ގުދުރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީ ގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަނާބެހޭ ގަވާއިދު

(1ވަނަ އިސްލާހު ކޮންސޮލިޑޭޓް ކުރެވިފައި)

 

1 ވަނަ މާއްދާ - ތައާރަފާއި ނަން

(ހ) ގަވާއިދަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގާނޫނުއަސާސީގެ 22 ވަނަ މާއްދާގައި، ބުނެފައިވާ ފަދައިން، އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުމާއި އިޖުތިމާއީ ކުރިއެރުން ހޯދުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތްތަކަކީ ތިމާވެށި ހިމާޔަތްކުރެވޭ، ދެމެހެއްޖެނިވި ތަރައްގީގެ އުސޫލުތަކުގެ މަތިން، ކުރެވޭ ކަންތައްތައް ކަމަށް ހެދުމަށާއި މިފަދަ ހަރަކާތްތަކުގެ ސަބަބުން ތިމާވެށި ތަޣައްޔަރުވިޔަ ނުދިނުމަށާއި ދިރޭތަކެތީގެ ނަސްލެއް ނެތިގެން ދިޔަ ނުދިނުމަށާއި، ތިމާވެށި ހަލާކުވިޔަ ނުދިނުމަށާއި ގުދުރަތީ ވަސީލަތްތައް ބޭކާރުވިޔަ ނުދިނުމަށް، ދައުލަތުން، ބާރުއެޅުމަށް ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަނާބެހޭގޮތުން، ހަދާފައިވާ ގަވާއިދެކެވެ.

(ށ) މި ގަވާއިދަކީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 1993-04 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތިމާވެށި ރައްކައުތެރިކޮށް ދެމެހެއްޓުމާބެހޭ ގާނޫނު) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާއިން މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިދޭ ބާރުގެ ދަށުން ހަދާފައިވާ ގަވާއިދެކެވެ.

(ނ) މި ގަވާއިދަށް ކިޔާނީ، " ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަނާބެހޭ ގަވާއިދު " އެވެ.

 

2 ވަނަ މާއްދާ - މަގްސަދު

މި ގަވާއިދުގެ މަގްސަދަކީ:

(ހ) ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި، ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަން ކަނޑައެޅުމުގައްޔާއި، އެތަންތަން ބެލެހެއްޓުމުގައި އަމަލުކުރާނޭ ހަރުދަނާ އުސޫލުތަކެއް ކަނޑައެޅުން،

(ށ) ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަން ކަނޑައެޅުމުގައި ގެންގުޅޭ އުސޫލުތައް، ދެފުށްފެންނަ، ހުރިހާ ފަރާތެއްގެ ބައިވެރިވުން ހިމެނިގެންދާ ފަދައިން ބައްޓަންކުރުން،

(ނ) ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހުރި ތިމާވެށީގެ ގޮތުން މުހިއްމު ތަންތަން ފާހަގަކުރުން،

(ރ) ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި، ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަނުގެ ވިޔުގައެއް، ގައުމީ ފެންވަރުގައި، ގާއިމުކޮށް، ދެމެހެއްޓެނިވިގޮތެއްގައި، ބެލެހެއްޓުމުގެ އިންތިޒާމެއް ހަމަޖެއްސުން،

(ބ) ގުދްރަތީ ނުވަތަ އަބީއީގޮތުގައި، ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަން ކަނޑުއެޅުމާއި ބެލެހެއްޓުމުގައި މުޖުތަމައުގެ ބައިވެރިވުމާއި ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުން

(ޅ) ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދިރޭތަކެތީގެ މުއްސަނދިކަމާއި، ގުދްރަތީގޮތުން ފާހަގަކުރެވޭ، އެއްގަމާއި، ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުތަކާއި ދިރޭ ތަކެއްޗާއި، އެތަކެތީގެ ވެށްޓާއި، ގުޅިލާމެހިގެން، ހިނގަމުންދާ ނިޒާމުތަކުގެ ދުޅަހެޔޮކަމާއި، ގުދްރަތީ ވަސީލަތްތަކުން ލިބޭ ހިދުމަތްތައް ދެމެހެއްޓެނިވިގޮތެއްގައި އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް ރައްކައުތެރިކަމާއެކު ފޯރުކޮށްދިނުން.

 

3 ވަނަ މާއްދާ - ގަވާއިދަށް އަމަލުކުރަން ފެށުން

(ހ) މި ގަވާއިދަށް އަމަލުކުރަން ފަށާނީ، މި ގަވާއިދު ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ށާއިއުކުރާ ދުވަހުން ފެށިގެންނެވެ.

