(މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށީ 1 ޖަނަވަރީ 2026 ގައި)

 

އެއްވަނަ ބާބު

ފެށުން

 

1 ވަނަ މާއްދާ - ތައާރުފާއި ނަން 

(ހ) މިއީ، އިސްލާމްދީނުގައި ޒަކާތް ށަރުއުކޮށްފައިވާ މަގްސަދުތައް ހާސިލުކުރެވޭނެ ގޮތެއްގެމަތިން، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޒަކާތް ދެއްކުމާއި، ބަލައިގަތުމާއި، ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ލިބޭ މުދަލާއި ފައިސާ ބެހުމުގެ ކަންކަން ހިންގައި ބެލެހެއްޓުން ހަރުދަނާ ގޮތެއްގައި އިންތިޒާމުކޮށް ތަރުތީބުކުރުމަށްޓަކައި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޒަކާތުގެ ނިޒާމުގެ ގާނޫނީ އޮނިގަނޑު ބަޔާންކޮށް، ޒަކާތާގުޅޭ ހަމަތަކާއި އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުމުގެ ގާނޫނެވެ.

(ށ) މި ގާނޫނަށް ކިޔާނީ، "ޒަކާތުގެ ގާނޫނު" އެވެ.

 

2 ވަނަ މާއްދާ – މަގުސަދު

 މި ގާނޫނުގެ މަގްސަދަކީ އަންނަނިވި ކަންކަން ހާސިލުކުރުމެވެ.

(ހ) އިސްލާމްދީނުގައި ޒަކާތް ށަރުއުކޮށްފައިވާ މަގްސަދުތައް ހާސިލުކުރެވޭނެ ގޮތެއްގެމަތިން ޒަކާތުގެ ކަންކަމާގުޅޭ ގާނޫނީ އޮނިގަނޑެއް އެކުލަވާލުން؛

(ށ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ދައްކަންޖެހޭ ޒަކާތުގެ ބާވަތްތަކާއި، ޒަކާތް ދެއްކުން ލާޒިމުވާ ފަރާތްތަކާއި، ޒަކާތް ދެއްކުން ލާޒިމުވާ މުދަލުގެ ބާވަތްތައް ކަނޑައެޅުން؛

(ނ) ދިރިއުޅުމުގެ ހަމަހަމަކަމާއި އިޖުތިމާއީ ފުދުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަށްޓަކައި ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ލިބޭ މުދަލާއި ފައިސާގެ ބޭނުން 

ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ހިފޭނެ ގޮތެއްގެމަތިން ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ލިބޭ މުދަލާއި ފައިސާ ބެހުމާއި، އެ ފައިސާ ބޭނުންކުރުމާގުޅޭ އާންމު އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުން؛

(ރ) ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ލިބޭ ފައިސާ ޖަމާކޮށް ބެލެހެއްޓުމަށާއި އެ ފައިސާއިން އިތުރު މަންފާ ހޯދުމަށްޓަކައި ޒަކާތުގެ ފަންޑެއް އުފައްދައި، ފަންޑު ހިންގުމުގެ އުސޫލުތައް ބަޔާންކުރުން.

 

3 ވަނަ މާއްދާ - ޒަކާތުގެ ބާވަތްތައް

މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ނެގޭނީ އަންނަނިވި ބާވަތްތަކުގެ ޒަކާތެވެ.

(ހ) މުދަލު ޒަކާތް؛

(ށ) ފިތުރު ޒަކާތް.

 

ދެވަނަ ބާބު

ގާނޫނު ހިންގުން

 

4 ވަނަ މާއްދާ - ޒަކާތާބެހޭ ސިޔާސަތު ކަނޑައެޅުމާއި ގާނޫނު ހިންގުން

(ހ) ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޒަކާތް ނެގުމާއި، ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ލިބޭ މުދަލާއި ފައިސާ ބެހުން ހިމެނޭގޮތުން، ޒަކާތާބެހޭ ގައުމީ ސިޔާސަތު ކަނޑައަޅާނީ މިނިސްޓަރުގެ ލަފާގެމަތިން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާ ގައުމީ ސިޔާސަތު ތަންފީޒުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަވާލުކުރެވިފައިވާ ފަރާތްތަކުން އެ ސިޔާސަތު ތަންފީޒުކުރުމުގައި ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ހަރުދަނާ ގޮތެއްގައި ކުރަމުންދޭތޯ ބަލައި، މި ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމުގެ އެންމެ އިސް ޒިންމާ އުފުލާނީ މިނިސްޓަރެވެ.

 

5 ވަނަ މާއްދާ - މިނިސްޓަރުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް

މި ގާނޫނު ހިންގައި ތަންފީޒުކުރުމުގެ ގޮތުން އަންނަނިވި ޒިންމާތަކާއި މަސްއޫލިއްޔަތުތައް މިނިސްޓަރު އަދާކުރަންވާނެއެވެ.

(ހ) މި ގާނޫނުގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާ ސިޔާސަތުތައް އާންމުކޮށް، އެ ސިޔާސަތުތަކާ ގުޅޭގޮތުން މި ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ ފަރާތްތަކަށާއި ސަރުކާރުގެ އިދާރާތަކަށް ބޭނުންވާ އާންމު އިރުށާދާއި ލަފާ ދިނުން؛

(ށ) ޒަކާތް ނެގުމާއި، ބެހުމަށްޓަކައި ހަމަޖައްސަންޖެހޭ ވަސީލަތްތަކާއި އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖައްސައި ހަރުދަނާ ގޮތެއްގައި ގާނޫނު ތަންފީޒުވަމުންދާކަން ކަށަވަރުކުރުން؛

(ނ) ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޒަކާތުގެ ނިޒާމުގައި ހިމެނޭ އިންސާނީ، ފަންނީ އަދި އިދާރީ ވަސީލަތްތައް ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ބިނާކޮށް ކުރިއެރުވުމާގުޅޭ ޕްލޭންތައް އެކުލަވާލައި، އެ ޕްލޭންތައް ތަންފީޒުވަމުންދާކަން ކަށަވަރުކުރުން؛

(ރ) ޒަކާތް ނެގުމާއި، ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ލިބޭ މުދަލާއި ފައިސާ ބެހުމާ ގުޅޭގޮތުން މި ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ ފަރާތްތަކާއި، ދައުލަތުގެ އެހެނިހެން ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކާ ގުޅިގެން ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތްތައް ވިލަރެސްކުރުން؛

(ބ) ޒަކާތް ށަރުއުކުރުމުގެ ހިކުމަތާއި ޒަކާތް ދެއްކުމުގެ މުހިންމުކަމާއި ބޭނުންތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި އާންމުން ހޭލުންތެރިކުރުވުމާގުޅޭ ޕްލޭންތައް އެކުލަވާލައި، އެ ޕްލޭންތައް ތަންފީޒުވަމުންދާކަން ކަށަވަރުކުރުން؛

 

6 ވަނަ މާއްދާ - ޒަކާތު ކައުންސިލް

(ހ) ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޒަކާތުގެ ނިޒާމު ހިންގައި ބެލެހެއްޓުމުގައި މިނިސްޓަރަށާއި ޒަކާތު ހައުސްއަށް ލަފާ ދިނުމަށާއި، އެ ނިޒާމުގެ ހިންގުން ވިލަރެސްކުރުމަށްޓަކައި، މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާތާ 60 (ފަސްދޮޅަސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، "ޒަކާތު ކައުންސިލް" ނަމުގައި ކައުންސިލެއް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އެކުލަވާލަންވާނެއެވެ.

(ށ) ޒަކާތު ކައުންސިލް އެކުލެވިގެންވަނީ، އަންނަނިވި 9 (ނުވައެއް) މެންބަރުންގެ މައްޗަށެވެ.

1. މިނިސްޓަރު،
2. ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް،
3. މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީގެ އިސް މުވައްޒަފުންގެ ތެރެއިން އެ އޮތޯރިޓީން ކަނޑައަޅާ 1 (އެކެއް) މެންބަރު،
4. މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީގެ އިސް މުވައްޒަފުންގެ ތެރެއިން އެ އޮތޯރިޓީން ކަނޑައަޅާ 1 (އެކެއް) މެންބަރު،
5. މާލިއްޔަތާބެހޭ ވުޒާރާގެ އިސް މުވައްޒަފުންގެ ތެރެއިން އެ ވުޒާރާއިން ކަނޑައަޅާ 1 (އެކެއް) މެންބަރު،
6. އިސްލާމީ ފަތުވާދޭ އެންމެ މަތީ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުންގެ ތެރެއިން އެ މަޖިލީހުން ކަނޑައަޅާ 1 (އެކެއް) މެންބަރު،
7. މިނިސްޓްރީގެ އިސް މުވައްޒަފުންގެ ތެރެއިން މިނިސްޓަރު ކަނޑައަޅާ 1 (އެކެއް) މެންބަރު،
8. ސަރުކާރުގެ އިދާރާއެއްގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތެއް ކަމުގައިނުވާ ޒަކާތުގެ މާހިރުންގެ ތެރެއިން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އައްޔަންކުރާ 2 (ދޭއް) މެންބަރު،

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ (8) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މެންބަރުން ކައުންސިލަށް އައްޔަންކުރާނީ، އާންމުކޮށް އިއުލާންކުރުމުން، އެކަމަށް ކުރިމަތިލާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިންނެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1) ވަނަ ނަންބަރު އަދި (2) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކުރާ ފަރާތްތައް ފިޔަވައި، ކައުންސިލުގެ މެންބަރުންގެ ދައުރަކީ، 5 (ފަހެއް) އަހަރުދުވަހެވެ. އެހެންނަމަވެސް މެންބަރުންގެ ފުރަތަމަ ދައުރު ހަމަވުމުން، އިތުރު އެއް ދައުރަށް އެ މެންބަރުން ކައުންސިލަށް އައްޔަންކުރެވިދާނެއެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1) ވަނަ ނަންބަރު އަދި (2) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކުރާ ފަރާތްތައް ކައުންސިލްގައި ހިމެނޭނީ މަގާމުގެ ހައިސިއްޔަތުން ކަމުގައިވާތީ، އެ ފަރާތްތައް ކައުންސިލުގެ މެންބަރުންގެ ގޮތުގައި ދެމިތިބޭނީ އެ ފަރާތްތައް ކައުންސިލުގައި ހިމެނޭ މަގާމުގައި ދެމިތިބިހާ ހިނދަކުއެވެ. އެ ފަރާތްތައް އެ މަގާމުން ވަކިވެއްޖެނަމަ ކައުންސިލުގެ މެންބަރުކަމުން ވަކިވާނެއެވެ.

(ޅ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ (8) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކުރާ ފަރާތްތައް ފިޔަވައި ކައުންސިލުގެ މެންބަރުންގެ ގޮތުގައި އައްޔަންކުރެވޭ ފަރާތްތަކަކީ، ޒަކާތުގެ ހިދުމަތްދޭ ވިޔަފާރިއެއް ނުވަތަ އެނޫންވެސް އެފަދަ ތަނެއްގައި މަސްލަހަތެއް އޮތް ފަރާތެއް ކަމުގައިވެގެން ނުވާނެއެވެ.

(ކ) ޒަކާތު ކައުންސިލުގެ ރިޔާސަތު ބަލަހައްޓާނީ މަގާމުގެ ހައިސިއްޔަތުން މިނިސްޓަރެވެ.

