މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ މައްސަލަތަކުގައި ދައުލަތަށް ނެގޭ މުދަލާއި ފައިސާއާ މެދު އަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ގަވާއިދ
(ގަވާއިދު ނަންބަރު 2026-12)
(މި ގަވާއިދަށް އަމަލުކުރަން ފެށީ 6 މާރިޗު 2026 ގައި)
1 ވަނަ މާއްދާ - ތައާރުފާއި ނަން
(ހ) މިއީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2011-17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ގާނޫނު) ގެ 161 ވަނަ މާއްދާގެ (ދ) އަށް ރިއާޔަތްކޮށް، އެ ގާނޫނުގެ 185 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (3) ވަނަ ނަންބަރުގެ ދަށުން ބާރު ލިބިގެން އެކުލަވައިލައިފައިވާ ގަވާއިދެކެވެ.
(ށ) މި ގަވާއިދަށް ކިޔާނީ، "މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ މައްސަލަތަކުގައި ދައުލަތަށް ނެގޭ މުދަލާއި ފައިސާއާ މެދު އަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ގަވާއިދު" އެވެ.
2 ވަނަ މާއްދާ - މަގުސަދު
މި ގަވާއިދުގެ މަގުސަދަކީ، މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ މައްސަލަތަކުގައި ހިފެހެއްޓޭ މުދަލާއި، ދައުލަތަށް ނެގޭ މުދަލާއި ފައިސާއާ މެދު އަމަލުކުރާނެ އުސޫލުތައް އެކަށައެޅުމެވެ.
3 ވަނަ މާއްދާ - ގަވާއިދު ހިނގާނެ ދާއިރާ
މި ގަވާއިދުގައި ބަޔާންވެގެންވާ އުސޫލުތައް ހިނގާނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2011-17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުން ތަހުގީގުކުރާ މައްސަލަތަކަށާއި، އެ ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމަށް ޓަކައި ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުން ކުރާ މަސައްކަތަށެވެ.
4 ވަނަ މާއްދާ - ވަގުތީ ފިޔަވަޅު
މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ނުވަތަ މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރިކުރުމުގެ ކުށެއްގެ ތަހުގީގަކާ ގުޅިގެން. އެއިން ކުށަކާ ގުޅިފައިވާ ފައިސާއިން ނުވަތަ މުދަލަކުން މުއާމަލާތުކުރުން ހުއްޓުވުމުގެ ނުވަތަ އެ މުދަލެއް ހިފެހެއްޓުމުގެ އަމުރެއް ބޭނުންވާކަމަށް ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތަށް ފެންނަ ނަމަ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2011-17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ގާނޫނު) ގެ 1-157 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މުއާމަލާތުކުރުން ހުއްޓުވުމުގެ އަމުރަކަށް އެދި ފުލުހުން. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ހުށަހަޅާއިރު އަންނަނިވި މައުލޫމާތުތައް ހިމަނަންވާނެއެވެ.
(ހ) މުއާމަލާތުކުރުން ހުއްޓުވުމަށް އެދޭ މުދަލުގެ މައުލޫމާތުތައް.
(ށ) މުދަލުގެ ވެރިފަރާތުގެ މައުލޫމާތު.
(ނ) އަމުރު ރައްދުވާ ފަރާތުގެ މައުލޫމާތު.
(ރ) މައްސަލަ ތަހުގީގުކުރާ ފަރާތުން ސޮއިކޮށް ހުށަހަޅާ މައްސަލައިގެ ހުލާސާ،
(ބ) ފައިސާއަކީ ނުވަތަ މުދަލަކީ ކުށް ކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ނުވަތަ ކުރުމަށް ބޭނުންކޮށްފައިވާ މުދާކަން ދޭހަކޮށްދޭ ހެކި ނުވަތަ އަދި.
(ޅ) ފައިސާއަކީ ނުވަތަ މުދަލަކީ ކުށް ކޮށްގެން ހޯދައިވާ މުދާ ނުވަތަ ފައިސާކަން ދޭހަކޮށްދޭ ހެކި.