(ށ) މި ގަވާއިދަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން ގާނޫނު ނަންބަރު 1993-04 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތިމާވެށި ރައްކާތެރިކޮށް ދެމެހެއްޓުމާބެހޭ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން ގުދުރަތީ ނުވަތަ ތަބައީގޮތުގައި، ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަނުގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅައި، އިއުލާންކޮށްފައިވާ ތަންތަން ގަވާއިދަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމަށްފަހު، ބަލަހައްޓަމުން ގެންދަންވާނީ މި ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތީންނެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި އެހެން ބަޔާންކޮށްފައިވީނަމަވެސް، ގާނޫނު ނަންބަރު 1993-04 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތިމާވެށި ރައްކާތެރިކޮށް ދެމެހެއްޓުމާބެހޭ ގާނޫނު) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ވަކިވަކި ތަންތަން ހިމާޔަތްކޮށް ރައްކާތެރިކުރުމާގުޅޭ ގޮތުން އެކުލަވައިލާފައިވާ ހާއްސަ ގަވާއިދުތައް މި ގަވާއިދު ތަންފީޛުކުރުމުގައި އިސްތިސްނާވާނެއެވެ. އަދި މިގޮތުގެމަތިން، އިސްތިސްނާކުރެވުނު ގަވާއިދުތައް ތިރީގައި މިވަނީއެވެ. (އިސްލާހު ކުރެވިފައި)

1. ގަވާއިދު ނަންބަރު: 2012-23 (ބ. އަތޮޅު ހަނިފަރު ސަރަހައްދު ރައްކައުތެރިކޮށް ދެމެހެއްޓުމާބެހޭ ގަވާއިދު) (އިތުރު ކުރެވިފައި)
2. ގަވާއިދު ނަންބަރު: 2018-105 (އައްޑޫ ސިޓީގެ ހިމާޔަތްކޮށްފައިވާ ސަރަހައްދު ރައްކައުތެރިކޮށް ދެމެހެއްޓުމާބެހޭ ގަވާއިދު) (އިތުރު ކުރެވިފައި)
3. ގަވާއިދު ނަންބަރު: 2018-106 (ފުވައްމުލަކު ސިޓީގެ ހިމާޔަތްކޮށްފައިވާ ސަރަހައްދު ރައްކައުތެރިކޮށް ދެމެހެއްޓުމާބެހޭ ގަވާއިދު) (އިތުރު ކުރެވިފައި)

 

4 ވަނަ މާއްދާ - ގަވާއިދު ތަންފީދުކުރުން

(ހ) މި ގަވާއިދު ތަންފީދުކުރާނީ މިނިސްޓްރީގެ ފަރާތުން އެޖެންސީންނެވެ.

(ށ) ގަވާއިދު ތަންފީދުކުރުމަށްޓަކައި، ކަމާ ގުޅޭ މުއައްސަސާތަކަށް ޒިންމާ ހަވާލުކުރުމުގެ އިހްތިޔާރު، އެޖެންސީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

 

5 ވަނަ މާއްދާ - ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަން ކަނޑައެޅުން

(ހ) ގުދުރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި، ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަން، މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅައި، ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ށާއިއުކުރަންވާނެއެވެ.

(ށ) ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަން ކަނޑައަޅައި ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ކުރާ އިއުލާނުގައި، އަންނަނިވި ބައިތައް މިނިސްޓްރީން ހިމަނަންވާނެއެވެ.

1. ގުދުރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ކޮންމެ ތަނަކަށް ނަމެއް.
2. އެ ސަރަހައްދެއްގެ އިންތަކާއި މިންތައް، ޖީޕިއެސް ކޯޑިނޭޓްސްއާއެކު.

3. ޒޮނޭށަން ކަނޑައަޅާފައިވާ ތަފްސީލު ސަރަހައްދެއްނަމަ، ގެޒެޓްކޮށްފައިވާ ތަނެއްގެ ޒޮނޭށަންގެ ތަފްސީލު

4. އެ ސަރަހައްދެއްގައި ކުރެވޭނެ ކަންތައްތަކާއި ނުކުރެވޭނެ ކަންތައްތައް

5. ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ގިންތި

6. ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަނެއްކަމުގައި ކަނޑައެޅުނު ސަބަބާއި، އެތަނެއްގައި ހުރި ހާއްސަ ސިފަތައް.

(ނ) ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަން ކަނޑައަޅަންވާނީ ކަމާ ގުޅޭ ވުޒާރާތަކާއެކު މަށްވަރާކުރުމަށް ފަހުގައެވެ.

 

6 ވަނަ މާއްދާ - ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަން ބެހިގެންދާ ގިންތިތައް

(ހ) ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަން ބެހިގެންދަނީ އަންނަނިވި ގިންތިތަކަށެވެ.