(އ) ޒަކާތު ކައުންސިލުގެ މެންބަރުންނަށް ލިބިދެވޭ އިނާޔަތް ކަނޑައަޅާނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2016-11 (ދައުލަތުގެ މުސާރައިގެ ސިޔާސަތުގެ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން ނޭށަނަލް ޕޭ ކޮމިށަނުން ކަނޑައަޅާ ސިޔާސަތުތަކާއި ހަމަތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން މާލިއްޔަތާބެހޭ ވުޒާރާއިންނެވެ.

 

7 ވަނަ މާއްދާ - ކައުންސިލުގެ މެންބަރުންގެ ށަރުތުތައް

މަގާމުގެ ހައިސިއްޔަތުން ޒަކާތު ކައުންސިލަށް އައްޔަންކުރެވޭ މެންބަރުން ފިޔަވައި ކައުންސިލުގެ މެންބަރުންގެ ގޮތުގައި އައްޔަންކުރެވޭ ފަރާތްތަކަކީ އަންނަނިވި ށަރުތުތައް ފުރިހަމަވާ ފަރާތްތަކެއް ކަމުގައި ވާންވާނެއެވެ.

(ހ) އިސްލާމީ ށަރީއާގެ ކަމާގުޅޭ ދާއިރާއަކުން ނުވަތަ މެކްރޯއިކޮނޮމިކްސް ނުވަތަ ފިސްކަލް އެންޑް އިންވެސްޓްމަންޓް މެނޭޖްމަންޓްގެ ދާއިރާއަކުން ނުވަތަ ބިޒްނަސް އެޑްމިނިސްޓްރޭށަންގެ ދާއިރާއަކުން އެކަށީގެންވާ ތައުލީމު ހާސިލުކޮށްފައިވާ މީހަކު ކަމުގައިވުން.

(ށ) ކަމާ ގުޅުންހުރި ދާއިރާއެއްގައި މަދުވެގެން 5 (ފަހެއް) އަހަރުދުވަހުގެ މަސައްކަތު ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވާ މީހަކު ކަމުގައިވުން.

 

8 ވަނަ މާއްދާ - ކައުންސިލުގެ މެންބަރުން އިސްތިއުފާދިނުމާއި މެންބަރުކަމުން ވަކިކުރުން

(ހ) ޒަކާތު ކައުންސިލުގެ މެންބަރަކު އޭނާގެ މަގާމުން އިސްތިއުފާދޭން ބޭނުންވެއްޖެނަމަ، އެކަން ބަޔާންކޮށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް ލިޔުމަކުން ހުށަހަޅައި، އެ ލިޔުން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް ލިބުމުން، އޭނާ އެ މަގާމުން ވަކިވީއެވެ.

(ށ) ޒަކާތު ކައުންސިލުގެ މެންބަރަކު، އެ މަގާމާ އެކަށީގެންނުވާފަދަ އަމަލެއް ކުރިކަމަށް ނުވަތަ އެ މަގާމު އަދާކުރުމަށް އުޒުރުވެރިވެއްޖެކަމަށް ނުވަތަ މަގާމު އަދާކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ނެތްކަމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް ފެނިއްޖެނަމަ، އޭނާ އެ މަގާމުން ވަކިކުރުމުގެ އިހްތިޔާރު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

 

9 ވަނަ މާއްދާ - ކައުންސިލުގެ ބައްދަލުވުންތަކާއި ކައުންސިލް ހިންގުމުގެ އުސޫލު

(ހ) ކޮންމެ މީލާދީ އަހަރެއްގައި، މަދުވެގެން 6 (ހައެއް) ފަހަރު ޒަކާތު ކައުންސިލުގެ ބައްދަލުވުމެއް ބާއްވަންވާނެއެވެ.

(ށ) ޒަކާތު ކައުންސިލުގެ ބައްދަލުވުމެއް ބޭއްވޭނީ، އެ ކައުންސިލުގެ މެންބަރުންގެ ދެބައިކުޅައެއްބަޔަށްވުރެ ގިނަ މެންބަރުން ހާޒިރުވެ ތިބެގެންނެވެ.

(ނ) މި ގާނޫނުގައި ވަކިގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، ޒަކާތު ކައުންސިލުގެ ނިންމުންތައް ފާސްކުރާނީ، އެ ކައުންސިލުގެ ބައްދަލުވުމަށް ހާޒިރުވާ މެންބަރުންގެ އަޣުލަބިއްޔަތުންނެވެ.

(ރ) ޒަކާތު ކައުންސިލް ހިންގުމާގުޅޭ އުސޫލުތަކާއި އިޖުރާއަތް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ބ) ޒަކާތު ކައުންސިލުގެ ސެކްރެޓޭރިއެޓް ބަލަހައްޓާނީ ޒަކާތު ހައުސްއިންނެވެ.

 

10 ވަނަ މާއްދާ - ކައުންސިލުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި ވާޖިބުތައް

ޒަކާތު ކައުންސިލުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި ވާޖިބުތައް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ.

(ހ) މި ގާނޫނުގެ މަގްސަދުތައް ހާސިލުކުރެވޭނެ ގޮތުގެމަތިން މި ގާނޫނު ހިންގައި ތަންފީޒުކުރުމުގެ ކަންކަމުގައި މިނިސްޓަރަށް ލަފާ ދިނުން.

(ށ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން އެކުލަވާލަންޖެހޭ އެންމެހައި ގަވާއިދުތަކާއި އުސޫލުތައް އެކުލަވާލުމުގައި ޒަކާތު ހައުސްއަށް ލަފާ ދިނުން؛

(ނ) މި ގާނޫނާ އެއްގޮތަށް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޒަކާތް ނެގުމާއި ޒަކާތް ބެހުމުގެ އެންމެހައި ކަންކަން ކުރެވެމުންދާކަން ކަށަވަރުކުރުން؛

(ރ) ޒަކާތާގުޅޭ ކަންކަމުގައި ށަރުއީ ގޮތުން ލަފައެއް ހޯދަން ކައުންސިލަށް ފެންނަ ކަންކަމުގައި ށަރީއާ އެޑްވައިޒަރީ ކޮމިޓީގެ ލަފާ ހޯދުން؛

(ބ) ޒަކާތުގެ ކަންކަން ކުރިއަރުވައި ތަރައްގީކުރެވޭނެ ގޮތްތައް ދިރާސާކުރުމާއި އެފަދަ ދިރާސާތަކުގެ އަލީގައި ޒަކާތުގެ ނިޒާމަށް ގެންނަންޖެހޭ ބަދަލުތައް ގެނައުމާމެދު މިނިސްޓަރަށް ލަފާ ދިނުން؛

(ޅ) ޒަކާތު ފަންޑުން ފައިސާ ހޭދަކުރާނެ ދާއިރާތަކާއި އެ ދާއިރާތަކަށް ހޭދަކުރާނެ ފައިސާގެ މިންވަރުތަކާ ގުޅޭގޮތުން ޒަކާތު ހައުސްއަށް ލަފާ ދިނުން؛

(ކ) ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޒަކާތުގެ ނިޒާމުގެ އިދާރީ ހިންގުން ހަރުދަނާކޮށް ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ޖަވާބުދާރީކުރުވުން؛

(އ) މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގެ ދަށުން ޒަކާތު ކައުންސިލުން އަދާކުރަންޖެހޭ އެނޫންވެސް އެންމެހައި މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި ޒިންމާތައް އަދާކުރުން.

 

11 ވަނަ މާއްދާ - މޯލްޑިވްސް ޒަކާތު ހައުސް

(ހ) މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު "މޯލްޑިވްސް ޒަކާތު ހައުސް" ގެ ނަމުގައި ސަރުކާރުގެ އިދާރާއެއް އުފެދުނީއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ޒަކާތު ހައުސް ހިނގަމުންދާނީ މިނިސްޓްރީގެ ދަށުންނެވެ. އަދި ޒަކާތު ހައުސްއާގުޅޭ ކަންކަމުގައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ޖަވާބުދާރީވާނީ މިނިސްޓަރެވެ.

(ނ) މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން މިނިސްޓްރީގެ ދަށުން ހިނގަމުންއައި މޯލްޑިވްސް ޒަކާތު ހައުސްގެ އެންމެހައި މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި ވާޖިބުތަކާއި އެ އިދާރާގައި ބޭނުންކުރަމުންދިޔަ އެންމެހައި މުދަލާއި ވަސީލަތްތަކާއި ސަރުކާރުގެ ބަޖެޓުން އިދާރާއަށް އެކަށައަޅައި، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކޮށްފައިވާ ފައިސާއާއި، ގާނޫނީގޮތުންނާއި އެއްބަސްވުންތަކުގެ ދަށުން އެ އިދާރާއަށް ލިބިދޭ ހައްގުތަކާއި މަންފާތައް، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ޒަކާތު ހައުސް އުފެދުމާއެކު، އެ އިދާރާއަށް ބަދަލުވީއެވެ.

(ރ) މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން މިނިސްޓްރީގެ ދަށުން ހިނގަމުންއައި މޯލްޑިވްސް ޒަކާތު ހައުސްގެ މުވައްޒަފުން، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ޒަކާތު ހައުސް އުފެދުމާއެކު އެ އިދާރާގެ މުވައްޒަފުން ކަމުގައި ހަމަޖެހުނީއެވެ.

 

12 ވަނަ މާއްދާ - ޒަކާތު ހައުސްގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި ޒިންމާތައް

މި ގާނޫނުގެ މަގްސަދުތައް ހާސިލުކުރުމަށްޓަކައި އަންނަނިވި މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި ޒިންމާތައް ޒަކާތު ހައުސްއާ ހަވާލުކުރެވިގެންވެއެވެ.

(ހ) ޒަކާތް ނެގުމާއި ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ލިބޭ މުދަލާއި ފައިސާ ބެހުމާގުޅޭ އެންމެހައި އިދާރީ ކަންކަން ރާވައި، ހިންގައި ބެލެހެއްޓުން؛

(ށ) ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރިންގެ ދަފުތަރުތައް އެކުލަވާލައި، އަދާހަމަކޮށް، ބެލެހެއްޓުން؛

(ނ) ޒަކާތް ނެގުމާއި ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ލިބޭ މުދަލާއި ފައިސާ ބެހުމާ ގުޅޭގޮތުން ދައުލަތުގެ އިދާރާތަކާ ގުޅިގެން ކުރަންޖެހޭ އެންމެހައި ކަންކަން ކުރުން؛

(ރ) ޒަމާނީ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ވަސީލަތްތަކުގެ އެހީގައި، ޒަކާތް ދެއްކޭނެ ލުއިފަސޭހަ އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖެއްސުން؛

(ބ) ޒަކާތް ދައްކަންޖެހޭ ފަރާތްތަކުން، ޒަކާތް ދައްކަންޖެހޭ މިންވަރު ހިސާބުކުރަނީ، ކަނޑައެޅިފައިވާ މިންގަނޑުތަކާ އެއްގޮތަށްކަން ކަށަވަރުކުރުން؛

(ޅ) ޒަކާތު ފަންޑުން ފައިސާ ހޭދަކުރާނެ ދާއިރާތަކާއި އެ ދާއިރާތަކަށް ހޭދަކުރާނެ ފައިސާގެ މިންވަރުތައް ކަނޑައެޅުން؛

(ކ) ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ލިބޭ މުދަލާއި ފައިސާ އޭގެ ހައްގުވެރިންނަށް ބެހުމުގެ ލުއިފަސޭހަ އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖެއްސުން؛