5 ވަނަ މާއްދާ - މުދާ ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު
މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ގާނޫނުގެ ދަށުން ދައުލަތަށް ނެގޭ މުދަލާއި އެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ނަގާ ފައިސާ ބަލަހައްޓާނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2006-03 (ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތު ގާނޫނު) އާއި، އެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދައިފައިވާ ގަވާއިދު ނަންބަރު 2023-158 (ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތުގެ ގަވާއިދު) ގައިވާ ގޮތުގެ މަތީން. ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތާބެހޭ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ވުޒާރާއިންނެވެ.
6 ވަނަ މާއްދާ - ވަގުތީގޮތުން ހިފަހައްޓާ މުދާ ބަލަހައްޓާނެ ފަރާތް
(ހ) ގާނޫނު ނަންބަރު 2011-17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ގާނޫނު) ގެ 1-157 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ވަގުތީގޮތުން ދައުލަތަށް ނަގާ ހުރިހާ މުދަލަކާއި ފައިސާ ބަލަހައްޓާނީ، ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތާބެހޭ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ވުޒާރާއިން އެކަށައަޅާ އުސޫލެއްގެ ދަށުން އެ ވުޒާރާއިންނެވެ.
(ށ) ގާނޫނު ނަންބަރު 2011-17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ގާނޫނު) ގެ 1-157 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މުދަލެއް ހިފެހެއްޓުމުގެ އަމުރެއް ނެރުމާއެކު، އެ މުދާ ހިފަހައްޓައި އެ މުދާ ބެލެހެއްޓުމަށް ޓަކައި ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތާބެހޭ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ވުޒާރާއަށް، ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުން ހަވާލުކުރަންވާނެއެވެ.
(ނ) ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުން. ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތާބެހޭ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ވުޒާރާއަށް މުދާ ހަވާލުކުރަންވާނީ ލިޔުމުން ރިކޯޑުކޮށްގެންނެވެ. އަދި މުދާ ހަވާލުވާ ހިސާބުން ފެށިގެން މުދަލާ މެދު އަމަލުކުރެވޭ ގޮތ،ް ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތާބެހޭ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ވުޒާރާއިން ލިޔުމުން ރިކޯޑުކޮށް ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ.
(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި އެހެން ބަޔާންކޮށްފައި އޮތް ނަމަވެސް، މުދަލުގެ ޒާތާއި ބާވަތަށް ރިއާޔަތްކޮށް، އެ މުދާ ސީދާ އެ ވުޒާރާގެ ބެލުމުގެ ދަށުން ބެލެހެއްޓެން ނެތްކަމަށް ފެނިއްޖެ ނަމަ، އެ ކަން ސަބަބާއެކު ލިޔުމުން ރިކޯޑުކުރުމަށްފަހު، އެ ކަން ކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ފަރާތަކާ ލިޔުމުން ހަވާލުކުރުމަށް މި މާއްދާ ހުރަހެއް ނާޅައެވެ. އަދި މި ފަދައިން ހަވާލުކުރާ މުދާ ރަނގަޅަށް ބަލަހައްޓާކަން ކަށަވަރުކޮށް، އެ މުދަލެއްގެ ފުރިހަމަ ޒިންމާ އުފުލާނީ ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތާބެހޭ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ވުޒާރާއިންނެވެ.
7 ވަނަ މާއްދާ - މުދާ އަނބުރާ ރައްދުކުރަންޖެހޭ ހާލަތުގައި އަމަލުކުރާނެ ގޮތް
(ހ) ގާނޫނު ނަންބަރު 2011-17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ގާނޫނު) ގެ 1-157 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މުއާމަލާތުކުރުން ހުއްޓުވައިފައިވާ މުދަލެއް ހިފެހެއްޓި ބޭނުން ނިމުމަކަށް އަތުވެއްޖެ ނަމަ އަދި އެ މުދަލަކީ ދައުލަތަށް ނެގޭނެ މުދަލެއް ނޫންކަން ކަނޑައެޅިއްޖެ ނަމަ، އެ މުދަލެއ،ް އެ މުދަލެއްގެ ވެރިފަރާތަށް ރައްދުކުރަންވާނެއެވެ.