1. ގިންތި 1- ބައިނަލްއަގްވާމީގޮތުން ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ސަރަހައްދުތައް.
   ސަރަހައްދުތަކަކީ ދިވެހިރާއްޖެއިން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުމަކަށް ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބައީގޮތުން ފާހަގަކޮށްލެވޭ ސިފަތަކެއް ލިބިފައިވާ ސަރަހައްދެއްގެ ގޮތުގައި ބައިނަލްއަގްވާމީ ޖަމްއިއްޔާ ނުވަތަ ޖަމާއަތަކުން ގަބޫލުކޮށްފައިވާ ސަރަހައްދުތަކެވެ.
2. ގިންތި 2 - ސްޓްރިކްޓް ނޭޗަރ ރިޒާވް.
   ސަރަހައްދުތަކަކީ ދިރޭތަކެތީގެ ނަސްލާއި ތިމާވެށި ރައްކައުތެރިކޮށް ހިމާޔަތްކުރުމުގެ ބޭނުމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ސަރަހައްދުތަކެކެވެ. ސަރަހައްދުތަކުން ގުދްރަތީ ވަސީލަތްތައް ނެގުމާއި، އެ ވަސީލަތްތަކަށް ގެއްލުންދިނުމާއި ބޭނުންކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އެޖެންސީގެ ހުއްދަ ލިބިގެން ދިރާސާކުރުމަށް ސަރަހައްދުތައް ބޭނުންކުރެވޭނެއެވެ. ސަރަހައްދުތަކުގެ ބޭނުމަކީ، ގުދްރަތީ އަދި ޘަގާފީގޮތުން ހާއްސަ ތަންތަނާއި، ދިރުންތަކާއި، އަދި ނެތިދިއުމުގެ ބިރުހީވެފައިވާ މާހައުލުތައް ހިމާޔަތްކުރުމެވެ.
3. ގިންތި 3 - ވިލްޑަރނަސް އޭރިއާސް.
   ވިލްޑަރނަސް އޭރިއާތަކަކީ، އެ ސަރަހައްދަކަށް އިންސާނުންގެ އަސަރު ފޯރާފައިވިނަމަވެސް އެތަނެއްގެ ގުދްރަތީ ސިފަތަކާއި ހިދުމަތްތަކަށް ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައިނުވާ، އެ ސަރަހައްދެއް އޭގެ ގުދްރަތީގޮތުގައި ހުންނަ ސަރަހައްދުތަކެވެ. މިފަދަ ސަރަހައްދުތައް ހިމާޔަތްކުރާނީ އެ ތަނެއްގައި ގުދްރަތީގޮތުން ހުރި ހާލަތެއް ރައްކައުތެރިކުރުމަށެވެ. މިފަދަ ސަރަހައްދުތަކުގައި ތިމާވެށްޓާ ރަހްމަތްތެރި މަސައްކަތްތައް ކުރެވޭނެއެވެ. އަދި މިފަދަ ސަރަހައްދުތަކުގައި، ތިމާވެށްޓަށް، ނޭދެވޭ ބަދަލުތަކެއް އަތުވެދާނެފަދަ، އެއްވެސް، މަސައްކަތެއް، ނުކުރެވޭނެއެވެ.
4. ގިންތި 4 - ނެށަނަލް ޕާކް:
   ނެށަނަލް ޕާކަކީ، ގުދުރަތީ، މާހައުލާއި، ދިރުންތަކާއި، އެ މާހައުލުން، ފޯރުކޮށްދޭ ހިދުމަތްތައް ހިމާޔަތްކުރުމުގެ ބޭނުމުގައި ކަނޑައެޅޭ، ސަރަހައްދެކެވެ. މާހައުލު ބޭނުންކުރެވޭނީ ސައިންޓިފިކް ދިރާސާކުރުމަށާއި، ތައުލީމީ ބޭނުމަށާއި ޒިޔާރަތްކުރުމަށާއި ތިމާވެށްޓާ ރަހްމަތްތެރި ރެކްރިއޭށަނަލް ޓޫރިޒަމުގެ ހަރަކާތްތަކަށެވެ. ސަރަހައްދުގެ ލަނޑުދަނޑިއަކީ، ގުދްރަތީގޮތުން، ތަނެއް އުފެދިފައިވާގޮތް ދެމެހެއްޓުމާއެކު، އެތަނަކުން، ތައުލީމާއި، ދިރާސާކުރުމަށާއި އިންސާނުންގެ އެހެނިހެން، ބޭނުންތަކަށް މަގުފަހިކުރުމެވެ. މިފަދަ ސަރަހައްދުތަކުގައި ތިމާވެށްޓަށް ނޭދެވޭ އަސަރެއް ނުކުރާ މަސައްކަތްތައް، ކުރެވޭނެއެވެ. މިފަދަ ސަރަހައްދުތަކުގައި ތިމާވެށްޓަށް ނޭދެވޭ، ބަދަލުތަކެއް އަތުވެދާނެފަދަ އެއްވެސް، މަސައްކަތެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.
5. ގިންތި 5 - ނެޗުރަލް މޮނިއުމެންޓް:
   ސަރަހައްދުތަކަކީ، ސަރަހައްދުތަކުގައި ގުދުރަތީގޮތުން، ހާއްސަ ސިފައެއް ނުވަތަ ސިފަތަކެއް ލިބިފައިވާ އެއްޗެއް، ނުވަތަ ތަނެއް ހުރުމުގެ ސަބަބުން، އެ އެއްޗެއް، ނުވަތަ، ތަނަކާ ގުޅިފައިވާ ދިރުންތައް ހިމާޔަތްކުރުމަށްޓަކައި ކަނޑައެޅޭ ސަރަހައްދުތަކެކެވެ. ސަރަހައްދުތައް ހިމާޔަތްކުރެވިފައިވަނީ އެތަނެއްގެ ދިރުންތަކާއި، މާހައުލާއި، ގުދްރަތީ ހާލަތު ރައްކައުތެރިކުރުމަށެވެ. ސަރަހައްދުތަކުގައި ގުދުރަތީ ހާއްސަ ސިފައަށް ނުވަތަ ސިފަތަކަށް ބަދަލު ނާންނާނެފަދަ މަސައްކަތްތައް ކުރުމަށް، ހުއްދަ ދެވޭނެއެވެ.
6. ގިންތި 6 - ހެބިޓެޓް/ސްޕީސިސް މެނޭޖްމަންޓް އޭރިއާ:
   ސަރަހައްދުތަކަކީ ވަކި ހާއްސަ ތަނެއް ނުވަތަ ދިރުމެއް، ހިމާޔަތްކޮށް މެނޭޖްކުރުމުގެ ބޭނުމުގައި ކަނޑައެޅޭ ތަންތަނެވެ. މި ސަރަހައްދުތަކުގައި މާހައުލާއި ދިރުންތައް ބަލަހައްޓައި ރައްކައުތެރިކޮށް މެނޭޖުކުރެވޭނެއެވެ. މިފަދަ ސަރަހައްދުތަކުގައި ތިމާވެށްޓާ ރަހްމަތްތެރިގޮތެއްގައި އިގްތިސާދީ، ތަފާތު ހަރަކާތްތައް ހިންގޭނެއެވެ.
7. ގިންތި 7 - ޕްރޮޓެކްޓެޑް އޭރިއާ ވިތު ސަސްޓެއިނަބްލް ޔޫޒް:
   މިއީ ގުދްރަތީ މާހައުލުތައް އެތަނެއްގެ، ޘަގާފީ މުހިންމުކަމާއި، ގުދްރަތީ ވަސީލަތްތައް މެނޭޖްކުރުމުގެ ޒަމާންވީ ގޮތްތަކާއެކު ރައްކައުތެރިކުރުމަށް، ކަނޑައެޅޭ ސަރަހައްދުތަކެކެވެ. މި ސަރަހައްދުތަކުގެ ބޮޑު ބައެއް އޭގެ ގުދުރަތީ ހާލަތުގައި ހުންނައިރު، އަނެއްބައިން، ދެމެހެއްޓެނިވިގޮތުގައި، ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކުރެވޭނެއެވެ. މި ސަރަހައްދުތަކުގެ މަގްސަދަކީ ގުދްރަތީ މާހައުލުތަކާއި އެތަނުން ލިބޭ ވަސީލަތްތައް ދެމެހެއްޖެނިވިގޮތެއްގައި، ބޭނުންކުރުމާއެކު ރައްކައުތެރިކޮށް ދެމެހެއްޓުމެވެ. މި ސަރަހައްދުގައިވާ ގުދްރަތީ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކުރަންވާނީ ދެމެހެއްޓެނިވި އުސޫލުތަކުގެ މަތިންނެވެ.

