(މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށީ 31 އޮގަސްޓު 2026 ގައި)

(މި ގާނޫނުގެ 140 ވަނަ މާއްދާއިން ވަނީ ގާނޫނު ނަންބަރު 1978-70 އާއި ގާނޫނު ނަންބަރު 2009-05 އުވާލެވިފައި)

 

 

އެއްވަނަ ބާބު

ފެށުން

 

1 ވަނަ މާއްދާ - ތައާރުފާއި ނަން

(ހ) މިއީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކުރުމާއި، ދުއްވުމާއި، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ކަނޑައަޅަންޖެހޭ އުސޫލުތަކާއި، މިންގަނޑުތައް ކަނޑައެޅުމާއި، އެނޫންވެސް ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމު ރާވައި، ހިންގުމާގުޅޭ އެންމެހައި ކަންކަން ބަޔާންކުރުމުގެ ގާނޫނެވެ.

(ށ) މި ގާނޫނަށް ކިޔާނީ، "އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގާނޫނު" އެވެ.

 

2 ވަނަ މާއްދާ - މަގްސަދު

މި ގާނޫނުގެ މައިގަނޑު މަގްސަދުތައް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ.

(ހ) އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތްތަކާއި، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ބޭނުންކުރާ އެނޫންވެސް ފަރާތްތަކުގެ ޒިންމާތަކާއި، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރު ކުރުމުގައި އެ ފަރާތްތަކުން ތަބާވާންޖެހޭ އުސޫލުތަކާއި މިންގަނޑުތައް ކަނޑައެޅުން؛

(ށ) އެއްގަމު އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކޮށްދިނުމުގެ އާންމު މިންގަނޑުތަކާއި ށަރުތުތަކާއި، އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކުރުމުގެ އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުން

(ނ) އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސްގެ ގިންތިތައް ކަނޑައެޅުމާއި، ލައިސަންސް ދޫކުރުމުގެ ށަރުތުތަކާއި އުސޫލުތައް
ބަޔާންކުރުން؛

(ރ) ޓްރެފިކް ނިށާންތަކާއި، މަގުމަތީގެ ނިށާންތަކާއި ޓްރެފިކް ބައްތިއާގުޅޭ ހަމަތަކާއި އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުމާއި، ރައްކާތެރިކަމުގެ ދުވެލީގެ މިންވަރުތައް ކަނޑައެޅުމުގެ އުސޫލުތަކާއި، އެނޫންވެސް، އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމާއި އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގައި އުޅަނދު ބޭނުންކުރުމުގެ އާންމު ހަމަތައް ބަޔާންކުރުން؛

(ބ) އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ތެރޭގައި ބޭނުންކުރެވޭ އެންމެހައި އުޅަނދުތަކުގެ ފެންވަރު ހިފެހެއްޓުމާއި ރައްކާތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމުގެ އުސޫލުތަކާއި، މިންގަނޑުތައް ކަނޑައެޅުން؛

(ޅ) މަގުމަތީގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމުގެ ގޮތުން، ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ ފަރާތްތަކަށް ލިބިގެންވާ ތަންފީޒީ ބާރުތަކާއި އެ ބާރުތަކުގެ ހުދޫދުތައް ކަނޑައެޅުން؛

(ކ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްތައް ރަޖިސްޓަރީކުރުމާއި، އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމުގެ އުސޫލުތަކާއި މިންގަނޑުތައް ކަނޑައެޅުން؛

(އ) އެކްސިޑެންޓުތަކާއި ޓްރެފިކް ކުށްތައް މަދުކުރުން ހިމެނޭގޮތުން، މަގު
ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރާ ގުޅޭގޮތުން، ކުރުން މަނާ ކަންކަމާއި، ކުށް ކަނޑައެޅުމާއި ކަމާގުޅޭ ފިޔަވަޅުތައް ކަނޑައެޅުން.

 

3 ވަނަ މާއްދާ - ގާނޫނު ހިނގާނެ ދާއިރާ

މި ގާނޫނުގައި، ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގައި ބޭނުންކުރާ އެއްގަމު އުޅަނދާއި، އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތްތަކާއި، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ  ނިޒާމު ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކާއި އެ ނިޒާމުގައި ހިމެނޭ އެނޫންވެސް ފަރާތްތަކާއި، ތަންތަނާއި ކަންކަމުގެ މައްޗަށް މި ގާނޫނު ހިނގާނެއެވެ.

 

4 ވަނަ މާއްދާ - އެއްގަމު އުޅަނދު

މި ގާނޫނުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި "އެއްގަމު އުޅަނދު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އާންމު ގޮތެއްގައި މީހުން ނުވަތަ މުދާ ނުވަތަ މީހުންނާއި މުދާ އުފުލުމަށްޓަކައި މަގުގައި ދުއްވޭގޮތަށް ފަރުމާކޮށް، އުފައްދާފައި ހުންނަ އުޅަނދަށެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އިންޖީނުލީ އުޅަނދާއި، އިލެކްޓްރިކް އުޅަނދާއި އެ ދެ ބާވަތުގެ އުޅަނދުގެ އިތުރުން، އެއްގަމުގައި މީހުން ނުވަތަ މުދާ އުފުލުމަށް ތައްޔާރުކޮށްފައި ހުންނަ އެނޫން އުޅަނދުވެސް ހިމެނެއެވެ.