(ށ) މައްސަލައާ ގުޅިގެން ހިފަހައްޓައިފައިވާ މުދަލަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ނެތި ފަނާވެގެންދާ ފަދަ މުދަލެއް ކަމުގައި ވެފައި، ކޯޓު އަމުރުން ހުއްދަ ލިބިގެން. އެ މުދާ ވިއްކައިލައި ފައިސާއަށް ބަދަލުކުރުމަށްފަހު އެ ފައިސާ ރައްދުކުރާ ހާލަތުގައި، މި މަސައްކަތަށް ދިޔަ ފައިސާ އުނިކުރުމަށްފަހު އެކަން އެނގޭނެ ގޮތަށް ވެރިފަރާތާ ހަވާލުކުރަންވާނެއެވެ.
(ނ) ހިފަހައްޓައިފައިވާ މުދާ އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި ބަލަހައްޓައިފައިވާކަން. މުދާ ބެލެހެއްޓުމާ ގުޅޭގޮތުން ރިކޯޑުކޮށްފައިވާ ލިޔުންތަކުން އެނގެން އޮތް ނަމަ، އެ މުދަލަށް ލިބޭ އެއްވެސް ގެއްލުމަކަށް މުދާ ބަލަހައްޓާ ފަރާތުން ޒިންމާވާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. ނަމަވެސް، ގެއްލުން ލިބިފައިވަނީ މުދާ ބެލެހެއްޓި ފަރާތުގެ އިހުމާލުންކަމަށްވާ ނަމަ، ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ދައުވާކުރުމުގެ ހައްގު، މުދަލުގެ ވެރިފަރާތަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
7 ވަނަ މާއްދާ - މުދާ ވިއްކުން
ހިފެހެއްޓޭ އެއްޗެއ،ް އެ އެއްޗެއްގެ އަސްލު އޮތް ގޮތުގައި ބެހެއްޓުމުގެ ބޭނުމެއް ނެތް ނަމަ، އަދި އެ އެއްޗަކީ އެ އެއްޗެއްގެ ޒާތުން ހަލާކުވެދާ ފަދަ އެއްޗެއް ނަމަ ނުވަތަ ދިރޭއެއްޗެއް ނަމަ ނުވަތަ އެ އެއްޗެއް ބެލެހެއްޓުމަށް ކުރަންޖެހޭ ހަރަދު އެ އެއްޗެއްގެ އަގާ އެކަށީގެންނުވާ އެއްޗެއް ނަމަ، އެ އެއްޗަކީ ޑިޕްރިށިއޭޓްވާ އެއްޗެއް ނަމަ، އެ އެއްޗެއް ނީލަންކިޔައި، ފައިސާއަށް ބަދަލުކުރުމުގެ އިހުތިޔާރު ކޯޓު އަމުރުން ދީފައިވާ ހާލަތުގައި، އެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސައި، ބަދަލުގައި ލިބޭ ފައިސާ ނުވަތަ މުދާ ބަލަހައްޓާނީ، ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތާބެހޭ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ވުޒާރާއިންނެވެ.
9 ވަނަ މާއްދާ - ދައުލަތަށް މުދާ ނެގުން
ގާނޫނު ނަންބަރު 2011-17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ގާނޫނު) ގެ 161 ވަނަ މާއްދާއާއި، 1-161 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދައުލަތަށް ނެގޭ މުދަލާ މެދު އަންނަނިވި ގޮތްތަކުން ކުރެ ގޮތަކަށް އަމަލުކުރުމަށް ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތާބެހޭ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ވުޒާރާއަށް ނިންމިދާނެއެވެ. އަދި މި ގޮތަށް ނިންމުމަށްފަހު، އެ މުދަލަކާ މެދު އަމަލުކުރާނީ، ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތާބެހޭ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ވުޒާރާއިން އެކަށައަޅާ އުސޫލާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތީންނެވެ.
(ހ) އެ މުދަލެއް ވިއްކައިލުން.
(ށ) އެ މުދަލެއް ކުއްޔަށްދިނުން.