(ށ) މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ސަރަހައްދުތައް ހިމެނިފައިވާ ގިންތިތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ގިންތިއަށްވުރެ ގިނަ ގިންތި ހިމެނޭގޮތަށް ސަރަހައްދެއް ޒޯންތަކަކަށް ބަހައިލައިގެން ބެލެހެއްޓުމުގެ އިހްތިޔާރު އޭޖެންސީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ނ) އެޖެންސީއަށް، ފެނިއްޖެ ހާލަތެއްގައި، ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް، ދަމަހައްޓާ ތަނެއް އެތަނެއް ނިސްބަތްވާ ގިންތިން އެހެން ގިންތިއެއްގެ ދަށަށް ބަދަލުކުރުމުގެ އިހްތިޔާރު، އެޖެންސީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ގެނެވޭ ބަދަލުތައް ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ށާއިއުކުރަންވާނެއެވެ.

 

7 ވަނަ މާއްދާ - ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަނުގެ ދަފްތަރު

ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީ ގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓަން އެކަށީގެންވާ ސަރަހައްދުތައް ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް، ދަމަހައްޓާ ތަންތަނުގެ ދަފްތަރެއް އެޖެންސީއިން ބަލަހައްޓާ ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ށާއިއުކުރަންވާނެއެވެ.