(އ) ޒަކާތް ށަރުއުކުރުމުގެ ހިކުމަތާއި ޒަކާތް ދެއްކުމުގެ މުހިންމުކަމާއި ބޭނުންތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން އާންމުން ހޭލުންތެރިކުރުވުމުގެ ޕްރޮގްރާމްތައް ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ރާވައި ހިންގުން؛

(ވ) ޒަކާތު ފަންޑު ހިންގައި ބަލަހައްޓައި، އެ ފަންޑު ކުރިއެރުވުމަށް މަސައްކަތްކުރުން؛

(މ) މި ގާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން އިސްލާމީ ށަރީއާ ހުއްދަކުރާ މިންގަނޑުގެ ތެރެއިން ޒަކާތު ފަންޑުގެ ފައިސާއިން އިންވެސްޓްކޮށް އިންވެސްޓްމަންޓްތައް މެނޭޖްކުރުން؛

(ފ) ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޒަކާތުގެ ނިޒާމު ހިންގުމާ ގުޅޭގޮތުން ކަމާބެހޭ ދައުލަތުގެ އިދާރާތަކަށް ބޭނުންވާ ފަންނީ ލަފައާއި އިރުށާދު ދިނުން؛

(ދ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން އުފައްދާ ޒަކާތު ކައުންސިލާއި ކޮމިޓީތަކުގެ މަސައްކަތްތައް ވިލަރެސްކުރުމާއި، އެ ކައުންސިލާއި ކޮމިޓީތަކުގެ ސެކްރެޓޭރިއެޓް ބެލެހެއްޓުން؛

(ތ) ޒަކާތާގުޅޭ ތަފާތު މައްސަލަތައް ދިރާސާކޮށް، އެ މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރުން؛

(ލ) ޒަކާތުގެ ތަފާސްހިސާބުތައް ބަލަހައްޓައި ރެކޯޑުކުރުން؛

(ގ) ޒަކާތް ނެގުމާއި ބެހުމުގައި އަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ށަރުއީ އަސާސްތަކާއި މިންގަނޑުތައް ކަނޑައަޅައި، އާންމުކުރުން؛

(ޏ) ޒަކާތް ނެގުމާއި ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ލިބޭ މުދަލާއި ފައިސާ ބެހުމާ ގުޅޭގޮތުން މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދަންޖެހޭ ގަވާއިދުތަކާއި އުސޫލުތައް ހެދުން؛

(ސ) މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގެ ދަށުން ޒަކާތު ހައުސްއިން އަދާކުރަންޖެހޭ އެނޫންވެސް އެންމެހައި މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި ޒިންމާތައް އަދާކުރުން.

 

13 ވަނަ މާއްދާ - ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް 

(ހ) ޒަކާތު ހައުސް ދުވަހުން ދުވަހަށް ހިންގުމުގެ އެންމެ އިސް ފަރާތަކީ ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް މަސައްކަތްކުރާނީ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާ ޒަކާތާބެހޭ ގައުމީ ސިޔާސަތުތައް ތަންފީޒުކުރުމަށްޓަކައި، މިނިސްޓަރުގެ ލަފައާއި އިރުށާދުގެ ދަށުންނެވެ.

(ނ) ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްކަމުގެ މަގާމަށް މީހަކު އައްޔަންކުރާނީ، އެކަމަށް ކުރިމަތިލުމަށް އާންމުކޮށް އިއުލާންކުރުމުން އެކަމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ފަރާތްތަކާ އިންޓަރވިއުކުރުމަށްފަހު، އެ ފަރާތްތަކުގެ ގާބިލުކަމާއި، ތައުލީމާއި ތަޖުރިބާގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޒަކާތު ކައުންސިލުންނެވެ.

(ރ) ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްގެ މަގާމަށް އައްޔަންކުރާ ފަރާތެއްގެ ކިބައިގައި އަންނަނިވި ށަރުތުތައް ފުރިހަމަވާންވާނެއެވެ.

1. އިސްލާމީ ށަރީއާގެ ކަމާގުޅޭ ދާއިރާއަކުން އެންމެ ދަށްވެގެން ގައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް 9 ގެ ސަނަދެއް ހާސިލުކޮށްފައިވުން؛
2. ޒަކާތާބެހޭ މަސައްކަތުގެ ދާއިރާގައި މަދުވެގެން 5 (ފަހެއް) އަހަރުދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ހާސިލުކޮށްފައިވާ ފަރާތެއް ކަމުގައިވުން.

(ބ) ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޒަކާތުގެ ނިޒާމު ހިންގުމާ ގުޅޭގޮތުން ޒަކާތު ހައުސްއިން އަދާކުރަންޖެހޭ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާ ގުޅޭގޮތުން އަދި ކަމާ ގުޅޭގޮތުން ޒަކާތު ހައުސްއިން ނިންމާ އެންމެހައި ނިންމުންތަކާ ގުޅޭގޮތުން، ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް މިނިސްޓަރަށާއި ޒަކާތު ކައުންސިލަށް ޖަވާބުދާރީވާންވާނެއެވެ.

(ޅ) ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްގެ މުސާރައާއި އިނާޔަތްތައް ކަނޑައަޅާނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2016-11 (ދައުލަތުގެ މުސާރައިގެ ސިޔާސަތުގެ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން، ނޭށަނަލް ޕޭ ކޮމިށަނުން ކަނޑައަޅާ ސިޔާސަތުތަކާއި، ހަމަތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، މާލިއްޔަތާބެހޭ ވުޒާރާއިންނެވެ.

 

14 ވަނަ މާއްދާ - ޒަކާތު ހައުސްގެ މުވައްޒަފުން

(ހ) ޒަކާތު ހައުސްގެ މުވައްޒަފުންނަކީ ސިވިލް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފުންނެވެ. އަދި އެ މުވައްޒަފުންގެ މައްޗަށް ހިނގާނީ، ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ގާނޫނާއި، އެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކެވެ.

(ށ) މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާތާ 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، ޒަކާތު ހައުސްގެ ފަންނީ އަދި އިދާރީ މުވައްޒަފުންގެ ވަޒީފާގެ ގިންތިތަކާއި މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ބަޔާންކޮށް، އެ މުވައްޒަފުންގެ މަގާމުގެ ށަރުތުތަކާއި އެކި ކަންކަމަށް މުވައްޒަފުން ތިބެންވާނެ އަދަދު ބަޔާންކުރާ މުވައްޒަފުންގެ އިދާރީ އޮނިގަނޑެއް، މިނިސްޓްރީގެ ލަފާގެމަތިން ޒަކާތު ހައުސްއިން އެކުލަވާލައި، ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިށަނަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ޒަކާތު ހައުސްއިން އެކުލަވާލާ އޮނިގަނޑާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، ޒަކާތު ހައުސްއަށް ބޭނުންވާ މުވައްޒަފުން އައްޔަންކޮށް ވަކިކުރާނީ، ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިށަނުންނެވެ.

 

15 ވަނަ މާއްދާ - މަސްލަހަތު ފުށުއަރާ ކަންކަމުން އެއްކިބާވުމާއި ސުލޫކީ ހަމަތައް

(ހ) ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް އަދި ޒަކާތު ހައުސްގެ މުވައްޒަފުން މި ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމުގެ ގޮތުން އަދާކުރަންޖެހޭ އެންމެހައި މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރުމުގައާއި ނިންމަންޖެހޭ ނިންމުންތައް ނިންމުމުގައި އަމަލުކުރަންވާނީ، ވަކި ފަރާތަކަށް ބުރަނުވެ ނުފޫޒުން އެއްކިބާވެ ތިބެއެވެ.

(ށ) ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްގެ ނުވަތަ ޒަކާތު ހައުސްގެ އެއްވެސް މުވައްޒަފެއްގެ އަމިއްލަ މަސްލަހަތެއް ނުވަތަ ފައިދާއެއް ނުވަތަ ދައުރެއް އޮތް ކަމެއް ކަމާބެހޭ ފަރާތަކުން ބަލާނަމަ ނުވަތަ އެފަދަ ކަމެއްގައި ގޮތެއް ނިންމާނަމަ، އެކަމެއް ބެލުމުގައި ނުވަތަ ނިންމުމުގައި، އެއްވެސް މިންވަރަކަށް އެ ފަރާތެއް ބައިވެރިވެގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި އެއީ، އެފަދަ މަސްލަހަތެއް ނުވަތަ ފައިދާއެއް ނުވަތަ ދައުރެއް އޮތް ކަމެއްކަން ކުރިން އެނގިފައި ނެތްނަމަވެސް، އެކަން އެނގުމާއެކު، އެކަމެއް ބެލުމުން ނުވަތަ އެކަމާ ގުޅޭގޮތުން ނިންމަންޖެހޭ ނިންމުންތައް ނިންމުމުން އެ ފަރާތަކުން ތަނާޒުލުވާންވާނެއެވެ.

(ނ) ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ނުވަތަ ޒަކާތު ހައުސްގެ އެއްވެސް މުވައްޒަފަކު، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން އޭނާގެ ވާޖިބު އަދާކުރުމުގައި، ވަކި ފަރާތަކަށް ބުރަވެވިދާނެފަދަ ގޮތެއްގައި އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ ހަދިޔާއެއް ނުވަތަ މަންފާއެއް ލިބޭފަދަ ކަމެއް، އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަމުގައި، ނުވަތަ އޭނާއާ އާއިލީ ނުވަތަ ޒާތީ ނުވަތަ ވިޔަފާރީގެ ގުޅުމެއް އޮތް ފަރާތެއްގެ ނަމުގައި، ގަބޫލުކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.

(ރ) ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް އަދި ޒަކާތު ހައުސްގެ މުވައްޒަފުންނަށް މަގާމުގެ ހައިސިއްޔަތުން ލިބޭ މައުލޫމާތަކީ ސިއްރުގެ ގޮތުގައި ހިފަހައްޓަންޖެހޭ މައުލޫމާތެވެ. އެފަދަ މައުލޫމާތެއް، ގާނޫނު ހުއްދަކުރާ ގޮތުގެމަތިން ހާމަކުރަންޖެހޭ ފަރާތަކަށް ހާމަކުރާ ކުރުން ފިޔަވައި އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ހާމަކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.

 

16 ވަނަ މާއްދާ - ޒަކާތު ހައުސްގެ ބަޖެޓު

(ހ) ޒަކާތު ހައުސްގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރުމަށް ބޭނުންވާ ފައިސާ، ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރާ ބަޖެޓުގައި ހިމަނައި، ދައުލަތުގެ މާލިއްޔާއިން ޒަކާތު ހައުސްއަށް ދޫކުރަންވާނެއެވެ.

(ށ) ޒަކާތް ނެގުމާއި ޒަކާތް ބެހުމުގެ ކަންކަން ތަންފީޒުކުރުމަށްޓަކައި، އިސްލާމީ ށަރީއާ ހުއްދަކުރާ މިންގަނޑުގެ ތެރެއިން، ޒަކާތު ހައުސްއިން ކަނޑައަޅާ ގޮތެއްގެމަތިން އަދި ޒަކާތު ހައުސްއިން ކަނޑައަޅާ މިންވަރަކަށް، ޒަކާތު ފަންޑުން ހަރަދުކުރުމަކަށް މި ގާނޫނު ހުރަހެއް ނާޅައެވެ.