(ނ) އެ މުދަލެއް ދައުލަތުން ބޭނުންކުރުން.
(ރ) މުދާ ނައްތައިލުން.
(ބ) އިންސްޓޯލްމަންޓަށް ފައިސާ ދައްކައި ނިމިފައިނުވާ މުދަލެއް ނަމަ، އިންސްޓޯލްމަންޓަށް ދިން ކުންފުންޏާ ދެމެދު އެއްބަސްވެވޭ ގޮތަކަށް އަމަލުކުރުން.
10 ވަނަ މާއްދާ - ދައުލަތަށް ނަގާ ފައިސާއާއި މުދަލާމެދު އަމަލުކުރާނެ ގޮތް
ގާނޫނު ނަންބަރު 2011-17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން ދައުލަތަށް ނަގާ މުދާ ވިއްކައިލުމަށްފަހު ލިބޭ ފައިސާ ނުވަތަ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ދައުލަތަށް ނެގޭ ފައިސާ ބެލެހެއްޓުމުގައި ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތާބެހޭ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ވުޒާރާއިން އަމަލުކުރަންވާނީ އަންނަނިވި ގޮތުގެ މަތީންނެވެ.
(ހ) އެފަދަ ފައިސާ ވަކި ފަންޑަކަށް ޖަމާކޮށް ބެލެހެއްޓުން؛ ނުވަތަ
(ށ) ޕަބްލިކް ބޭންކް އެކައުންޓެއްގައި ވަކިން ރިކޯޑު ބެލެހެއްޓޭގޮތަށް ޖަމާކޮށް ބެލެހެއްޓުން.
11 ވަނަ މާއްދާ - ދައުލަތަށް ނަގާ މުދަލާއި ފައިސާއާ މެދު އަމަލުކުރާނެ ގޮތް ނިންމުން
ގާނޫނު ނަންބަރު 2011-17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން ދައުލަތަށް ނަގާ މުދަލާއި ފައިސާއިން ކުރާނީ ކޮން ބޭނުންތަކެއްކަން ކަނޑައަޅާނީ، ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތާބެހޭ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ވުޒާރާއިންނެވެ.
12 ވަނަ މާއްދާ - ދައުލަތަށް ނަގާ މުދަލާ މެދު ގޮތް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ މުއްދަތު
ގާނޫނު ނަންބަރު 2011-17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން ހިފަހައްޓައިފައިވާ މުދަލާއި ފައިސާއިން ކުރާނީ ކޮން ބޭނުންތަކެއްކަން ކަނޑައަޅައިދިނުމަށް ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތާބެހޭ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ވުޒާރާއަށް ހުށަހެޅޭތާ 10 (ދިހައެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ މުދަލަކާ މެދު އަމަލުކުރާނެ ގޮތެއް އެ ވުޒާރާއިން ނިންމަންވާނެއެވެ.
13 ވަނަ މާއްދާ - ވެރިފަރާތުން ހަވާލުނުވާ މުދާ
ގާނޫނު ނަންބަރު 2011-17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން ހިފެހެއްޓޭ މުދަލެއް އެ މުދަލުގެ ވެރިފަރާތާ ހަވާލުކުރުމަށް ޓަކައި، އެ މުދަލާ ހަވާލުވުމަށް ވެރިފަރާތަށް އަންގައި، ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތާބެހޭ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ވުޒާރާއިން އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއް ކަނޑައަޅައި، އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ވެރިފަރާތުން ހަވާލުނުވެއްޖެ ނަމަ، އެ މުދާ ނައްތައިލުމަށް ނުވަތަ ދައުލަތަށް ނެގުމަށް އެ ވުޒާރާއަށް
ނިންމިދާނެއެވެ.
14 ވަނަ މާއްދާ - ގަވާއިދަށް އަމަލުކުރަން ފެށުން
މި ގަވާއިދަށް އަމަލުކުރަން ފަށާނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2025-28 (ގާނޫނު ނަންބަރު 2011-17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ގާނޫނަށް 3 ވަނަ އިސްލާހު ގެނައުމުގެ ގާނޫނު) އަށް އަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީހުން ފެށިގެންނެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު