ މަސައްކަތެއް ނުކުރެވުމުގެ ސަބަބުން ނުރަނގަޅު ނަތީޖާއެއް ނުކުމެދާނެ އަދި އެ މަސައްކަތެއް އުނިކުރުމުގެ ސަބަބުން ވަޒީފާއަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އަންނަ ނުވަތަ ވަޒީފާގެ ބޭނުން ކެނޑޭ މަސައްކަތްތަކެވެ.
"އެތްލީޓް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގަވާއިދުގެ ދަށުން އަރުތަ ޕްރޮގްރާމަށް ހޮވޭ ފަރާތްތައްކަމަށްވާ ކުޅުންތެރީންނާއި، ކޯޗުންނާއި، މެޑިކަލް އޮފިށަލުންނާއި، ފިޒިއޯއިންނާއި، ޓެކްނިކަލް އޮފިށަލުން ހިމެނޭ ގޮތަށެވެ.
"އެލައިޑް ހެލްތް ޕްރޮފެށަނަލުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މެޑިކަލް އަދި ޑެންޓަލް ޕްރެކްޓިށަނަރުންނާއި ނަރުހުންނާއި މިޑްވައިފުން ފިޔަވައި ސިއްހީ ހިދުމަތުގެ ފަންނުގައި މަސައްކަތްކުރާ، ސިއްހީ ހިދުމަތުގެ ފަންނީ މަސައްކަތްތެރިންގެ ގާނޫނު (ގާނޫނު ނަންބަރު 13/2015) ގެ 45 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޕްރޮފެށަނަލުންނަށެވެ.
"އެގްޒެކިއުޓަރ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ހެޑް އޮފް އޮނަރަރީ ކޮންސިއުލަރ ޕޯސްޓުގެ މަގާމަށް މީހަކު އައްޔަނުކުރާ ފަރާތަށް މިނިސްޓްރީން ދޭ ރަސްމީ ލިޔުމަށެވެ.
"އެގްޒެކިއުޓިންގ އޭޖެންސީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޒަކާތު ނަފާ ޕްރޮގްރާމުގެ ދަށުން އަމަލީގޮތުން އެހީގެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސުމަށް ޓަކައި މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒާއި މިނިސްޓްރީ އޮފް އެކޮނޮމިކް ޑިވެލޮޕްމަންޓުން ކަނޑައަޅާ ފަރާތްތަކަށެވެ.
"އެގްޒެކިއުޓިވް ބޯޑު" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރިވސް ގެ އެންމެހާ ކަންކަން ރާވާ ހިންގުމަށްޓަކައި ކޮމިށަނަރ އޮފް ޕޮލިސް އަށް ލަފާ އެރުވުމަށް ކޮމިށަނަރ އޮފް ޕޮލިސް އައްޔަނުކޮށްފައިވާ ފުލުހުންގެ އިސް އޮފިސަރުން ހިމެނޭ ބޯޑަށެވެ.
"އެގްޒެކެޓިވް ކޮމިޓީ" ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނ،ީ މިނިސްޓްރީ ހިންގުމާ ހަވާލުވެ ހުންނަ ވަޒީރާއި، ޕްރޮޕޯޒަލްގައި ހިމެނޭ މަށްރޫއުގެދާއިރާއާ ގުޅޭ ވުޒާރާ ހިންގުމާ ހަވާލުވެ ހުންނަ ވަޒީރާއި، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގެ ކޯޕަރޭޓް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އޮފީސް ހިންގުމާ ހަވާލުވެހުންނަ އެންމެ އިސްވެރިޔާގެ މައްޗަށް އެކުލެވިގެންވާ ކޮމިޓީއަށެވެ.