(ނ) ޒަކާތު ހައުސްގެ އެންމެހައި ހިސާބުތަކާއި މާލީ ލިޔެކިޔުންތައް ބަލަހައްޓަންވާނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2006-03 (ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތުގެ ގާނޫނު) އާއި އެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

 

17 ވަނަ މާއްދާ - ލޯކަލް ކައުންސިލުތަކުގެ ދައުރު

(ހ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ޒަކާތު ހައުސްގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކުގެ ތެރެއިން ކަނޑައެޅޭ ވަކި މަސްއޫލިއްޔަތުތަކެއް ކައުންސިލުތަކުގެ ފެންވަރުގައި ލާމަރުކަޒީ އުސޫލުން ހިންގުމަށްޓަކައި، މި ގާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ލޯކަލް ކައުންސިލުތަކާ ހަވާލުކުރެވިދާނެއެވެ.

(ށ) ޒަކާތު ހައުސްއިން ކައުންސިލުތަކާ އެއްވެސް މަސްއޫލިއްޔަތެއް ހަވާލުކުރަންވާނީ އެ މަސްއޫލިއްޔަތު ތަންފީޒުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ވަސީލަތްތައް އެ ކައުންސިލެއްގައި ތަނަވަސްވެފައިވާކަން ކަށަވަރުކުރުމާ އެކުގައެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކައުންސިލުތަކާ ހަވާލުކުރެވޭ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ހަވާލުކުރަންވާނީ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޒަކާތު ހައުސްއާއި އެ ކައުންސިލަކާ ދެމެދު ލިޔުމުން ވެވޭ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުންނެވެ.

(ރ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ކައުންސިލުތަކާ ހަވާލުކުރެވޭ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކުގެ ދާއިރާއާއި އެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ތަންފީޒުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ވަސީލަތްތައް ހޯދާނެގޮތާއި، ޒަކާތު ހައުސްއާއި ކައުންސިލުތައް ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރާނެ ގޮތާއި، މަސައްކަތްތައް ވިލަރެސްކުރާނެ އުސޫލުތައް، މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ވެވޭ އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

18 ވަނަ މާއްދާ - ލޯކަލް ކައުންސިލުތަކުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް

މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ލޯކަލް ކައުންސިލުތަކުން އަދާކުރަންޖެހޭ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ:

(ހ) މި ގާނޫނުގެ 17 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޒަކާތު ހައުސްއިން ކަނޑައަޅާ ގޮތެއްގެމަތިން ކައުންސިލުގެ ފެންވަރުގައި ޒަކާތާގުޅޭ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ތަންފީޒުކުރުން؛

(ށ) އެ ކައުންސިލެއްގެ އިހްތިސާސް ހިނގާ ދާއިރާގައި، ޒަކާތް ނެގުމާއި، ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ލިބޭ މުދަލާއި، ފައިސާ ބެހުމުގައި ޒަކާތު ހައުސްގެ ފަރާތުން ހަރަކާތްތެރިވާ ފަރާތްތަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުން؛

(ނ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތައް ލާމަރުކަޒީ އުސޫލުން ތަންފީޒުކުރުމުގައި ޒަކާތު ހައުސްއަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުން؛

(ރ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކައުންސިލުތަކުން ކުރުމަށް ކަނޑައަޅާ އެންމެހައި ކަންކަން ކުރުން.

 

19 ވަނަ މާއްދާ - ށަރީއާ އެޑްވައިޒަރީ ކޮމިޓީ

(ހ) ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޒަކާތުގެ ނިޒާމު އެކުލަވާލައި ހިންގުމާގުޅޭ ކަންކަމުގައި މި ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ ފަރާތްތަކަށް ށަރުއީ ލަފައާއި އިރުށާދު ދިނުމަށްޓަކައި، 5 (ފަހެއް) މެންބަރުންގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ށަރީއާ އެޑްވައިޒަރީ ކޮމިޓީއެއް، މިނިސްޓަރުގެ ލަފާގެމަތިން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އެކުލަވާލަންވާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ށަރީއާ އެޑްވައިޒަރީ ކޮމިޓީއަށް އައްޔަންކުރާ މެންބަރުންނަކީ، އިސްލާމީ ށަރީއާގެ ކަމާގުޅޭ ދާއިރާއަކުން، އެންމެ ދަށްވެގެން، ގައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑު ލެވެލް 9 ސަނަދެއް ހާސިލުކޮށްފައިވުމުގެ އިތުރުން، މިނިސްޓްރީން ދޫކޮށްފައިވާ ދީނީ ތަގްރީރުކުރުމާއި ދީނީ ނަސޭހަތް ދިނުމުގެ ހުއްދަ އޮތް ފަރާތެއް ކަމުގައި ވާންވާނެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އެކުލަވާލާ ށަރީއާ އެޑްވައިޒަރީ ކޮމިޓީ އެކުލަވާލަންވާނީ، ސަރުކާރާއި ސަރުކާރުން ބޭރުގެ ފަރާތްތައް ހިމެނޭ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

(ރ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން އެކުލަވާލަންޖެހޭ ގަވާއިދުތަކާއި އުސޫލުތައް އެކުލަވާލުމުގައާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ޒަކާތް ނެގުމާއި، ބެހުމާގުޅޭ ށަރުއީ އެންމެހައި ކަންކަމުގައި މި ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ ފަރާތްތަކަށް ލަފައާއި އިރުށާދު ދޭނީ ށަރީއާ އެޑްވައިޒަރީ ކޮމިޓީންނެވެ. އަދި، އެފަދަ ކަންކަމުގައި ގޮތެއް ނިންމައި، ތަންފީޒުކުރުމުގެ ކުރިން ށަރީއާ އެޑްވައިޒަރީ ކޮމިޓީއަށް އެކަމެއް ހުށަހަޅައި އެ ކޮމިޓީގެ ލަފާ އެ ފަރާތްތަކުން ހޯދަންވާނެއެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކޮމިޓީއަށް އައްޔަންކުރެވޭ ފަރާތްތަކުގެ ށަރުތުތަކާއި، ކޮމިޓީ އެކުލެވިގެންވާ ގޮތާއި،

ކޮމިޓީގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި، ކޮމިޓީ ހިންގުމުގެ އުސޫލު ޒަކާތު ހައުސްއިން ހަދަންވާނެއެވެ.

(ޅ) ށަރީއާ އެޑްވައިޒަރީ ކޮމިޓީގެ މެންބަރުންނަށް ލިބިދެވޭ އިނާޔަތް ކަނޑައަޅާނީ ގާނޫނު ނަންބަރު 2016-11 (ދައުލަތުގެ މުސާރައިގެ

ސިޔާސަތުގެ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން ނޭށަނަލް ޕޭ ކޮމިށަނުން ކަނޑައަޅާ ސިޔާސަތުތަކާއި ހަމަތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، މާލިއްޔަތާބެހޭ ވުޒާރާއިންނެވެ.

 

ތިންވަނަ ބާބު

މުދަލު ޒަކާތް

 

20 ވަނަ މާއްދާ - މުދަލު ޒަކާތް 

(ހ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން މުދަލު ޒަކާތް ދެއްކުން ލާޒިމުވުމުގެ ށަރުތުތައް ފުރިހަމަވާ ކޮންމެ ފަރާތަކުން، މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން، ޒަކާތް ދެއްކުމަށް ރަޖިސްޓަރީކޮށް މުދަލު ޒަކާތް ދައުލަތަށް ދައްކަންވާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މުދަލު ޒަކާތް ދެއްކުމަށް ރަޖިސްޓަރީކުރާ ފަރާތްތަކުން މުދަލު ޒަކާތް ދެއްކުމާގުޅޭ އެންމެހައި އުސޫލުތައް މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

 

21 ވަނަ މާއްދާ - މުދަލު ޒަކާތް ދައްކާ ފަރާތުގައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ށަރުތުތައް

އަންނަނިވި ށަރުތުތައް އެ މީހެއްގެ ކިބައިގައި ފުރިހަމަވެއްޖެ ކޮންމެ މީހަކު، މި ގާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ދައުލަތަށް މުދަލު ޒަކާތް ދައްކަންވާނެއެވެ.

(ހ) މުސްލިމަކު ކަމުގައިވުން؛

(ށ) މިނިވަނެއް ކަމުގައިވުން؛

(ނ) މުދަލު ޒަކާތް ދެއްކުން ލާޒިމުވާ މުދަލެއް ކަމުގައި މި ގާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ށަރުތުތައް ފުރިހަމަވާ މުދަލެއްގެ ވެރިފަރާތް ކަމުގައިވުން.

 

22 ވަނަ މާއްދާ - މުދަލު ޒަކާތް ދެއްކުން ލާޒިމުވާ މުދަލުގައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ށަރުތުތައް

(ހ) އަންނަނިވި ށަރުތުތައް އެ މުދަލެއްގައި ފުރިހަމަވެއްޖެ ކޮންމެ މުދަލަކުން މުދަލު ޒަކާތް ދެއްކުން ލާޒިމުވާނެއެވެ.

1. އެ މުދަލަކީ ޒަކާތް ދައްކާ ފަރާތުގެ ފުރިހަމަ މިލްކުވެރިކަމުގެ ދަށުގައިވާ މުދަލަކަށްވުން؛
2. މި ގާނޫނުގެ 25 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން އެ މުދަލެއްގައި ޒަކާތުގެ ނިސާބު ފުރިހަމަވެފައިވުން؛
3. އެ މުދަލަކީ މި ގާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ޒަކާތް ދެއްކުން ލާޒިމު މުދަލަކަށްވުން؛
4. މި ގާނޫނުގެ 25 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން އެ މުދަލެއްގައި ޒަކާތުގެ ނިސާބު ހަމަވުމަށްފަހު މި ގާނޫނުގެ 26 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން ޒަކާތް ލާޒިމުވުމުގެ މުއްދަތު ފުރިހަމަވެފައިވުން.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) އެހެން އޮތްނަމަވެސް، އަންނަނިވި ހާލަތްތަކުގައި އެ މުދަލަކުން މުދަލު ޒަކާތް ދެއްކުން ލާޒިމުވެގެންނުވެއެވެ:

1. އެ މުދަލަކުން އެ މުދަލުގެ މިލްކުވެރި ފަރާތަށް ފައިދާ ލިބިގަނެވެން ނެތުން؛
2. އެ މުދަލަކުން އެ މުދަލުގެ މިލްކުވެރި ފަރާތަށް ހޭދަކުރުމުގެ ބާރު ލިބިފައި ނެތުން؛
3. އެ މުދަލެއް ޒާތީ ނުވަތަ އަމިއްލަ ބޭނުމަކަށް ބޭނުންކުރެވެމުން ދިޔުން؛
4. އެ މުދަލެއް ހަރުމުދަލުގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރެވެމުން ދިޔުން.

 

23 ވަނަ މާއްދާ - ޒަކާތްދެއްކުން ލާޒިމު މުދާ

(ހ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން މުދަލު ޒަކާތް ދެއްކުން ލާޒިމުވާނީ ހަމައެކަނި އަންނަނިވި ބާވަތްތަކުގެ މުދަލުންނެވެ.