 

5 ވަނަ މާއްދާ - އިސްތިސްނާ އުޅަނދު

(ހ) ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގައި، އަސްކަރީ ބޭނުމަށް އަސްކަރީ އުޅަނދެއް ބޭނުންކުރާ ހާލަތުގައި، އެ އުޅަނދެއްގެ މައްޗަކަށް މި ގާނޫނެއް ނުހިނގާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި އެހެން އޮތްނަމަވެސް، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގައި އަސްކަރީ އުޅަނދު ބޭނުންކުރަންވާނީ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމު ބޭނުންކުރާ އެހެން އުޅަނދުތަކާއި ފަރާތްތަކުގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުވާނެ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، "އަސްކަރީ އުޅަނދު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގައުމީ ދިފާއީ ބާރުން އަސްކަރީ ބޭނުންތަކަށް ބޭނުންކުރާ އުޅަނދުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ، ވަކި ހާއްސަ ށަރުތުތަކެއް ފުރިހަމަވާ އެއްގަމު އުޅަނދަށެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި "އަސްކަރީ ބޭނުމަށް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އަންނަނިވި ކަންކަމާގުޅޭ ބޭނުމަކަށެވެ.

1. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދިފާއަށް ނުވަތަ ސަލާމަތަށް؛
2. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދިފާއާ ނުވަތަ ސަލާމަތާގުޅޭ ކަމެއްގައި ހިންގަންޖެހޭ ހަރަކާތްތައް ހިންގުމަށް؛
3. ކާރިސާއެއް ނުވަތަ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތެއް ކުރިމަތިވެފައިވާ ހާލަތެއްގައި، އެ ކާރިސާ ނުވަތަ ހާލަތް މެނޭޖްކުރުމުގެ ޒިންމާއެއް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގައުމީ ދިފާއީ ބާރުން އަދާކުރާނަމަ އެކަން ކުރުމުގައި؛
4. ކާރިސާއެއް ނުވަތަ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތެއް ކުރިމަތިވެފައިވާ ހާލަތެއްގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދިފާއީ ބާރުން އިންސާނިއްޔަތުކަމުގެ އެހީ ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި؛
5. ގައުމީ މުހިންމު މުނާސަބަތުތަކުގައި ނުވަތަ މުޖުތަމައުގެ ހަރަކާތްތަކުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދިފާއީ ބާރުން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި؛
6. ސިފައިންގެ ގާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ އެހެން ހަރަކާތެއް ހިންގުމުގައި.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، އަސްކަރީ އުޅަނދުތަކުގެ ތެރެއިން އިސްތިސްނާވާ ހާއްސަ އުޅަނދުތަކުގެ އޮނިގަނޑެއް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ. އެ އޮނިގަނޑު އެކުލަވާލަންވާނީ ދިފާއީ ވުޒާރާގެ މަށްވަރާއާ އެކުގައެވެ.

(ޅ) މި މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާ އޮނިގަނޑުގައި އިސްތިސްނާވާ އަސްކަރީ އުޅަނދު ކަނޑައަޅަންވާނީ، އުޅަނދުގެ ބާވަތުން އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ އާންމު ހަމަތަކުން އިސްތިސްނާކުރަންޖެހޭ އުޅަނދުތަކާއި، އެފަދަ އުޅަނދު އިސްތިސްނާކުރަންޖެހޭ ސަބަބަށް ރިއާޔަތްކުރުމާ އެކުގައެވެ. އެގޮތުން، ރިއާޔަތްކުރަންޖެހޭ ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި، އުޅަނދުގެ ބާވަތާއި ބޮޑުމިނާއި ބަރުދަނާއި އުޅަނދެއްގެ ހާއްސަވާ އެނޫންވެސް ސިފަތައް ހިމެނެއެވެ.
(ކ) މި މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާ އިސްތިސްނާވާ އަސްކަރީ އުޅަނދުގެ އޮނިގަނޑު އެކުލަވާލުމާއި އެ އޮނިގަނޑު މުރާޖައާކުރުމާގުޅޭ އުސޫލުތައް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.
(އ) މި މާއްދާގެ (ކ) ގެ ދަށުން އެކުލަވާލަންޖެހޭ ގަވާއިދު އެކުލަވާލަންވާނީ ދިފާއީ ވުޒާރާގެ މަށްވަރާއާ އެކުގައެވެ.

 

 

ދެވަނަ ބާބު

ގާނޫނު ހިންގުން

 

6 ވަނަ މާއްދާ - އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ސިޔާސަތު ކަނޑައެޅުން

މި ގާނޫނުގެ މަގްސަދުތައް ހާސިލުކުރުމަށްޓަކައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގައުމީ ސިޔާސަތު ކަނޑައަޅާނީ، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއެވެ.

 

7 ވަނަ މާއްދާ - އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގައުމީ ސްޓްރެޓަޖީ

(ހ) ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމު ހަރުދަނާ ގޮތެއްގައި ތަރައްގީކޮށް ހިންގުމަށް މަގުފަހިކުރުމަށްޓަކައި، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގައުމީ ސްޓްރެޓަޖީއެއް އެކުލަވާލާފައި އޮންނަންވާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގައުމީ ސްޓްރެޓަޖީގައި، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމު ތަރައްގީކުރާނެ ގޮތާއި ހަމަތަކާއި، އެ ޕްލޭންގެ ދަށުން ތަރައްގީކުރާނެ ސަރަހައްދުތައް ކަނޑައެޅުމުގައި ރިއާޔަތްކުރާނެ އުސޫލުތަކާއި، ކަމާގުޅޭގޮތުން އަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއަތުތައް ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އެ ސްޓްރެޓަޖީއަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމަށްފަހު އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމު ތަރައްގީކުރުމުގެ އެންމެހައި ކަންކަމާއި، ނިޒާމުގައި ހިންގާ ތަރައްގީގެ މަށްރޫއުތައް ރާވައި ހިންގަންވާނީ އެ ސްޓްރެޓަޖީއާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގައުމީ ސްޓްރެޓަޖީ އެކުލަވާލާނީ މި ގާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގައުމީ ސިޔާސަތާއި ގައުމީ ތަރައްގީގެ ޕްލޭނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓަރެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގައުމީ ސްޓްރެޓަޖީ އެކުލަވާލުމުގައި، ނޭށަނަލް ރޯޑް ސޭފްޓީ ކައުންސިލްގެ ލަފާގެ މަތިން މިނިސްޓަރު އަންނަނިވި ކަންކަން ފުރިހަމަކުރަންވާނެއެވެ. 