"އެގްޒެކެޓިވް އޮފިސަރުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އެ ކުންފުންޏެއްގެ މުވައްޒަފުންގެ ތެރެއިން ސިޔާސަތު ކަނޑައެޅުމުގައި ބައިވެރިވާ މުވައްޒަފުންނާއި، އެ ކުންފުނީގެ ހަރަކާތްތަކުގެ ތެރެއިން މައިގަނޑު ހަރަކާތްތައް ހިންގުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލާ ކޮންމެ މުވައްޒަފަކަށެވެ. އަދި އެފަދަ މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލާ ކޮންމެ މުވައްޒަފަކީ އެ ކުންފުނީގެ ކޮންމެ މަގާމެއްގައި ހުރި މީހެއް ކަމުގައިވީނަމަވެސް، އިންށުއަރެންސްއާބެހޭ ގާނޫނު (ގާނޫނު ނަންބަރު 2025-13) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި އެގްޒެކެޓިވް އޮފިސަރެއް ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. އެގްޒެކެޓިވް އޮފިސަރުންގެ ތެރޭގައި، އެ ކުންފުންޏެއްގެ މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރާއި، ޗީފް ފައިނޭންށަލް އޮފިސަރާއި، ޗީފް އެގްޒެކެޓިވް އޮފިސަރާއި، ޖެނެރަލް މެނޭޖަރު ހިމެނޭނެއެވެ.
"އެގްޒެމިންކުރުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މައްސަލައެއްގައި ހެކިބަސް ދޭ މީހާއާ، ހެކިބަސް ދިނުމަށް އޭނާ ހުށަހެޅި ފަރާތުން ސުވާލުކުރުމަށެވެ ނުވަތަ އޭނާއާ އެފަދައިން ކުރެވޭ ސުވާލުތަކަށެވެ.
"އެސެންށަލް ފަންކްށަނާ ހިލާފަށް، އެހެނިހެން މަސައްކަތް ނުވަތަ މާޖިނަލް ފަންކްށަންސް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ވަޒީފާގެ މައިގަނޑު އަސާސްތަކުގެ ތެރޭގައި ނުހިމެނޭ މަސައްކަތްތަކަށެވެ. މިއީ މި މަސައްކަތްތައް އުނިކުރި ނަމަވެސް ނުވަތަ އެހެން ފަރާތަކާ ހަވާލުކުރި ނަމަވެސް އެ މީހެއްގެ ވަޒީފާގެ ދައުރަށް މާބޮޑު އަސަރެއްނުކުރާނެ މަސައްކަތްތަކެވެ. ގިނަގިނައިން ކުރަންނުޖެހޭ ކަންކަން ވެސް މީގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ. އެހެންކަމުން، ހާއްސަކޮށް، ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މުވައްޒަފުންނަށް ވަޒީފާ ދިނުމުގައި އަދި ހަމަހަމަކަން ގެންގުޅުމުގައި ކޮންމެހެން ކުރަން މުހިންމުނޫން މިފަދަ ކަންތައްތައް އުނިކުރެވިދާނެއެވެ ނުވަތަ ބަދަލު ގެނެވިދާނެއެވެ.
(ހ) "އެސެންށަލް ފަންކްށަންސް " ނުވަތަ "ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ (އަސާސީ) މަސައްކަތްތައް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ވަޒީފާގެ މުހިންމު ވާޖިބެއް ނުވަތަ ޒިންމާއެއްގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މަސައްކަތްތަކަށެވެ. މިފަދަ މަސައްކަތްތަކަކީ އޭގެ ޒާތުން (މިސާލު: ހުރިހާ މުވައްޒަފުންގެ ކިބައިގައި ނެތް ހުނަރެއް ނުވަތަ ހާއްސަ ކޮލިފިކޭށަންތަކެއް ބޭނުންވާ ފަދަ) އެހެން ފަރާތަކަށް އެ މަސައްކަތް ކުރަން ހަވާލުކޮށްގެން ނުވާނެ ނުވަތަ ނުކުރެވޭނެ މަސައްކަތްތަކެވެ. މީގެ އިތުރުން، އެ މަސައްކަތެއް ނުކުރެވުމުގެ ސަބަބުން ނުރަނގަޅު ނަތީޖާއެއް ނުކުމެދާނެ އަދި އެ މަސައްކަތެއް އުނިކުރުމުގެ ސަބަބުން ވަޒީފާއަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އަންނަ ނުވަތަ ވަޒީފާގެ ބޭނުން ކެނޑޭ މަސައްކަތްތަކެވެ.