1. ރަން؛
2. ރިހި؛
3. ނަގުދު ފައިސާ؛
4. ވިޔަފާރި މުދާ؛
5. ނައަމްސޫފި (ޖަމަލު، ގެރި، ބަކަރި)؛
6. ދަނޑުވެރިކަމާއި، މޭވާ؛
7. ރިކާޒާއި މައުދަން؛
8. ހިއްސާއާއި، ސުކޫކު؛
9. ކަރުމުދާ؛
10. އުޖޫރައާއި މުސާރަ؛
11. ޒަކާތް ދެއްކުން ލާޒިމު މުދަލެއްގެ ގޮތުގައި ޒަކާތު ހައުސްއިން ކަނޑައަޅާ އެނޫންވެސް މުދާ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޒަކާތް ދެއްކުން ލާޒިމު މުދަލުގެ ބާވަތްތަކުގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭނެ ތަކެއްޗާއި، ކަމާގުޅޭ އެންމެހައި ތަފްސީލުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

24 ވަނަ މާއްދާ - މުދަލު ޒަކާތް ދެއްކުން އިސްތިސްނާވާ މުދާ

(ހ) މި ގާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިވީ ނަމަވެސް، އަންނަނިވި ބާވަތުގެ މުދާ މުދަލު ޒަކާތް ދެއްކުމުން އިސްތިސްނާވެގެންވެއެވެ.

1. ދައުލަތާއި ސަރުކާރުގެ އިދާރާތަކުގެ މުދާ؛
2. އާންމު މަންފާއަށް ހާއްސަކުރެވިފައިވާ އަދި ވަގުފުކުރެވިފައި ހުންނަ މުދާ.
3. ހައިރާތު ފަންޑުތަކުގައި ހުންނަ މުދަލާއި ފައިސާ.
4. މަދަނީ ޖަމްއިއްޔާތަކުގެ މުދާ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޒަކާތް ދެއްކުން އިސްތިސްނާވެގެންވާ މުދަލުގެ ބާވަތްތަކުގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭނެ ތަކެއްޗާއި، ކަމާގުޅޭ އެންމެހައި ތަފްސީލުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

25 ވަނަ މާއްދާ - މުދަލު ޒަކާތުގެ ނިސާބު ކަނޑައެޅުން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މުދަލުގެ ތެރެއިން އެ މުދަލެއްގައި ނިސާބު ހަމަވުމުން މެނުވީ މުދަލު ޒަކާތް ދެއްކުން ށަރުއީ ގޮތުން ލާޒިމުނޫން މުދަލުން މުދަލު ޒަކާތް ދައްކާނީ، މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން، އެ މުދަލެއްގައި ނިސާބު ހަމަވުމުންނެވެ.

(ށ) މުދަލު ޒަކާތުގެ ނިސާބު ކަނޑައެޅުމާއި، ނިސާބު ހިސާބުކުރުމުގެ އުސޫލުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން މުދަލު ޒަކާތުގެ ނިސާބު ކަނޑައަޅާނީ ޒަކާތު ހައުސްއިންނެވެ.

(ރ) މުދަލު ޒަކާތުގެ ނިސާބުގެ ގޮތުގައި މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ޒަކާތު ހައުސްއިން ކަނޑައަޅާ މިންވަރު އާންމުކުރަންވާނެއެވެ. އަދި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ނިސާބު ހިސާބުކުރުމުގެ އުސޫލުތަކަށް ރިއާޔަތްކޮށް ނިސާބުގެ މިންވަރަށް އަންނަ ބަދަލުތައް އަދާހަމަކުރަމުން ގެންދަންވާނެއެވެ.

 

26 ވަނަ މާއްދާ - މުދަލު ޒަކާތް ލާޒިމުވުމުގެ މުއްދަތު.

(ހ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން މުދަލު ޒަކާތް ދެއްކުން ލާޒިމުވާނީ، މި ގާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޒަކާތް ދައްކަންޖެހޭ މުދަލުގައި މި ގާނޫނުގެ 25 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން ޒަކާތުގެ ނިސާބު ހަމަވާ ތާރީހުން ފެށިގެން 12 (ބާރަ) މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ނުވަތަ އެ ތާރީހުން ފެށިގެން 12 (ބާރަ) މަސްދުވަސް ހަމަވާ ތާރީހުގައި އެ މުދަލުގައި ނިސާބު ހަމަވެފައިވާނަމައެވެ.

(ށ) މި ގާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޒަކާތް ދައްކަންޖެހޭ ތަފާތު ބާވަތްތަކުގެ މުދަލުގައި، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ނިސާބުގެ މުއްދަތު ހަމަވޭތޯ ބެލުމުގައި މުއްދަތު ގުނުމުގެ އުސޫލުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

27 ވަނަ މާއްދާ - މުދަލު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައްކަންޖެހޭ އަދަދު

(ހ) ނިސާބު ހަމަވެފައިވާ މުދަލުން މުދަލު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދެއްކުމަށް، އިސްލާމީ ށަރީއާ ލާޒިމުކުރާ މިންވަރަށް ބިނާކޮށް މުދަލު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައްކަންޖެހޭ އަދަދު ހިސާބުކޮށް ކަނޑައަޅާނީ، ޒަކާތް ދައްކާ ފަރާތުންނެވެ.

(ށ) މުދަލު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައްކަންޖެހޭ އަދަދު ހިސާބުކުރުމުގައި ޒަކާތް ދައްކާ މުދަލުން އުނިކުރެވޭނެ މުދަލާއި ފައިސާގެ ބާވަތްތައް ހިމެނޭގޮތުން ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައްކަންޖެހޭ އަދަދު ހިސާބުކުރުމާބެހޭ ތަފްސީލީ އުސޫލުތައް ޒަކާތު ހައުސްއިން ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން މުދަލު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައްކަންޖެހޭ އަދަދު ހިސާބުކުރުމާބެހޭ އުސޫލުތައް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

28 ވަނަ މާއްދާ - މުދަލު ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރިން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން މުދަލު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ލިބޭ ފައިސާ އަދި/ނުވަތަ މުދާ ބަހަންވާނީ ހަމައެކަނި އަންނަނިވި ފަރާތްތަކަށް އަދި/ނުވަތަ ބޭނުންތަކަށެވެ.

1. ފަގީރުން،
2. މިސްކީނުން،
3. އާމިލުން،
4. މުއައްލަފަތުލްގުލޫބު:
5. ރިގާބު (އަޅުން މިނިވަންކުރުން):
6. ޣާރިމީން (ދަރަނިވެރިން):
7. ފީ ސަބީލިﷲ:
8. އިބްނުއްސަބީލް:

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ބެހެނިވެރިން ނުވަތަ ބޭނުންތަކުގެ ތެރެއިން، އެ ފަރާތަކަށް، ނުވަތަ އެ ބޭނުމަކަށް މުދަލު ޒަކާތް ބެހުމުގައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭ އަސާސީ ށަރުތުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ނ) މުދަލު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ލިބޭ ފައިސާ، އަދި/ނުވަތަ މުދާ ބަހާނީ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން މުދަލު ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރިންގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅޭ ފަރާތްތަކަށް ނުވަތަ ބޭނުންތަކަށެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، މުދަލު ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ރަޖިސްޓަރީވުމަށްޓަކައި، އާންމުކޮށް ހުޅުވާލައި، އެފަދައިން ރަޖިސްޓަރީކުރެވޭ ފަރާތްތަކުގެ ދަފުތަރެއް ޒަކާތު ހައުސްއިން ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ.

 

29 ވަނަ މާއްދާ - މުދަލު ޒަކާތް ބެހުން.

މި ގާނޫނުގެ 28 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ފަރާތްތަކަށާއި ބޭނުންތަކަށް އެއިން ކޮންމެ ބަޔަކަށް ނުވަތަ ބޭނުމަކަށް މުދަލު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ބަހާނެ މިންވަރުތައް ކަނޑައަޅާނީ، ވަގުތެއްގައި އިސްކަންދޭން ޖެހިފައިވާ ކަންކަމުގެ މައްޗަށް ރިއާޔަތްކޮށް ޒަކާތު ހައުސްއިންނެވެ.

 

30 ވަނަ މާއްދާ - މުދަލު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައްކާފައިވާ ފައިސާ ޓެކުހުން އުނިކުރުން

މި ގާނޫނުގެ ދަށުން މުދަލު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައުލަތަށް ދައްކާފައިވާ ފައިސާ، އާމްދަނީން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ދައްކަންޖެހޭ ޓެކްސް ބިނާކުރެވޭ އާމްދަނީ ހިސާބުކުރުމުގައި އެ ގާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން، އުނިކުރެވޭނެއެވެ.

 

31 ވަނަ މާއްދާ - މުދަލު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައްކާ ފައިސާ ބަލައިގަތުން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން މުދަލު ޒަކާތް ދައްކަންޖެހޭ ފަރާތްތަކުން މުދަލު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ފައިސާ ދައްކާނީ ޒަކާތު ހައުސްއަށެވެ.

(ށ) މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، މުދަލު ޒަކާތް ދައުލަތަށް ދައްކަންވާނީ ފައިސާއިންނެވެ.

(ނ) މުދަލު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ޒަކާތު ހައުސްއަށް ފައިސާ ދެއްކުމާއި، ފައިސާ ބަލައިގަތުމުގެ އިންތިޒާމު ޒަކާތު ހައުސްއިން ހަމަޖައްސައި، އެކަމަށްޓަކައި ހަދަންޖެހޭ ގަވާއިދުތަކާއި އުސޫލުތައް ޒަކާތު ހައުސްއިން ހަދަންވާނެއެވެ.

(ރ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން މުދަލު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައްކާ ފައިސާ ޒަކާތު ހައުސްގެ ފަރާތުން ބަލައިގަތުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާނެ މާލީ އިދާރާތައް އައްޔަންކުރުމުގެ އިހްތިޔާރު ޒަކާތު ހައުސްއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ބ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން މުދަލު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައްކާ ފައިސާ ޒަކާތު ހައުސްގެ ފަރާތުން ބަލައިގަތުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާނެ މާލީ އިދާރާއެއް މި މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން އައްޔަންކުރަންވާނީ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން، ޒަކާތު ހައުސްއާއި އެ އިދާރާއަކާ ދެމެދު ލިޔުމުން ވެވޭ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުންނެވެ.

(ޅ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މުދަލު ޒަކާތް ދެއްކުމުގެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސުމުގައި، ޒަމާނީ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ވަސީލަތްތައް މެދުވެރިކޮށް ޒަކާތް ދެއްކުމުގެ ވަސީލަތްތައް ޒަކާތު ހައުސްއިން ހަމަޖައްސަންވާނެއެވެ.

 

32 ވަނަ މާއްދާ - ލާޒިމުވާ އަދަދަށްވުރެ އިތުރަށް މުދަލު ޒަކާތް ދެއްކިފައިވާނަމަ އަމަލުކުރާނެ ގޮތް

(ހ) މުދަލު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ފައިސާ ދެއްކިއިރ،ު އެ ދެއްކުނު އަދަދަކީ މުދަލު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައްކަން ލާޒިމުވެފައިވާ އަދަދަށްވުރެ އިތުރު އަދަދެއްކަމަށް ލިޔެކިޔުމުން ފާހަގަކުރެވިއްޖެނަމ،ަ ކަމާބެހޭ ހިސާބުތަކުގެ ތަފްސީލާއެކު، ފައިސާ ދެއްކި ތާރީހުން ފެށިގެން 60 (ފަސްދޮޅަސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިތުރަށް ދެއްކުނު ފައިސާ އަނބުރާ ހޯދުމަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމެއް ޒަކާތު ހައުސްއިން ބެލުމަށްފަހ،ު ޒަކާތް ދައްކާފައިވަނީ ލާޒިމުވާ އަދަދަށްވުރެ އިތުރަށްކަން ފާހަގަކުރެވިއްޖެނަމ،ަ އެ ހުށަހެޅުން ހުށަހަޅާ ތާރީހުން ފެށިގެން 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެކަން ޒަކާތް ދެއްކި ފަރާތަށް އަންގައި، އިތުރަށް ނެގިފައިވާ ފައިސާ އަނބުރާ އެ ފަރާތަށް ރައްދުކުރަންވާނެއެވެ. 