 

8 ވަނަ މާއްދާ - ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓަން އެކަށީގެންވާ ސަރަހައްދުތައް

(ހ) ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓަން އެކަށީގެންވާ ސަރަހައްދުތައް ފާހަގަކޮށ،ް އެތަންތަނާގުޅޭ އެކަށީގެންވާ ދިރާސާކޮށ،ް އެ ސަރަހައްދުތަކުގެ ދަފްތަރެއް ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ.

(ށ) ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި، ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓަން ބޭނުންވާ ތަންތަން ކަނޑައެޅުމުގައި މި ގަވާއިދުގެ 6 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ސަރަހައްދުތަކަށް އިސްކަންދެވޭނެއެވެ.

 

9 ވަނަ މާއްދާ - ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަން ބެލެހެއްޓުމަށް އެހެން ފަރާތަކާ ހަވާލުކުރުން.

(ހ) ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި، ރައްކައުތެރިކޮށް، ދަމަހައްޓާ ތަންތަން ބެލެހެއްޓުމަށް ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާއަކާ ނުވަތަ އެނޫންވެސް، އެހެން ފަރާތަކާ ހަވާލުކުރެވިދާނެއެވެ.

(ށ) މި ގަވާއިދުގެ ދަށުން ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުން ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ސަރަހައްދެއް އެޖެންސީން އެހެން ފަރާތަކާ ހަވާލުކުރެވޭނީ ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ކުރެވޭ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުންނެވެ. މި ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެ ސަރަހައްދެއްގައި އަމަލުކުރާނެގޮތް ދެފަރާތުން އެއްބަސްވާންޖެހޭނެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ ދަށުން އެހެން ފަރާތަކާ ހަވާލުކުރާއިރު އެ ސަރަހައްދު ބަލަހައްޓާނެގޮތުގެ ކޮންސެޕްޓަކާއި ފައިނޭންށިއަލް ޕްލޭނެއް އޮންނަންވާނެއެވެ.
 

10 ވަނަ މާއްދާ - "ލޭންޑް ރަޖިސްޓްރީ" ނުވަތަ ބިމާބެހޭ ދަފްތަރު ބަލަހައްޓާ ފަރާތުގެ އެންޑޯޒްމަންޓް

އެއްވެސް ތަނެއް ގުދުރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަނެއްކަމުގައި ކަނޑައެޅުމާއެކު ނުވަތަ އެފަދަތަނެއްގެ އިމަށް ބަދަލު އައުމުން އެކަން "ބިމާބެހޭ ދަފްތަރު" ބަލަހައްޓާ ފަރާތަށް ލިޔުމަކުން އެޖެންސީން އަންގަންވާނެއެވެ.

 

11 ވަނަ މާއްދާ - ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަން ކަނޑައެޅުމުގައި މަށްވަރާގެ ކަންކަން ކުރިއަށް ގެންދާނެގޮތް 

(ހ) ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި މަށްވަރާތައް ކުރިއަށްގެންދިއުމުގައި އަންނަނިވި ކަންކަމަށް ސަމާލުކަން ދޭންވާނެއެވެ،

1. ގުދުރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި، ރައްކައުތެރިކޮށް، ދަމަހައްޓާ ތަނެއްގެ ގޮތުގައި ތަނެއް ކަނޑައެޅުމުގެ ސަބަބުން އަސަރުކޮށްފާނެ އެތަނަކާ ގުޅުންހުރި ފަރާތްތައް ކަނޑައަޅާ އެފަރާތްތަކާއެކު މަށްވަރާކުރުން.

2. އާންމުކޮށް، ރައްޔިތުންގެ ބައިވެރިވުން ހިމަނައިގެން، ކަންކަން ކުރާ އުސޫލު ގެންގުޅުން.

 

12 ވަނަ މާއްދާ - މެނޭޖްމަންޓް ޕްލޭން ތައްޔާރުކުރުން.

(ހ) ގުދުރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަނެއް، ބެލެހެއްޓުމަށްޓަކައި މެނޭޖްމަންޓް ޕްލޭނެއް ތައްޔާރުކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އެޖެންސީން، އެހެން ފަރާތަކާ، ހަވާލުކުރަން ނިންމައިފިނަމަ އެޖެންސީން ކަނޑައަޅާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި، ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި، ރައްކައުތެރިކޮށް، ދަމަހައްޓާ ތަން ބެލެހެއްޓުން ހަވާލުވާ ފަރާތުން ސަރަހައްދަށް މެނޭޖްމަންޓް ޕްލޭނެއް ހަދާފައި، އެޖެންސީއަށް، ހުށަހަޅައި، ފާސްކުރަންވާނެއެވެ.