1. ސްޓްރެޓަޖީއާ ގުޅޭގޮތުން ދައުލަތުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކާއި ދާއިރާގެ ފަންނީ ފަރާތްތަކާއި، އަމިއްލަ ޖަމްއިއްޔާތަކުގެ ހިޔާލު ހޯދުން؛
2. ސްޓްރެޓަޖީގެ ދެލިކޮޕީ އާންމުކޮށް ށާއިއުކޮށް، އެ ސްޓްރެޓަޖީއަށް އާންމުންގެ ހިޔާލު ހުށަހެޅުމަށްޓަކައި އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއް ދިނުން؛
3. ލިބޭ ހިޔާލުތަކުގެ އަލީގައި، ސްޓްރެޓަޖީ އިސްލާހުކޮށް ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުގެ ރުހުން ހޯދުމަށްޓަކައި އެ މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅައި ފާސްކުރުން.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ރ) ގެ (1) ވަނަ ނަންބަރުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގައުމީ ސްޓްރެޓަޖީ އެކުލަވާލުމުގައި، ދައުލަތުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުގެ މަށްވަރާ ހޯދުމުގައި މަދުވެގެން އަންނަނިވި ފަރާތްތަކާ މިނިސްޓަރ މަށްވަރާކުރަންވާނެއެވެ.

1. އުމްރާނީ ތަރައްގީއާއި ބިނާރާގުޅޭ ސިޔާސަތުތައް ކަނޑައެޅުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ސަރުކާރުގެ ވުޒާރާ؛
2. ތިމާވެށްޓާގުޅޭ ސިޔާސަތުތައް ތަންފީޒުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ސަރުކާރުގެ ވުޒާރާ؛
3. ލޯކަލް ކައުންސިލްތައް.

(ޅ) މި މާއްދާގެ ދަށުން އެކުލަވާލާ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގައުމީ ސްޓްރެޓަޖީއަށް އަމަލުކުރަން ފަށާނީ، އެ ސްޓްރެޓަޖީ ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ށާއިއުކުރާ ތާރީހުން ފެށިގެންނެވެ.

(ކ) މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާތާ 6 (ހައެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި މި މާއްދާގެ ދަށުން އެކުލަވާލާ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގައުމީ ސްޓްރެޓަޖީ އެކުލަވާލައި، ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ށާއިއުކުރަންވާނެއެވެ.

(އ) މި މާއްދާގެ ދަށުން އެކުލަވާލާ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގައުމީ ސްޓްރެޓަޖީ މަދުވެގެން ކޮންމެ 5 (ފަހެއް) އަހަރަކުން އެއްފަހަރު މުރާޖައާކޮށް، އެ ސްޓްރެޓަޖީއަށް ގެންނަންޖެހޭ އިސްލާހުތައް ގެންނަންވާނެއެވެ. އަދި އަންނަނިވި ހާލަތްތަކުގައި، އެ ސްޓްރެޓަޖީ މުރާޖައާކުރަންވާނެއެވެ.

1. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އައުން؛
2. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތިމާވެށްޓަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އައުން؛
3. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގައުމީ ތަރައްގީގެ ޕްލޭނަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އައުން.

(ވ) މި މާއްދާގެ (އ) ގެ ދަށުން އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގައުމީ ސްޓްރެޓަޖީއެއް އެކުލަވާލައި، އަދި މި މާއްދާގެ (ށ) އިން ފެށިގެން (ރ) ގެ ނިޔަލަށް ހުރި އަކުރުތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

 

8 ވަނަ މާއްދާ - ނޭށަނަލް ރޯޑް ސޭފްޓީ ކައުންސިލް

(ހ) މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާތާ 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، "ނޭށަނަލް ރޯޑް ސޭފްޓީ ކައުންސިލް" ގެ ނަމުގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ކައުންސިލެއް އެކުލަވާލަންވާނެއެވެ.

(ށ) ނޭށަނަލް ރޯޑް ސޭފްޓީ ކައުންސިލް އެކުލެވިގެންވަނީ އަންނަނިވި 5 (ފަހެއް) މެންބަރުންގެ މައްޗަށެވެ.

1. މިނިސްޓަރު؛
2. ބަންޑާރަނައިބު؛
3. ދާހިލީ ކަންކަމާބެހޭ މިނިސްޓަރު؛
4. އުމްރާނީ ތަރައްގީއާބެހޭ މިނިސްޓަރު؛
5. ކޮމިށަނަރ އޮފް ޕޮލިސް.

(ނ) ނޭށަނަލް ރޯޑް ސޭފްޓީ ކައުންސިލްގެ މަގްސަދުތައް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ.