 

33 ވަނަ މާއްދާ - މުދަލު ޒަކާތާގުޅޭ އެހެނިހެން އުސޫލުތަކާއި އިޖުރާއަތުތައް ކަނޑައެޅުން

އަންނަނިވި ގަވާއިދުތައް ހިމެނޭގޮތުން، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން މުދަލު ޒަކާތް ނެގުމާއި ބެހުމުގެ ކަންކަމާގުޅޭ ގަވާއިދުތައް، މި ގާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ޒަކާތު ހައުސްއިން ހަދައި، ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ށާއިއުކުރަންވާނެއެވެ.

(ހ) މުދަލު ޒަކާތް ދެއްކުން ލާޒިމު މުދާ ކަނޑައެޅުމާބެހޭ ގަވާއިދު؛

(ށ) މުދަލު ޒަކާތުގެ ނިސާބު ހިސާބުކުރުމާއި، ނިސާބު ކަނޑައެޅުމާބެހޭ ގަވާއިދު؛

(ނ) މުދަލު ޒަކާތުގެ ނިސާބުގެ މުއްދަތު ހިސާބުކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދު؛

(ރ) މުދަލު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައްކަންޖެހޭ މިންވަރު ހިސާބުކުރުމާއި، އެ މިންވަރު ކަނޑައެޅުމާބެހޭ ގަވާއިދު؛

(ބ) މުދަލު ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރިން ކަނޑައެޅުމާބެހޭ ގަވާއިދު؛

(ޅ) މުދަލު ޒަކާތް ދެއްކުމަށްޓަކައި، ރަޖިސްޓަރީކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދު؛

(ކ) މުދަލު ޒަކާތާގުޅޭ މާލީ ބަޔާން ހުށަހެޅުމާބެހޭ ގަވާއިދު؛

(އ) މުދަލު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި، ދައްކަންޖެހޭ މިންވަރު، އުނިކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދު؛

(ވ) މުދަލު ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ރަޖިސްޓަރީވުމުގެ ގަވާއިދު؛

(މ) މުދަލު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ލިބޭ ފައިސާއިން މުދަލު ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރި ފަރާތްތަކަށާއި ބޭނުންތަކަށް ބަހާނެ މިންވަރު، ކަނޑައެޅުމާބެހޭ ގަވާއިދު؛

(ފ) މުދަލު ޒަކާތް ބަލައިގަތުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާނެ މާލީ އިދާރާތައް، އައްޔަންކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދު؛

(ދ) ޒަކާތާބެހޭ ށަކުވާ ހުށަހެޅުމާއި، ށަކުވާއާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމާބެހޭ ގަވާއިދު؛

 

 

ހަތަރުވަނަ ބާބު

ފިތުރު ޒަކާތް

 

34 ވަނަ މާއްދާ - ފިތުރު ޒަކާތް

މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ފިތުރު ޒަކާތް ދެއްކުން، ލާޒިމުވުމުގެ ށަރުތުތައް އެ މީހެއްގެ ކިބައިގައި ފުރިހަމަވެއްޖެ ކޮންމެ މީހަކު، މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި، ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން ފިތުރު ޒަކާތް ދައްކަންވާނެއެވެ.

 

35 ވަނަ މާއްދާ - ފިތުރު ޒަކާތް އަދާކުރާ ފަރާތުގެ ށަރުތުތައް

(ހ) އަންނަނިވި ށަރުތުތައް އެ މީހެއްގެ ކިބައިގައި ފުރިހަމަވެއްޖެ ކޮންމެ މީހަކު، ފިތުރު ޒަކާތް ދައްކަންވާނެއެވެ.

1. މުސްލިމަކު ކަމުގައިވުން؛
2. ފިތުރު ޒަކާތް ދެއްކުމުގެ މާލީ ގާބިލުކަން ހުރި މީހަކު ކަމުގައިވުން.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2) ވަނަ ނަންބަރުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، ފިތުރު ޒަކާތް ދެއްކުމުގެ މާލީ ގާބިލުކަން ހުރި މީހެއް ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ފިތުރު އީދު ވިލޭރެއާއި ފިތުރު އީދު ދުވަހު، އެ މީހަކާއި، އެ މީހަކު ސީދާ ބަލަހައްޓަންޖެހޭ އާއިލާގެ މެންބަރުންގެ ކެއުން ބުއިމާއި އެނޫންވެސް އަސާސީ ބޭނުންތައް ފުއްދޭ މިންވަރަށްވުރެ އިތުރަށް އެ މީހެއްގެ މާލީ ގާބިލުކަން ހުރުމަށެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ބޭނުމަށް އެ މީހަކު ސީދާ ބަލަހައްޓަންޖެހޭ އާއިލާގެ މެންބަރުން ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އެ މީހެއްގެ އުފަން ދަރިންނަށާއި އެ މީހެއްގެ އަނބިމީހާ ނުވަތަ ފިރިމީހާއަށާއި އެ މީހެއްގެ ބަލަދުވެރިކަމުގެ ދަށުގައިވާ އެންމެހައި ފަރާތްތަކަށެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ށަރުތުތައް ފުރިހަމަވާ ކޮންމެ މީހަކު، އެ މީހާއާއި، އެ މީހަކު ސީދާ ބަލަހައްޓަންޖެހޭ އާއިލާގެ މެންބަރުންގެ ކިބައިން ފިތުރު ޒަކާތް ދައްކަންވާނެއެވެ.

 

36 ވަނަ މާއްދާ - ފިތުރު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެވޭ ތަކެތި

ފިތުރު ޒަކާތް ދައްކާނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި އާންމުކޮށް ކައިއުޅޭ ގޮވާމުގެ ބާވަތްތަކުން އަދި/ނުވަތަ އެ ބާވަތްތަކުގެ އަގަށްވާ ފައިސާއިންނެވެ.

 

37 ވަނަ މާއްދާ - ފިތުރު ޒަކާތުގެ މިންވަރާއި މުއްދަތު ކަނޑައެޅުން

(ހ) ގޮވާމުގެ ބާވަތްތަކުން އަދި/ނުވަތަ ފައިސާއިން ފިތުރު ޒަކާތް ދައްކާ ފަރާތްތަކުން ފިތުރު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައްކަންޖެހޭ މިންވަރު ކަނޑައަޅާނީ މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ޒަކާތު ހައުސްއިންނެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކޮންމެ އަހަރަކަށް ކަނޑައަޅާ މިންވަރު ޒަކާތު ހައުސްއިން ހިސާބުކުރުމަށްފަހު، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން އާންމުކުރަންވާނެއެވެ.

 

38 ވަނަ މާއްދާ - ފިތުރު ޒަކާތް ދެއްކުމުގެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސުން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ފިތުރު ޒަކާތް ދެއްކުން ލާޒިމުވާ ފަރާތްތަކުން، ގޮވާމުގެ ބާވަތްތަކުން އަދި/ނުވަތަ ފައިސާއިން ދައުލަތަށް ފިތުރު ޒަކާތް ދެއްކޭނެ އިންތިޒާމު ޒަކާތު ހައުސްއިން ހަމަޖައްސަންވާނެއެވެ.

(ށ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ފިތުރު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައްކާ ފައިސާ ޒަކާތު ހައުސްގެ ފަރާތުން ބަލައިގަތުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާނެ މާލީ އިދާރާތައް އައްޔަންކުރުމުގެ އިހްތިޔާރު ޒަކާތު ހައުސްއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ނ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ފިތުރު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައްކާ ފައިސާ ޒަކާތު ހައުސްގެ ފަރާތުން ބަލައިގަތުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާނެ މާލީ އިދާރާއެއް މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އައްޔަންކުރަންވާނ،ީ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން، ޒަކާތު ހައުސްއާއި
އެ އިދާރާއަކާ ދެމެދު ލިޔުމުން ވެވޭ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުންނެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޒަކާތް ދެއްކުމުގެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސުމުގައި، ފައިސާއިން ފިތުރު ޒަކާތް ދައްކާ ފަރާތްތަކަށް، ޒަމާނީ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ވަސީލަތްތައް މެދުވެރިކޮށް ޒަކާތް ދެއްކުމުގެ ވަސީލަތްތައް ޒަކާތު ހައުސްއިން ހަމަޖައްސަންވާނެއެވެ.

 

39 ވަނަ މާއްދާ - ފިތުރު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ލިބޭ ގޮވާމުގެ ބާވަތްތަކާއި ފައިސާ ބެހުން

(ހ) ފިތުރު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ލިބޭ ގޮވާމާއި ފައިސާއިން ކޮންމެ ބެހެނިވެރިއަކަށް ބަހާނެ މިންވަރު ޒަކާތު ހައުސްއިން ކަނޑައަޅައި އާންމުކުރަންވާނެއެވެ.

(ށ) ޒަކާތު ހައުސްއިން ނުވަތަ ޒަކާތު ހައުސްއިން ކަނޑައަޅާ ފަރާތެއް މެދުވެރިކޮށް، ފިތުރު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ލިބޭ ގޮވާމާއި ފައިސ،ާ ފިތުރު ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރިންނަށް ބެހުމުގެ އިންތިޒާމު ޒަކާތު ހައުސްއިން ހަމަޖައްސަންވާނެއެވެ.

 

40 ވަނަ މާއްދާ - ފިތުރު ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރިން 

(ހ) ފިތުރު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ލިބޭ ގޮވާމާއި ފައިސާ ބަހަންވާނީ އަންނަނިވި ފަރާތްތަކަށް އަދި/ނުވަތަ ބޭނުންތަކަށެވެ.

1. ފަގީރުން؛
2. މިސްކީނުން؛
3. ފިތުރު ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރިން އަދި ބޭނުންތަކުގެ ގޮތުގައި ޒަކާތު ހައުސްއިން ކަނޑައަޅާ އެނޫންވެސް ށަރުއީ ގޮތުން ހުއްދަ ފަރާތްތަކާއި، ބޭނުންތައް.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފިތުރު ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ބެލުމަށް ފުރިހަމަވާންޖެހޭ އަސާސީ ށަރުތުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ނ) ފިތުރު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ލިބޭ ގޮވާމާއި ފައިސާ ބަހާނ،ީ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން ފިތުރު ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ރަޖިސްޓަރީވެފައިވާ ފަރާތްތަކަށެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، ފިތުރު ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ރަޖިސްޓަރީވުމަށްޓަކައި އާންމުކޮށް ހުޅުވާލައި، އެފަދައިން ރަޖިސްޓަރީކުރެވޭ ފަރާތްތަކުގެ ދަފުތަރެއް ޒަކާތު ހައުސްއިން ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ.

 

41 ވަނަ މާއްދާ - ފިތުރު ޒަކާތާބެހޭ ގަވާއިދު ހެދުން

އަންނަނިވި ގަވާއިދުތައް ހިމެނޭގޮތުން، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ފިތުރު ޒަކާތް ނެގުމާއި ބެހުމުގެ ކަންކަމާގުޅޭ ގަވާއިދުތައް، މި ގާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ޒަކާތު ހައުސްއިން ހަދައި، ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ށާއިއުކުރަންވާނެއެވެ.

(ހ) ފިތުރު ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރިން ކަނޑައެޅުމާބެހޭ ގަވާއިދު؛

(ށ) ފިތުރު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެވޭނެ ގޮވާމާއި ފައިސާގެ ބާވަތްތައް ކަނޑައެޅުމާބެހޭ ގަވާއިދު؛

(ނ) ފިތުރު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައްކަންޖެހޭ މިންވަރު ހިސާބުކުރުމާއި، އެ މިންވަރު ކަނޑައެޅުމާބެހޭ ގަވާއިދު؛

(ރ) ފިތުރު ޒަކާތް ބަލައިގަތުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާނެ މާލީ އިދާރާތައް އައްޔަންކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދު؛

(ބ) ފިތުރު ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ރަޖިސްޓަރީވުމުގެ އިޖުރާއަތު؛

(ޅ) ފިތުރު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ބަހާނެ މިންވަރު ކަނޑައެޅުމާބެހޭ ގަވާއިދ.ު

 

 

ފަސްވަނަ ބާބު

ޒަކާތު ފަންޑު

 

42 ވަނަ މާއްދާ - ޒަކާތު ފަންޑު

(ހ) މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ލިބޭ ފައިސާ އަމާނާތްތެރިކަމާއެކު ބަލަހައްޓައި، އެ ފައިސާ ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރިންނަށާއި ބޭނުންތަކަށް ދޫކުރުމަށް، އަދި އެ ފައިސާއިން އިސްލާމީ ށަރީއާ ހުއްދަކުރާ ގޮތުގެމަތިން އިންވެސްޓްކޮށް، ރަނގަޅު ފައިދާއެއް ހޯދައިދިނުމަށްޓަކައި "ޒަކާތު ފަންޑު" ގެ ނަމުގައި ފަންޑެއް އުފެދުނީއެވެ. އަދި މި ފަންޑު ބަލަހައްޓަންވާނީ މާލިއްޔަތާބެހޭ ވުޒާރާއިން ކަނޑައަޅާ ގޮތެއްގެމަތިން، ޕަބްލިކް ބޭންކް އެކައުންޓާ ވަކިން، މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީގައި ގާއިމުކުރެވޭ ވަކި އެކައުންޓެއްގައެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ޒަކާތު ފަންޑު އުފެދުމާއެކު، ގާނޫނު ނަންބަރު 2006-03 (ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތުގެ ގާނޫނު) ގެ 25 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ގާއިމުކޮށް ހިންގަމުންއައި "ޒަކާތު ފަންޑު"، އެ ފަންޑުގައިވާ އެންމެހައި ފައިސާއާއެކު، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ފަންޑަށް ބަދަލުވީއެވެ.

 

43 ވަނަ މާއްދާ - ފަންޑުގެ ކަސްޓޯޑިއަން

(ހ) ޒަކާތު ފަންޑުގެ ކަސްޓޯޑިއަންއެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރާނީ މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީންނެވެ.

(ށ) ޒަކާތު ފަންޑުގެ ކަސްޓޯޑިއަންގެ މައިގަނޑު މަސްއޫލިއްޔަތުތަކ،ީ ޒަކާތު ފަންޑުގެ އެކި އެކައުންޓުތައް އެ އޮތޯރިޓީގައި ހުޅުވައި، އެ އެކައުންޓުތައް ބަލަހައްޓައި، ފަންޑުގެ އިންފްލޯ އަދި އައުޓްފްލޯ ރިޕޯޓުތައް، ޒަކާތު ހައުސްއިން ކަނޑައަޅާ ގޮތެއްގެމަތިން
ތައްޔާރުކުރުމެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކުރާ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ކަސްޓޯޑިއަންއާ ހަވާލުކުރުމުގެ ގޮތުން، ޒަކާތު ހައުސްއާއި އެ ފަރާތާ ދެމެދ،ު ޒަކާތު ފަންޑުގެ ކަސްޓޯޑިއަންއެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކުރަންވާނެއެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ވެވޭ އެއްބަސްވުމުގައި، ކަސްޓޯޑިއަންގެ ހިދުމަތްތަކަށް ފީއެއް ކަނޑައަޅައި، އެ ފީ ނެގުމަކަށް މި ގާނޫނު
ހުރަހެއް ނާޅައެވެ.

 

44 ވަނަ މާއްދާ - ފަންޑުގެ މަގްސަދުތައް

ޒަކާތު ފަންޑުގެ މަގްސަދުތައް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ.

(ހ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައުލަތަށް ދައްކާ ފައިސާ ފަންޑަށް ޖަމާކޮށް، އަމާނާތްތެރިކަމާއެކު ބެލެހެއްޓުން؛

(ށ) ދެފުށް ފެންނަ ސިޔާސަތެއްގެ ދަށުން، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައުލަތަށް ލިބޭ ފައިސާއިން ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރި ފަރާތްތަކަށާއި ބޭނުންތަކަށް ހަލުވިމިނެއްގައި އަދި ފަސޭހަކަމާއެކު ފޯރުކޮށްދިނުމަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުން؛

(ނ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައުލަތަށް ލިބޭ ފައިސާއިން ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރި ފަރާތްތަކަށާއި ބޭނުންތަކަށް ދޫކުރެވޭ މިންވަރު އިތުރުކުރުމަށްޓަކައި، ފަންޑަށް ޖަމާކުރެވޭ ފައިސާ އިސްލާމީ ށަރީއަތާއި ގާނޫނު ހުއްދަކުރާ ގޮތުގެމަތިން އިންވެސްޓްކުރުނ.ް

 

45 ވަނަ މާއްދާ - ފަންޑަށް ޖަމާކުރެވޭ ފައިސާ

މި ގާނޫނުގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ގާއިމުކުރެވޭ ޒަކާތު ފަންޑުގެ ރައުސްމާލު އެކުލެވިގެންވަނީ އަންނަނިވި މާލީ މަންފާތަކުގެ މައްޗަށެވެ.

(ހ) މުދަލު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައުލަތަށް ދައްކާ ފައިސާ؛

(ށ) ފިތުރު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައްކާ ފައިސާ؛

(ނ) ފަންޑުން ގާއިމުކުރާ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކުން ލިބޭ ފައިސ.ާ

 

46 ވަނަ މާއްދާ - ޒަކާތު ފަންޑު ބޭނުންކުރެވޭނެ ކަންކަން

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޒަކާތު ފަންޑަށް ޖަމާކުރާ ފައިސާ ބޭނުންކުރެވޭނ،ީ ފަންޑުގެ މަގްސަދުތައް ހާސިލުކުރުމަށްޓަކައި، ހަމައެކަނި އަންނަނިވި ބޭނުންތަކަށެވެ.

(ހ) މުދަލު ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރިންނަށާއި ބޭނުންތަކަށް ފައިސާ ދޫކުރުމަށް؛

(ށ) ފިތުރު ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރިންނަށާއި ބޭނުންތަކަށް ފައިސާ ދޫކުރުމަށް؛

(ނ) ފަންޑަށް ޖަމާކުރެވޭ ފައިސާ އިސްލާމީ ށަރީއަތާއި ގާނޫނު ހުއްދަކުރާ ގޮތުގެމަތިން އިންވެސްޓްކުރުމަށް؛

(ރ) ޒަކާތް ނެގުމާއި ޒަކާތް ބެހުމުގެ ކަންކަން ތަންފީޒުކުރުމަށްޓަކައި، މި ގާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ޒަކާތު ހައުސްއިން ހަރަދުކުރުމަށް ކަނޑައަޅާ ކަންކަމަށ.ް

 

47 ވަނަ މާއްދާ - ފަންޑު ހިންގުން

(ހ) މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، ޒަކާތު ފަންޑު ހިންގައި ބަލަހައްޓާނީ ޒަކާތު ހައުސްއިންނެވެ.
(ށ) އަންނަނިވި ކަންކަން ހިމެނޭގޮތުން، ޒަކާތު ފަންޑު ހިންގުމާބެހޭ ގަވާއިދު މިނިސްޓަރުގެ ލަފައާއެކު، ޒަކާތު ހައުސްއިން ހަދަންވާނެއެވެ. އަދި މި ގަވާއިދު އެކުލަވާލުމުގައި މާލިއްޔަތާބެހޭ ވުޒާރާގެ ލަފާ ހޯދަންވާނެއެވެ.

1. ފަންޑަށް ލިބޭ ފައިސާ ބަލައިގަނ،ެ އެ ފައިސާ ފަންޑަށް ޖަމާކުރުމާބެހޭ އިޖުރާއަތު؛
2. ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރިންނަށާއި ބޭނުންތަކަށް ފަންޑުން ފައިސާ ދޫކުރުމާބެހޭ އިޖުރާއަތު؛
3. ފަންޑުގެ ފައިސާއިން އިންވެސްޓްކުރުމާގުޅޭ އިންވެސްޓްމަންޓް ޕްރިންސިޕަލްސްއާއި އިންވެސްޓްމަންޓް ސްޓްރެޓަޖީ.

 

48 ވަނަ މާއްދާ - އޮޑިޓްކުރުމާއި ރިޕޯޓުކުރުން

(ހ) ކޮންމެ މާލީ އަހަރަކު، ޒަކާތު ފަންޑ،ު އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލް އޮޑިޓްކޮށް، އޮޑިޓް ރިޕޯޓު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.
(ށ) ކޮންމެ މީލާދީ އަހަރެއް ނިމުމުން އެ އަހަރަކު ޒަކާތު ފަންޑު ހިންގި ގޮތުގެ އަހަރީ ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކޮށް، އެ އަހަރެއް ނިމޭތާ 3 )ތިނެއް( މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް، އެ ރިޕޯޓު ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.

 

 

ހަވަނަ ބާބު

އެހެނިހެން ކަންކަން

 

49 ވަނަ މާއްދާ - މަނާ ކަންކަން

(ހ) ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ނުވަތަ ޒަކާތު ހައުސްގެ އެއްވެސް މުވައްޒަފަކު، ޒަކާތް ނެގުމާއި، ބެހުމާއި، ޒަކާތުގެ ފައިސާއިން އިންވެސްޓްކުރުމުގެ އެއްވެސް ކަމެއްގައި، މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުސޫލުތަކާ ހިލާފަށް އަންނަނިވި ކަންކަމުގެ ތެރެއިން ކަމެއް ކުރުމަކީ ކުށެކެވެ.

1. ޒަކާތް ދެއްކުން ލާޒިމުނުވާ ފަރާތެއްގެ އަތުން ޒަކާތް ނެގުން ؛
2. ޒަކާތް ދެއްކުން ލާޒިމުނުވާ މުދަލަކުން ޒަކާތް ނެގުން؛
3. ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރިއެއްކަމަށް ނުވާ ފަރާތަކަށް އަދި/ނުވަތަ ޒަކާތުގެ ބޭނުމަކަށް ނުވާ ބޭނުމަކަށް ޒަކާތުގެ ފައިސާ ދޫކުރުން؛
4. މި ގާނޫނުން ހުއްދަކޮށްފައިވާ ބޭނުންތަކަށް ފިޔަވައި، އެނޫން އެއްވެސް ބޭނުމަކަށް ޒަކާތުގެ ފައިސާ ބޭނުންކުރުން ނުވަތަ އެ ފައިސާއިން އިންވެސްޓްކުރުނ.ް

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއްގެ އަދަބަކ،ީ އެ ކުށް ކުރި ފަރާތެއް 1,000 (އެއްހާސް) ރުފިޔާއާއި 100,000 (އެއްލައްކަ) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ އަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

(ނ) އެއްވެސް ފަރާތަކުން، ސައްހަ ނޫން ނުވަތަ ދޮގު މައުލޫމާތު ހުށަހަޅައިގެން ޒަކާތުގެ ފައިސާ ހޯދުން ނުވަތަ އެފަދައިން ފައިސާ ހޯދުމުގައި ބައިވެރިވުމަކީ ކުށެކެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއްގެ އަދަބަކ،ީ އެ ކުށް ކުރި ފަރާތަކުން ހޯދި ފައިސާއާ އެއްވަރުގެ އަދަދަކުން އެ ފަރާތެއް ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، ޒަކާތު ހައުސްއިން ކަނޑައަޅާ މުއްދަތަކަށް ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރިންގެ ދަފުތަ ރުން އެ ފަރާތުގެ ނަން އުނިކުރުމެވެ.