(ށ) މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ތައްޔާރުކުރާ މެނޭޖްމަންޓް ޕްލޭނަކީ ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި، ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަން ހިންގައި، ބެލެހެއްޓުމަށްޓަކައި، ތައްޔާރުކުރެވޭ ޕްލޭނެކެވެ. މި ޕްލޭނުގެ ދަށުން، ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި، ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަނެއް، ބެލެހެއްޓުމަށްޓަކައި އެތަން ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކުގެ އަތުން ފީއެއް ނެގުމަށް ބޭނުންވެއްޖެނަމަ، ފީއެއް ނެގުމުގެ އިހްތިޔާރު، އެތަން ބަލަހައްޓަން ހަވާލުވާ ފަރާތަށް ނުވަތަ އެޖެންސީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އަދި އެފަދައިން ނަގާ ފީ ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ށާއިއުކުރަންވާނެއެވެ.

(ނ) މެނޭޖްމަންޓް ޕްލޭނުގައި ހިމަނަންޖެހޭ ބައިތަކާއި، ހިމަނާ ކަންކަން ކަނޑައަޅާނީ އެޖެންސީންނެވެ.

(ރ) މެނޭޖްމަންޓް ޕްލޭން ހެދުމުގައި އެ ސަރަހައްދެއްގެ އިދާރީ ދާއިރާއަކުން، ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ތަރައްގީގެ ޕްލޭންތަކަށް ރިއާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ.

 

13 ވަނަ މާއްދާ - ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަން ބެލެހެއްޓުމުގައި ބަލަހައްޓާ ފަރާތުން އަމަލުކުރަންވީ ގޮތް 

(ހ) ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަން ބަލަހައްޓަންވާނީ ހަމައެކަނި އެތަނެއް ރައްކައުތެރިކޮށް ދެމެހެއްޓުމުގެ މަގްސަދު ހާސިލުކުރު ަމށްޓަކައެވެ. އަދި އެ މަގްސަދާ ހިލާފާުވާ ނުވަތަ ތައާރުޒުވާ އެއްވެސް އަމަލެއް އެތަނުގައި ހިންގައިގެން ނުވާނެއެވެ.

(ށ) ގުދުރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަން ބެލެހެއްޓުމުގައި ގެންގުޅޭނޭ މިންގަނޑުތައް (މެނޭޖްމަންޓް ކްރެޓީރިއާ) ކަނޑައަޅަންވާނީ ބައިނަލްއަގްވާމީ މިންގަނޑުތަކަށް ފެތޭނެ އުސޫލަކަށް އެޖެންސީގެ އެޕްރޫވަލްއާއެކުގައެވެ.

 

14 ވަނަ މާއްދާ - ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަން ބަލަހައްޓަމުންދާ ތުގެ ފެންވަރު ބެލުން

(ހ) އެޖޭންސީން ބޭނުންވެއްޖެ ހިނދެއްގައި ގުދުރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަން ބަލަހައްޓަމުން ގެންދާގޮތް މޮނިޓަރކުރުމުގެ އިހްތިޔާރު ލިބިގެންވެއެވެ.

(ށ) ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަން ބަލަހައްޓަމުން ގެންދާގޮތުގެ ފެންވަރު ވަޒަންކުރުމަށްޓަކައި ބަލާނީ އަންނަނިވި މިންގަނޑުތަކަށެވެ.

1. ބަލަހައްޓާ ފަރާތާ ހަވާލުކުރުމަށްފަހު އެ ސަރަހައްދެއްގެ ގުދުރަތީ ހާލަތަށް އައި ބަދަލު.
2. ރައްކައުތެރިކޮށް ދެމެހެއްޓުމުގެ މަގްސަދު ހާސިލުކުރުމަށް ކޮށްފައިވާ މަސައްކަތް.
3. މެނޭޖްމަންޓް ޕްލޭނުގައިވާ ކަންތައްތައް ތަންފީޒުކޮށްފައިވާ މިންވަރު. 

(ނ) މެނޭޖްމަންޓް ޕްލޭންތައް ބަލަހައްޓާ ފަރާތަކުން ބަލަހައްޓަމުން ގެންދަނީ އެ ޕްލޭންތަކުގެ މައިގަނޑު މަގްސަދު ހާސިލުވާ ގޮތަށްތޯ ބެލުމަށްޓަކައި "އެކްސްޓަރނަލް އޯޑިޓަރ" އަށް އައްޔަންކުރުމުގެ އިހްތިޔާރު އެޖެންސީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

 

15 ވަނަ މާއްދާ - ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަނެއް ބެލެހެއްޓުން ހަވާލުކޮށްފައިވާ ފަރާތެއްގެ އަތުން އެ އެތަން އަތުލުން

(ހ) ގުދުރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަނެއް ބަލަހައްޓަން ހަވާލުކޮށްފައިވާ ފަރާތުން މެނޭޖްމަންޓް ޕްލޭނާ އެއްގޮތަށް މަސައްކަތް ނުކުރާނަމަ، އަންނަނިވިގޮތަށް އެޖެންސީން އަމަލުކުރަންވާނެއެވެ. 

1. ބަލަހައްޓާ ފަރާތަށް އެފަރާތުގެ ޒިންމާ ރަނގަޅަށް އަދާކުރެވެމުން ނުދާކަން ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ ރަނގަޅު ފެންވަރެއްގައި ބެލެހެއްޓެމުން ނުދާކަން ފާހަގަކޮށް، ރަނގަޅުކުރަންވީ ކަންކަން ބަޔާންކޮށ،ް އެކަންކަން ރަނގަޅުކުރަންވީ މުއްދަތާއެކު ލިޔުމަކުން އަންގަންވާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތަށް އެޖެންސީން އަމަލުކުރުމަށްފަހުވެސް ބަލަހައްޓާ ފަރާތުން ކަންކަން ރަނގަޅުކޮށްފައި ނުވާނަމ،ަ އަންނަނިވިގޮތަށް އެޖެންސީން އަމަލުކުރަންވާނެއެވެ. 

1. ބަލަހައްޓާ ފަރާތާއި އެޖެންސީއާދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުން ބާތިލުކުރުން. 
2. ބަލަހައްޓާ ަފރާތެއްގެ އިހުމާލުން ތިމާވެށްޓަށް އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ލިބިފައިވާނަމަ، ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުން.
3. އެހެން ފަރާތެއް، އެ ސަރަހައްދު ބަލަހައްޓާ ފަރާތުގެގޮތުގައި ކަނޑައެޅުން. 

 

16 ވަނަ މާއްދާ - ގުދްރަތީ ުނވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަނުގައި ހިންގޭ ހަރަކާތްތައް ކޮންޓްރޯލްކުރުން 

ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަނުގައި ހިންގޭނެ ހަރަކާތްތައް ކޮންޓްރޯލްކޮށް ބަލަހައްޓަންވާނީ މެނޭޖްމަންޓް ޕްލޭނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިންނެވެ.

17 ވަނަ މާއްދާ - މި ގަވާއިދު ހިންގުމަށް އުސޫލުތައް ހެދުން 

(ހ) ގުދުރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަނުގައި ހިންގޭ ހަރަކާތް ހިންގުމަށް ހުއްދަ ދޭނަމަ، އެކަން ކުރާނޭ ގޮތާ ބެހޭގޮތުން އުސޫލުތައް އެކުލަވައިލައި އާންމުކުރަންވާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އުސޫލެއް ހިންގަން ފެށުމުގެކުރިން، އެފަދަ އުސޫލުތައް ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ށާއިއު ކުރަންވާނެއެވެ. 

 

18 ވަނަ މާއްދާ - ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަނަކަށް ވަދެ ނުކުމެ އުޅުން (އެކްސެސް) 

(ހ) ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަނަކަށް ވަދެ ނުކުމެވޭނީ އެޖެންސީން ކަނޑައަޅާ ގޮތެއްގެ މަތިންނެވެ. 

(ށ) ތިރީގައިވާ ފަރާތްތައް، ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހާލަތްތަކުގައި ހުއްދަ ހޯދާކަށެއް ނުޖެހޭނެއެވެ. 

1. މިނިސްޓްރީން ނުވަތަ އެޖެންސީން ކަނޑައަޅާ ފަރާތެއް، މިނިސްޓްރީ ނުވަތަ އެޖެންސީގެ ބޭނުމަކަށް.
2. ގާނޫނީ ވާޖިބުތައް އަދާކުރުމަށް ހަރަކާތްތެރިވާ ދައުލަތުގެ ތަންފީޒީ ބާރުތަކުގެ މުވައްޒަފުން.
3. އެޖެންސީގެ ފަރާތުން އެތަން ބަލަހައްޓަން ހަވާލުކޮށްފައިވާ ފަރާތްތައް.

 

19 ވަނަ މާއްދާ - ގަވާއިދާ ހިލާފުވުން

(ހ) އަންނަނިވި ކަންކަން އެއްވެސް ފަރާތަކުން ކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

1. ބަލަހައްޓާ އިދާރާގެ ނުވަތަ އެ އިދާރާގެ މުވައްޒަފެއްގެ ގާނޫނީ ވާޖިބު އަދާކުރުމަށް ނުވަތަ ޒިންމާ އަދާކުރުމަށް ހުރަސްއެޅުން
2. ބަލަހައްޓާ އިދާރާގެ މުވައްޒަފަކަށް ނުވަތަ އެ ފަރާތް ތަމްސީލުކުރާ ފަރާތަކަށް ހެދިގެން އޮޅުވައިލައިގެން މަސައްކަތްކުރުން.
3. ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަނަކަށް ހަދާފައިވާ މެނޭޖްމަންޓް ޕްލޭނާ ހިލާފުވާ ކަމެއް ކުރުން.