1. މި ގާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގައުމީ ސިޔާސަތު އެކުލަވާލުމާ ގުޅޭގޮތުން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް ލަފާ ދިނުން؛
2. މި ގާނޫނުގެ 7 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގައުމީ ސްޓްރެޓަޖީ އެކުލަވާލުމާ ގުޅޭގޮތުން މިނިސްޓަރަށް ލަފާ ދިނުން؛
3. މި ގާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރުން.

(ރ) ނޭށަނަލް ރޯޑް ސޭފްޓީ ކައުންސިލްގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރުމުގައި ފަންނީ ލަފާ ބޭނުންވާ ކަންކަމުގައި ރޯޑް ސޭފްޓީ އެންޑް ޓްރެފިކް މެނޭޖްމަންޓް އެޑްވައިޒަރީ ކޮމިޓީއާއި އެނޫންވެސް ދާއިރާގެ ފަންނީ މާހިރުންގެ ލަފާ ހޯދުމުގެ އިހްތިޔާރު ކައުންސިލަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

 

9 ވަނަ މާއްދާ - މިނިސްޓްރީގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް

(ހ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގައުމީ ސިޔާސަތާއި އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގައުމީ ސްޓްރެޓަޖީއާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމު ހިންގުމުގެ މައިގަނޑު މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރާނީ މިނިސްޓްރީންނެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީން އަދާކުރަންޖެހޭ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމުގައި އަންނަނިވި ކަންކަން ކުރުން ހިމެނެއެވެ.

1. މި ގާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން އެއްގަމު އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކުރުމާއި، ރަޖިސްޓަރީ ބަދަލުކުރުމާއި، ރަޖިސްޓަރީ ބާތިލުކުރުމާއި، އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކުރުމާގުޅޭ އެނޫންވެސް ކަންކަން ހިންގައި ބެލެހެއްޓުން؛
2. މި ގާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން، އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް ދޫކުރުމާއި، ލައިސަންސް ހިފެހެއްޓުމާއި، ލައިސަންސް ބާތިލުކުރުމާއި، ލައިސަންސް ޑީމެރިޓް ސިސްޓަމް ތަންފީޒުކުރުމާއި، ލައިސަންސާގުޅޭ އެނޫންވެސް ކަންކަން ހިންގައި ބެލެހެއްޓުން؛
3. އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގައި މަގު ބޭނުންކުރުމާބެހޭ ހަމަތައް ކަނޑައެޅުމާއި، އެއްގަމު އުޅަނދުތަކުގައާއި، އުޅަނދު ދުއްވުމުގައި ހިފަހައްޓަންޖެހޭ ރައްކާތެރިކަމުގެ މިންގަނޑުތައް ކަނޑައެޅުން؛
4. އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭ ތަންތަން ރަޖިސްޓަރީކުރުމާއި، އެ ތަންތަނުން ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުމާއި، އެ ހިދުމަތްތައް މޮނިޓަރކޮށް ފިޔަވަޅު އެޅުން؛
5. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަކި ރަށެއްގައި ނުވަތަ ސިޓީއެއްގައި ނުވަތަ ސަރަހައްދެއްގައި ބޭނުންކުރުމަށް ހުއްދަ ދެވޭނެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ބާވަތާއި، އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނެ އަދަދާއި، ހާއްސަ ބޭނުންތަކަށް އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނެ އަދަދުތައް ކަނޑައެޅުން؛
6. މަގުމަތީގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަށްޓަކައި، ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ކަމާގުޅޭ ޕްރޮގްރާމްތައް އެކުލަވާލައި ހިންގުމާއި، ޑްރައިވަރ އެޑިއުކޭށަން ޕްރޮގްރާމްތައް ހިންގުން؛
7. މި ގާނޫނާއި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި މިނިސްޓްރީން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ކަމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އެނޫންވެސް ކަންކަން ކުރުން.

(ނ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން، މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވާ ބާރެއް ނުވަތަ މަސްއޫލިއްޔަތެއް، މި ގާނޫނާއި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން، ދައުލަތުގެ އިދާރާއަކާ ހަވާލުކުރެވިދާނެއެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން، މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވާ ބާރެއް ނުވަތަ މަސްއޫލިއްޔަތެއް ދައުލަތުގެ އިދާރާއަކާ ހަވާލުކުރަންވާނީ، އެފަދައިން ހަވާލުކުރެވޭ ބާރެއް ނުވަތަ މަސްއޫލިއްޔަތެއް ސާފުކޮށް އެނގޭނެ ގޮތަށް އެ ފަރާތަކާ މިނިސްޓްރީއާ، ދެމެދު ލިޔުމުން ވެވޭ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުންނެވެ.

 

10 ވަނަ މާއްދާ - ރޯޑް ސޭފްޓީ އެންޑް ޓްރެފިކް މެނޭޖްމަންޓް އެޑްވައިޒަރީ ކޮމިޓީ

(ހ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަން ކުރުމުގައި މިނިސްޓްރީއަށް ލަފާ ދިނުމަށްޓަކައި، "ރޯޑް ސޭފްޓީ އެންޑް ޓްރެފިކް މެނޭޖްމަންޓް އެޑްވައިޒަރީ ކޮމިޓީ" ގެ ނަމުގައި، ކަމާގުޅޭ ފަންނީ ފަރާތްތަކުގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ކޮމިޓީއެއް، މިނިސްޓަރު އެކުލަވާލަންވާނެއެވެ.

(ށ) ރޯޑް ސޭފްޓީ އެންޑް ޓްރެފިކް މެނޭޖްމަންޓް އެޑްވައިޒަރީ ކޮމިޓީގެ މައިގަނޑު މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ.