(ބ) މި ގާނޫނުގައި ކުށެއް ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމަކ،ީ ގާނޫނު ނަންބަރު 2014-09 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގާނޫނުލްއުގޫބާތު) ގެ ދަށުން ނުވަތަ އެހެން ގާނޫނެއްގެ ދަށުން ޖިނާއީ ކުށެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަމެއްނަމަ، އެފަދަ އަމަލެއް ކުރާ ފަރާތަކާމެދު މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ކަނޑައެޅޭ
އިދާރީ ފިޔަވަޅެއް ކަނޑައެޅުމުގެ އިތުރުން، ގާނޫނު ނަންބަރު 2014-09 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގާނޫނުލްއުގޫބާތު) ގެ ދަށުން އެ މީހެއްގެ މައްޗަށް ޖިނާއީ ދައުވާއެއް އުފުލުމަކަށް މި ގާނޫނު ހުރަހެއް ނާޅައެވެ.

 

50 ވަނަ މާއްދާ - ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ ފަރާތްތަކަށް ލިބިގެންވާ އިމްތިޔާޒު

މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، ޒަކާތު ކައުންސިލުގެ މެންބަރުންނާއި، ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް އަދި ޒަކާތު ހައުސްގެ މުވައްޒަފުން ނުވަތަ ޒަކާތު ހައުސް ތަމްސީލުކުރާ އެހެން ފަރާތަކުން، ހެޔޮ ނިޔަތުގައި، އެ ފަރާތެއްގެ ވާޖިބުތައް އަދާކުރުމުގައި ކުރާ ކަމަކާމެދު ނުވަތަ ނުކޮށް ދޫކޮށްލާ ކަމަކާމެދު އޭނާގެ މައްޗަށް މަދަނީ ނުވަތަ ޖިނާއީ އެއްވެސް ދައުވާއެއް ނުއުފުލޭނެއެވެ.

 

51 ވަނަ މާއްދާ - ށަކުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ހައްގު

(ހ) ޒަކާތް ނެގުމާއި ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ލިބޭ މުދަލާއި ފައިސާ ބެހުމުގެ އެއްވެސް ކަމަކާ ގުޅޭގޮތުން މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ޒަކާތު ހައުސްއިން ނިންމާ ނިންމުމަކާ ގުޅިގެން، ކަމުގެ މަސްލަހަތު އޮތް ފަރާތްތަކަށް މިނިސްޓްރީއަށް ށަކުވާ ހުށަހެޅިދާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ށަކުވާ ހުށަހަޅަން ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ފަސޭހައިން އެ ށަކުވާ ހުށަހެޅޭނެ އަދި އެ ށަކުވާތައް އަވަހަށް ބަލައި ފިޔަވަޅު އެޅޭނެ ނިޒާމެއް މިނިސްޓްރީން ގާއިމުކުރަންވާނެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހުށަހަޅާ މައްސަލަތައް ބެލުމަށްޓަކައި މިނިސްޓްރީގައި މުރާޖައާ ކޮމިޓީއެއް އެކުލަވާލާފައި އޮންނަންވާނެއެވެ. އެގޮތުން އެކުލަވާލާ މުރާޖައާ ކޮމިޓީގައި އެ ށަކުވާ ނިސްބަތްވާ ނިންމުން ނިންމުމުގައި ށާމިލުވި ފަރާތެއް ހިމެނިގެން ނުވާނެ އެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީއަށް ހުށަހެޅޭ ށަކުވާތައް ބަލައި ކަމާ ގުޅޭގޮތުން މިނިސްޓްރީން ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމުގައި އަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއަތ،ު މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

52 ވަނަ މާއްދާ - ގަވާއިދު ހެދުން

(ހ) މި ގާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދަންޖެހޭ އެންމެހައި ގަވާއިދުތަކާއި އުސޫލުތައް ހަދާނީ ޒަކާތު ހައުސްއިންނެވެ.

(ށ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދަންޖެހޭ ގަވާއިދުތަކާއި އުސޫލުތައް، މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާތާ 5 (ފަހެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހަދައި، ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ށާއިއުކުރަންވާނެއެވެ.

 

53 ވަނަ މާއްދާ - ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށުން

ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާނ،ީ 1 ޖަނަވަރީ 2026 އިން ފެށިގެންނެވެ.

 

54 ވަނަ މާއްދާ - މާނަކުރުން

މި ގާނޫނުގައި، ލަފުޒެއް ނުވަތަ އިބާރާތެއް ބޭނުންކޮށްފައިވާ ގޮތުން، ކަނޑައެޅިގެން އެހެން މާނައެއް ދޭހަނުވާހާ ހިނދަކު، އަންނަނިވި ލަފުޒުތަކާއި އިބާރާތްތަކަށް ދީފައި އެވަނީ އެ ލަފުޒުތަކާއި އިބާރާތްތަކަށް ތިރީގައި ދީފައިއެވާ މާނަކުރުމެވެ.

(ހ) "ޒަކާތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މުދަލު ޒަކާތް އަދި ފިތުރު ޒަކާތް ހިމެނޭގޮތުންނެވެ.

(ށ) "މުދަލު ޒަކާތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގާނޫނުގެ ތިންވަނަ ބާބުގައި ބަޔާންކުރާ ށަރުތުތައް އެ މުދަލެއްގައި ފުރިހަމަވެއްޖެ ކޮންމެ މުދަލަކުން، މި ގާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައުލަތަށް ދައްކާ ފައިސާއަށެވެ.

(ނ) "ފިތުރު ޒަކާތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގާނޫނުގެ ހަތަރުވަނަ ބާބުގައި ބަޔާންކުރާ ށަރުތުތައް އެ މީހެއްގެ ކިބައިގައި ފުރިހަމަވެއްޖެ ކޮންމެ މީހަކު، މި ގާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ފިތުރު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައުލަތަށް ދައްކާ ގޮވާމުގެ ބާވަތްތައް ނުވަތަ ފައިސާއަށެވެ.

(ރ) "ޒަކާތް ނެގުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މުދަލު ޒަކާތް އަދި/ނުވަތަ ފިތުރު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ދައްކާ ފައިސާ ނުވަތަ މުދާ ބަލައިގަތުމަށެވެ.

(ބ) "ޒަކާތް ދެއްކުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މުދަލު ޒަކާތް އަދި/ނުވަތަ ފިތުރު ޒަކާތުގެ ގޮތުގައި ފައިސާ ނުވަތަ ގޮވާމުގެ ބާވަތްތައް ދެއްކުމަށެވެ.

(ޅ) "ޒަކާތް ބެހުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޒަކާތުގެ ބެހެނިވެރިންނަށް އަދި/ނުވަތަ ބޭނުންތަކަށް ޒަކާތު ފަންޑުގެ ފައިސާ ދޫކުރުމަށް، ނުވަތަ ގޮވާމުގެ ބާވަތްތައް ބެހެނިވެރިންނަށް ދިނުމަށެވެ.

(ކ) "ޒަކާތު ފަންޑު" (ނުވަތަ "ފަންޑު") ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގާނޫނުގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އުފައްދާ ފަންޑަށެވެ.

(އ) "ޒަކާތު ކައުންސިލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެކުލަވާލާ ޒަކާތު ކައުންސިލަށެވެ.

(ވ) "ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އައްޔަންކުރާ ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލަށެވެ.

(މ) "މޯލްޑިވްސް ޒަކާތު ހައުސް" ނުވަތަ "ޒަކާތު ހައުސް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގާނޫނުގެ 11 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އުފައްދާ މޯލްޑިވްސް ޒަކާތު ހައުސްއަށެވެ.

(ފ) "ށަރީއާ އެޑްވައިޒަރީ ކޮމިޓީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގާނޫނުގެ 19 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެކުލަވާލާ ށަރީއާ އެޑްވައިޒަރީ ކޮމިޓީއަށެވެ.

(ދ) "މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2010-03 (ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން އުފައްދާފައިވާ މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީއަށެވެ.

(ތ) "މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 1981-06 (މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީގެ ގާނޫނު 1981) ގެ ދަށުން އުފައްދާފައިވާ މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީއަށެވެ.

(ލ) "މިނިސްޓްރީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޒަކާތާބެހޭ ކަންކަން ހިމެނޭގޮތުން އިސްލާމްދީނާގުޅޭ ކަންކަން ހިންގައި ބެލެހެއްޓުމުގެ ޒިންމާ އެއިރެއްގައި ހަވާލުކޮށްފައިވާ ސަރުކާރުގެ ވުޒާރާއަށެވެ.

(ގ) "މިނިސްޓަރު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޒަކާތާބެހޭ ކަންކަން ހިމެނޭގޮތުން އިސްލާމްދީނާގުޅޭ ކަންކަން ހިންގައި ބެލެހެއްޓުމުގެ ޒިންމާ އެއިރެއްގައި ހަވާލުކޮށްފައިވާ ސަރުކާރުގެ ވުޒާރާގެ ވަޒީރަށެވެ.

(ޏ) "ލޯކަލް ކައުންސިލް" ނުވަތަ "ކައުންސިލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2010-07 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިދާރީ ދާއިރާތައް ލާމަރުކަޒީ އުސޫލުން ހިންގުމުގެ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން އުފައްދާފައިވާ ސިޓީ ކައުންސިލްތަކަށާއި ރަށު ކައުންސިލްތަކަށެވެ.

(ސ) "އިސްލާމީ ފަތުވާދޭ އެންމެ މަތީ މަޖިލިސް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 1994-06 (ދިވެހިރައްޔިތުންގެ ދީނީ އެއްބައިވަންތަކަން ހިމާޔަތް ކުރުމުގެ ގާނޫނު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ގާއިމުކޮށްފައިވާ އިސްލާމީ ފަތުވާދޭ އެންމެ މަތީ މަޖިލީހަށެވެ.

(ޑ) "މާލިއްޔަތާބެހޭ ވުޒާރާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތާބެހޭ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ސަރުކާރުގެ ވުޒާރާއަށެވެ.

(ޒ) "މުދާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މުދަލާއި، ފައިސާއާއި އެނޫންވެސް މަންފާ ހިމެނޭގޮތުންނެވެ.

(ޓ) "ނިސާބު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އިސްލާމީ ށަރީއަތުގައި ޒަކާތް ދެއްކުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އެކި ބާވަތްތަކުގެ މުދަލުން، ޒަކާތް ދެއްކުމަށް ލާޒިމުވުމަށްޓަކައި އެ މީހަކަށް މިލްކުވާންޖެހޭ މިންވަރަށެވެ.

(ޔ) "އާމްދަނީން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ގާނޫނު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2019-25 (އާމްދަނީން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ގާނޫނު) އަށެވެ.

 

މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހެދިފައިވާ ގަވާއިދު

ޒަކާތު ފަންޑު ހިންގުމާބެހޭ ގަވާއިދު (ގަވާއިދު ނަންބަރު 2026-11)