 

20 ވަނަ މާއްދާ - ފިޔަވަޅުއެޅުން

(ހ) މި ގަވާއިދާ ހިލާފަށް އަމަލުކުރާ ފަރާތްތައް 501 (ފަސް ސަތޭކަ އެކެއް) ރުފިޔާއާއި 500,000 (ފަސް ލައްކަ) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ އަދަދަކުން ޖޫރިމަނާ ކުރެވޭނެއެވެ. 

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޖޫރިމަނާ އަދަދު ކަނޑައަޅާނީ، ގަވާއިދު ނަންބަރު 2011-09 (ތިމާވެށްޓަށް ދޭ ގެއްލުންތަކަށް ޖޫރިމަނާ ކަނޑައެޅުމާއި ބަދަލު ހޯދުމުގެ ގަވާއިދު) ގެ ދަށުންނެވެ.

 

21 ވަނަ މާއްދާ - މާނަކުރުން

މި ގަވާއިދުގައި، ކަނޑައެޅިގެން އެހެންގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާހައި ހިނދަކު އަންނަނިވި ލަފުޒުތައް މާނަކުރަންވާނީ ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތަށެވެ.

(ހ) މިނިސްޓްރީކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ތިމާވެށްޓާބެހޭ އެންމެހައި ސިޔާސަތުތައް ކަނޑައެޅުމާއި، އެ ސިޔާސަތުތައް ތަންފީދުކުރުމަށް، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ހަމަޖައްސާ ސަރުކާރުގެ ވުޒާރާއަށެވެ.

(ށ) އެޖެންސީކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އެންވަޔަރަންމަންޓަލް ޕްރޮޓެކްށަން އޭޖެންސީއަށެވެ.

(ނ) ގުދުރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަންކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ:

1. ހިމާޔަތްކޮށް ރައްކައުތެރިކޮށްފައިވާ ސަރަހައްދެއްގެގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ސަރަހައްދުތައް.
2. ގާނޫނު ނަންބަރު 1993-04 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތިމާވެށި ރައްކައުތެރިކޮށް ދެމެހެއްޓުމާބެހޭ ގާނޫނު) ގެ ބާރުލިބިގެން އެ ގާނޫނުގެ މަގްސަދު ހާސިލުކުރުމަށްޓަކައި މި ގަވާއިދުގެ ދަށުން ކަނޑައެޅޭ ތަންތަން.
3. މި ގަވާއިދަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން ނުވަތަ ފަހުންވެސް، ހިމާޔަތްކޮށްފައިވާ ސަރަހައްދެއްގެގޮތުގައި، ގާނޫނުން ބާރުލިބިގެން ވަކި މަގުސަދެއްގައި ހިމާޔަތްކޮށްފައިވާ ސަރަހައްދުތައް.

(ރ) "ޒޮނޭށަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގުދުރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ސަރަހައްދެއް، ރައްކައުތެރިކޮށް ބެލެހެއްޓުމުގެ ބޭނުމަށް އެ ސަރަހައްދު އެކި ސަރަހައްދުތަކަށް ބަހާފައިވާ ގޮތް.

(ބ) "މެނޭޖްމަންޓް ޕްލޭން" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ގުދްރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކައުތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ސަރަހައްދު ބެލެހެއްޓުމުގައި އަމަލުކުރާނެ، އުސޫލުތަކާއި، އެ ސަރަހައްދުގައި ކުރެވޭނެ ކަންކަމާއި، ނުކުރެވޭނެ ކަންކަން ބަޔާންކޮށް މިކަންކަން ކުރާނެ އުސޫލުތަކާއެކު، މި ހުރިހާ ކަމަކަށް ޒިންމާވާނެ ފަރާތްތައް ކަނޑައަޅައިފައިވާ ޕްލޭން.

 

މިގަވާއިދަށް ގެނެވުނު އިސްލާހު

1 ވަނަ އިސްލާހު

2 ވަނަ އިސްލާހު

 

މައި ގަވާއިދު

ތިމާވެށި ރައްކާތެރިކޮށް ދެމެހެއްޓުމާބެހޭ ގާނޫނު (ގާނޫނު ނަންބަރު 1003-04)

 

ގުޅުންހުރި އުސޫލު

ފަތުރުވެރިކަމުގެ ބޭނުމަށް ދޫކޮށްފައިވާ ތަންތަނުގައި "އަދަރ އިފެކްޓިވް އޭރިއާ-ބޭސްޑް ކޮންޒަރވޭށަން މެށާރޒް (އޯ.އީ.ސީ.އެމް)" ގާއިމުކޮށް، އެފަދަ ސަރަހައްދުތައް ކަނޑައެޅުމުގެ އުސޫލު (އުސޫލު ނަންބަރު 2022-12)