1. މި ގާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ސިޔާސަތު ކަނޑައެޅުމާ ގުޅޭގޮތުން ނޭށަނަލް ރޯޑް ސޭފްޓީ ކައުންސިލަށް ދޭންޖެހޭ ލަފަޔާ ގުޅޭގޮތުން މިނިސްޓަރަށް ފަންނީ ލަފާ ދިނުން؛
2. މި ގާނޫނުގެ 7 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގައުމީ ސްޓްރެޓަޖީ އެކުލަވާލުމުގައި، ނޭށަނަލް ރޯޑް ސޭފްޓީ ކައުންސިލަށް ދޭންޖެހޭ ފަންނީ ލަފާ ދިނުން؛
3. މި ގާނޫނުގެ ދަށުން އެކުލަވާލަންޖެހޭ ރޯޑް ސޭފްޓީ އަދި ޓްރެފިކް މެނޭޖްމަންޓާގުޅޭ މިންގަނޑުތަކާއި، ހަމަތައް އެކުލަވާލުމުގައި މިނިސްޓްރީއަށް ދޭންޖެހޭ ފަންނީ ލަފާ ދިނުން؛ އަދި
4. އަންނަނިވި ކަންކަން ކުރުމުގައި މިނިސްޓްރީއަށް ދޭންޖެހޭ ފަންނީ ލަފާ ދިނުން:
   1. އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ރަޖިސްޓްރޭށަންގެ ބޭނުމަށް އުޅަނދުތަކުގެ ގިންތި ކަނޑައެޅުން؛
   2. އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގެ ގިންތިތައް ކަނޑައެޅުން؛
   3. ލައިސަންސް ޑީމެރިޓް ސިސްޓަމް އެކުލަވާލައި، ތަންފީޒުކުރުމުގައި؛
   4. ޑްރައިވަރ އެޑިއުކޭށަން ޕްރޮގްރާމް އެކުލަވާލައި، ހިންގުމުގައި؛
   5. މަގުތަކުގެ ތަރައްގީއާގުޅޭ ކަންކަން ނިންމުމުގައި؛
   6. ޓްރެފިކް ފްލޯ މެނޭޖްކުރުމުގައި؛
   7. ޕާކިނޓްރެފިކް ކުށުތަކާގުޅޭ ޖޫރިމަނާތައް ކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން.
5. މި ގާނޫނު ތަންފީދުކުރުމުގައި، ކޮމިޓީގެ ލަފާ ބޭނުންވާ ކަމަށް މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަމާއި، އެނޫންވެސް ފަންނީ ކަންކަމުގައި.

(ށ) ރޯޑް ސޭފްޓީ އެންޑް ޓްރެފިކް މެނޭޖްމަންޓް އެޑްވައިޒަރީ ކޮމިޓީ އެކުލެވިގެންވަނީ އަންނަނިވި 7 (ހަތެއް) މެންބަރުންގެ މައްޗަށެވެ.

1. މިނިސްޓްރީގެ މުވައްޒަފުންގެ ތެރެއިން އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރާގުޅޭ ފަންނީ ދާއިރާއެއްގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތެއް؛
2. އުމްރާނީ ތަރައްގީއާއި ބިނާރާގުޅޭ ސިޔާސަތުތައް ތަންފީދުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ސަރުކާރުގެ ވުޒާރާގެ ކަމާބެހޭ ދާއިރާއެއްގެ ފަންނީ މާހިރެއް؛
3. ތިމާވެށްޓާގުޅޭ ސިޔާސަތުތައް ތަންފީދުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ސަރުކާރުގެ ވުޒާރާގެ ކަމާބެހޭ ދާއިރާއެއްގެ ފަންނީ މާހިރެއް؛
4. އުމްރާނީ ތަރައްގީއާގުޅޭ ސިޔާސަތުތައް އެކަށައަޅައި ތަންފީދުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ސަރުކާރުގެ ވުޒާރާގެ ކަމާބެހޭ ދާއިރާއެއްގެ ފަންނީ މާހިރެއް؛
5. ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުގެ ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ޑިޕާޓްމަންޓްގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތެއް.
6. މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލް ތަމްސީލުކުރުމަށް އެ ކައުންސިލުން އައްޔަންކުރާ ފަރާތެއް؛
7. މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ ށަރުތުތައް ފުރިހަމަވާ، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ދާއިރާއެއްގެ ފަންނީ މާހިރެއް.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ (7) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކުރާ ފަރާތް ހޮވާނީ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓްރީން އާންމުކޮށް އިއުލާނުކުރުމުން އެކަމަށް ކުރިމަތިލާ މީހުންގެ ތެރެއިންނެވެ.

(ބ) މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާތާ 90 (ނުވަދިހަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މި މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ރޯޑް ސޭފްޓީ އެންޑް ޓްރެފިކް މެނޭޖްމަންޓް އެޑްވައިޒަރީ ކޮމިޓީ، މިނިސްޓަރު އެކުލަވާލަންވާނެއެވެ.

 

11 ވަނަ މާއްދާ - ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް

(ހ) މި ގާނޫނު ތަންފީޒުކޮށް ހިންގުމުގެ ގޮތުން، ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކަށް އަންނަނިވި މަސްއޫލިއްޔަތުތައް މަތިކުރެވިގެންވެއެވެ.

1. މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ފޯރުކޮށްދޭންޖެހޭ ހިދުމަތްތަކުގެ ތެރެއިން މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ހިދުމަތްތައް ރަށު ފެންވަރުގައި ނުވަތަ ސިޓީ ފެންވަރުގައި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ފޯރުކޮށްދިނުން؛
2. އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ރައްކާތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމުގެ ގޮތުން، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީން އެކުލަވާލާ ގަވާއިދުތަކާއި އުސޫލުތަކާއި މިންގަނޑުތައް، ޓްރެފިކް ފުލުހުން ގާއިމުވެފައިނުވާ ރަށްތަކާއި ސިޓީތަކުގައި ތަންފީޒުކުރުން؛
3. ކައުންސިލްގެ އިހްތިސާސް ހިނގާ ރަށް ނުވަތަ ސިޓީގައި، މި ގާނޫނާ ހިލާފަށް ހިންގާ ކަންކަން ބަލައި ރިޕޯޓުކުރުމާއި އެފަދަ ކަންކަމާ ގުޅޭގޮތުން ކަމާބެހޭ ގަވާއިދުތަކާއި އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ފިޔަވަޅު އެޅުން؛
4. ތަފާސްހިސާބު އެއްކުރުމުގެ ބޭނުމަށް ބޭނުންވާ މައުލޫމާތާއި މި ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމުގައި މިނިސްޓްރީއަށް ބޭނުންވާ މައުލޫމާތު، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓްރީއަށް ފޯރުކޮށްދިނުން؛
5. އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، ކައުންސިލްގެ އިހްތިސާސް ހިނގާ ރަށް ނުވަތަ ސިޓީގައި ޓްރެފިކް ނިށާންތައް ހަރުކުރުމާއި މަރާމާތުކޮށް ބެލެހެއްޓުމާއި، މަގުމަތީގެ މާކިންގތައް ކުރެހުމާއި ބެލެހެއްޓުން؛
6. މަގުތަކަކީ އެއްގަމު އުޅަނދުފަހަރު ދުއްވުމަށާއި ހިނގާބިނގާވެއުޅޭ ފަރާތްތަކަށް ރައްކާތެރި ތަންތަން ކަމުގައި ހެދުމަށްޓަކައި، މަގުތަކުގައި އަލިކުރުމަށް ބަހައްޓާފައިވާ ބައްތިތައް މަރާމާތުކޮށް ބެލެހެއްޓުމާއި، މަގުތަކުގެ ހާލަތު ގަވާއިދުން ބަލައި މަރާމާތުކޮށް ބެލެހެއްޓުން؛
7. މި ގާނޫނުގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީން އަދާކުރަންޖެހޭ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކުގެ ތެރެއިން މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ކަންކަން ރަށު ފެންވަރުގައި ނުވަތަ ސިޓީ ފެންވަރުގައި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ތަންފީޒުކުރުން.

(ށ) މި މާއްދާގެ ދަށުން، ރަށު ފެންވަރުގައި ނުވަތަ ސިޓީ ފެންވަރުގައި ފޯރުކޮށްދިނުމަށް މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ހިދުމަތްތަކާއި އެ ހިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމާގުޅޭ އުސޫލުތައް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

12 ވަނަ މާއްދާ - ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް

މި ގާނޫނު ތަންފީޒުކޮށް، ހިންގުމުގެ ގޮތުން، ޓްރެފިކް ފުލުހުންނަށް އަންނަނިވި މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ހަވާލުކުރެވިގެންވެއެވެ.

(ހ) މި ގާނޫނާއި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކަށް އަހުލުވެރިވެ، މި ގާނޫނާއި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމު ތަންފީޒުކުރުމަށްޓަކައި އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުން؛

(ށ) މި ގާނޫނާއި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތްތަކުންނާއި މަގު ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކުން އަމަލުކުރާކަން ކަށަވަރުކޮށް، ގާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޓްރެފިކް އުސޫލުތަކާއި ހަމަތައް ތަންފީޒުކުރުން؛

(ނ) މަގުމަތީގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ގާއިމުކުރުމަށްޓަކައި، މަގުތަކުގައި ޓްރެފިކް ތޮއްނުޖެހޭނެ ފަދައިން ޓްރެފިކް ފްލޯ ރެގިއުލޭޓްކުރުން؛

(ރ) މަގުމަތީގައި ދިމާވާ އެކްސިޑެންޓުތަކާ ގުޅިގެން އަވަސް ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމާއި، އެކްސިޑެންޓުތައް ތަހްގީގުކޮށް، ދައުވާކުރުމަށާއި އިންށުއަރެންސްގެ ބޭނުމަށް އިންސިޑެންޓް ރިޕޯޓުތައް ތައްޔާރުކުރުން؛

(ބ) އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތްތަކުން ގާނޫނާ ހިލާފުވުމުން، އެ ފަރާތްތައް ޖޫރިމަނާކުރުމަށްޓަކައި އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމާއި، ލައިސަންސް ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް ރިކޯޑުކުރުން؛

(ޅ) މި ގާނޫނާ ހިލާފަށް އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ސަބަބުން، ނުވަތަ ބޭނުންކުރުމުގެ ސަބަބުން، ނުވަތަ ޕާކުކުރުމުގެ ސަބަބުން، ނުވަތަ މި ގާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ މިންގަނޑުތަކާ ހިލާފުވުމުން އެފަދަ އެއްގަމު އުޅަނދުތައް މި ގާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދިޔުން؛

(ކ) މި ގާނޫނާއި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން، ޕާކުކުރުން މަނާ ތަންތަނުގައި ޕާކުކޮށްފައި ހުންނަ
އެއްގަމު އުޅަނދުތައް އެ ތަނަކުން ނެގުން؛

(އ) މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ޓްރެފިކް ފުލުހުން ކުރަންޖެހޭނެ ކަމަށް ބަޔާންކުރާ އެންމެހައި ކަންކަން، ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ކުރުން.

 

 

ތިންވަނަ ބާބު

އެއްގަމު އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކުރުން

 

13 ވަނަ މާއްދާ - އެއްގަމު އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކުރުން

(ހ) މި ގާނޫނުގައި، ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި، އިންޖީނުލީ އުޅަނދާއި އިލެކްޓްރިކް އުޅަނދު ދުއްވަންވާނީ، ނުވަތަ ބޭނުންކުރަންވާނީ މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެންނެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެން ދުއްވަންޖެހޭ އެއްގަމު އުޅަނދާއި، ރަޖިސްޓަރީކުރަންނުޖެހޭ އުޅަނދު މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ނ) އެއްގަމު އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ދައްކަންޖެހޭ ރަޖިސްޓްރޭށަން ފީ، މި ގާނޫނުގެ ޖަދުވަލު 1 ގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ.

 

14 ވަނަ މާއްދާ - ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭ އެއްގަމު އުޅަނދު ގިންތިކުރުން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން އެއްގަމު އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނީ އަންނަނިވި ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

1. އަމިއްލަ ބޭނުމަށްނަމަ، އަމިއްލަ ފަރުދުންނަށާއި ގާނޫނީ ށަހްސުތަކަށް؛
2. ވިޔަފާރި ބޭނުމަށްނަމަ، ގާނޫނީ ށަހްސުތަކަށް.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) ވަނަ ނަންބަރުގެ ދަށުން އަމިއްލަ ބޭނުމަށް ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނީ، މި ގާނޫނުގެ ޖަދުވަލު 1 ގެ 2 ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކުރާ ގިންތީގެ އުޅަނދެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2) ވަނަ ނަންބަރުގެ ދަށުން ވިޔަފާރި ބޭނުމަށް ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނީ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ވިޔަފާރި ގިންތިތަކުގެ ތެރެއިން، ކަމާބެހޭ ވިޔަފާރި ގިންތިއަކަށް އެ ގިންތިއަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ އުޅަނދެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކުރާ އަމިއްލަ ބޭނުމަށް ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭ އުޅަނދުތަކާއި، އެ އަކުރުގެ (2) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކުރާ ވިޔަފާރި ބޭނުމަށް ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭ އުޅަނދުތަކާއި އެ އުޅަނދުތައް ކަނޑައެޅިފައިވާ ތަފާތު ވިޔަފާރި ގިންތިތައް (ކޮމަރށަލް އުޅަނދާއި ހެވީ-ޑިއުޓީ އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނެ ވިޔަފާރި ގިންތިތައް ހިމެނޭހެން)، އަދި އެކި ގިންތީގެ އުޅަނދާ ގުޅޭގޮތުން ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ކަންކަން މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ބ) މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާއިރު، އަމިއްލަ ބޭނުމަށް ރަޖިސްޓަރީކޮށްނުދެވޭ ބާވަތުގެ އުޅަނދެއް އަމިއްލަ ފަރުދެއްގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާނަމަ، މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާތާ 3 (ތިނެއް) އަހަރުދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ އުޅަނދެއްގެ ރަޖިސްޓަރީ ގާނޫނީ ށަހްސަކަށް ބަދަލުކުރަންވާނެއެވެ.
(ޅ) މި މާއްދާގެ (ބ) ގައި ބަޔާންކުރާ ފަދަ އުޅަނދެއްގެ ރަޖިސްޓަރީ، އެ އަކުރުގައި ބަޔާންކުރާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ގާނޫނީ ށަހްސެއްގެ ނަމަށް ބަދަލުކޮށްފައިނުވާނަމަ، އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ފަރާތަށް ނޯޓިސް ދީ، އެ އުޅަނދެއްގެ ރަޖިސްޓަރީ ބާތިލުކުރުމުގެ އިހްތިޔާރު މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ކ) މި މާއްދާގެ (ޅ) ގެ ދަށުން އުޅަނދުގެ ރަޖިސްޓަރީ ބާތިލުކުރުމުގައި، މިނިސްޓްރީން އަމަލުކުރާނެ އުސޫލުތަކާއި، އިޖުރާއަތު، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުަރަންވާނެއެވެ. 

 

15 ވަނަ މާއްދާ - އެއްގަމު އުޅަނދު އެތެރެކުރުން

(ހ) މި ގާނޫނުގައި، ނުވަތަ އެހެން ގާނޫނެއްގައި، ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރެވޭނީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ދުއްވަން، މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގެ ދަށުން، ހުއްދަކުރެވޭ ބާވަތުގެ އުޅަނދެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ތެރެއިން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބޭނުންކުރަން ހުއްދަނުކުރެވޭނެ ބާވަތުގެ އުޅަނދު، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި، ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ނ) އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ތެރެއިން މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ވަކި ބާވަތެއްގެ އުޅަނދު، އެއީ މިނިސްޓްރީގެ ހުއްދަ ދުރާލައި ހޯދުމަށްފަހުގައި މެނުވީ ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެނުކުރެވޭނެ ބާވަތުގެ އުޅަނދު ކަމުގައި މިނިސްޓްރީއަށް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރުމުގެ ކުރިން މިނިސްޓްރީގެ ހުއްދަ ހޯދަންޖެހޭ ބާވަތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދާއި އެފަދަ އުޅަނދުތަކާ ގުޅޭގޮތުން ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ށަރުތުތަކާއި މިންގަނޑުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

16 ވަނަ މާއްދާ - ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް އެދި ހުށަހެޅުމާއި ރަޖިސްޓަރީކޮށްދިނުން

(ހ) އެއްގަމު އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނީ، އެކަމަށް އެދި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ލިޔެކިޔުމާއި ތަކެއްޗާއެކު، މިނިސްޓްރީއަށް ހުށަހެޅުމުން، އެ އުޅަނދަކީ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން، ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭ ބާވަތުގެ އުޅަނދެއް ކަމަށްވެފައި އެ ގިންތީގެ އުޅަނދާ ގުޅޭގޮތުން، ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ކަމަށް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަން އެ އުޅަނދާ ގުޅޭގޮތުން ފުރިހަމަވުމާއެކު އެ އުޅަނދަކަށް ދައްކަންޖެހޭ ރަޖިސްޓްރޭށަން ފީއާއި އަހަރީ ފީ ދެއްކުމުންނެވެ.

(ށ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން، އަމިއްލަ ފަރުދެއްގެ ނަމުގައި ނުވަތަ ގާނޫނީ ށަހްސެއްގެ ނަމުގައި އެއް އުޅަނދަށްވުރެ ގިނަ އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވިދާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އެފަދައިން އެއް އުޅަނދަށްވުރެ ގިނަ އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނީ، އަލަށް ރަޖިސްޓަރީކުރާ އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ތާރީހާ ހަމައަށް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން އެ ފަރާތެއްގެ ނަމުގައި އޮތް އުޅަނދު ނުވަތަ އުޅަނދުތަކާ ގުޅޭގޮތުން ދައްކަންޖެހި ނުދައްކައިވާ ފީއެއް ނުވަތަ ޖޫރިމަނާއެއްވާނަމަ، އެ ފައިސާއެއް ދައްކައި ހަލާސްކުރުމުންނެވެ.

(ނ) އެއްގަމު އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނެ ފަރާތްތަކާއި، އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް އެދި ހުށަހަޅަންޖެހޭ ގޮތާއި، އެފަދަ ހުށަހެޅުންތަކުގައި ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ ކަންކަމާއި، އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށްޓަކައި ހުށަހަޅަންޖެހޭނެ ލިޔެކިޔުމާއި ތަކެއްޗާއި، އެފަދައިން ހުށަހަޅާ ލިޔެކިޔުމާއި ތަކެތީގައި ހިމެނޭ މައުލޫމާތު ބަލައި ކަށަވަރުކުރުމުގެ އުސޫލުތަކާއި، އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކޮށްދިނުމުގައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ށަރުތުތަކާއި، އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކުރުމުގެ އުސޫލުތަކާއި އިޖުރާއަތުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީކުރަން އެދި ހުށަހަޅާ އުޅަނދެއްގައި މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ށަރުތުތައް ފުރިހަމަވާނަމަ، އަދި އެ ހުށަހެޅުމުގައި މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަން ފުރިހަމަވާނަމަ، އެ އުޅަނދެއް ރަޖިސްޓަރީކޮށްދީ، އެ އުޅަނދަކަށް މިނިސްޓްރީން ރަޖިސްޓަރީއެއް ދޫކުރަންވާނެއެވެ.

 

17 ވަނަ މާއްދާ - ދެ ފުރޮޅަށްވުރެ ގިނަ ފުރޮޅުލީ އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކުރުން

(ހ) އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ތެރެއިން ދެ ފުރޮޅަށްވުރެ ގިނަ ފުރޮޅުލީ އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނީ، ކަނޑައެޅިފައިވާ ޒޯނެއްގައި ނުވަތަ ސަރަހައްދެއްގައި ބޭނުންކުރުމަށް އަދި އެ އުޅަނދު ޕާކުކޮށްފައި ބާއްވާނެ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ މިންގަނޑުތަކަށް ފެތޭ ގަރާޖެއް ނުވަތަ ޕާކިންގ ސްޕޭސްއެއް ކަނޑައެޅިފައި އޮވެގެންނެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، ދެ ފުރޮޅަށްވުރެ ގިނަ ފުރޮޅުލީ އެއްގަމު އުޅަނދު ޕާކުކޮށްފައި ބޭއްވުމަށް ގަރާޖެއް ކަނޑައެޅިފައިވާ ކަމުގައި ބެލޭނީ، އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކުރާ ފަރާތުގެ އަމިއްލަ ގަރާޖެއް ނުވަތަ އެ ފަރާތުން ބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަ އޮތް ގަރާޖެއް އެ އުޅަނދަކަށް ކަނޑައެޅިފައި އޮތުމަށެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، ދެ ފުރޮޅަށްވުރެ ގިނަ ފުރޮޅުލީ އެއްގަމު އުޅަނދެއް ޕާކުކޮށްފައި ބޭއްވުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ގަރާޖަކީ އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކުރާ ފަރާތުގެ އަމިއްލަ ގަރާޖެއް ކަމުގައިނުވާނަމަ، އެ ގަރާޖެއް ބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަ އެ ފަރާތަށް ލިބިދީފައި އޮންނަންވާނެއެވެ. އަދި އެ ފަރާތަށް އެ ހުއްދަ ލިބިދީފައިވާ ކަމުގެ ސައްހަ ލިޔުމެއް އެ ފަރާތުގެ ކިބައިގައި އޮންނަންވާނެއެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، ދެ ފުރޮޅަށްވުރެ ގިނަ ފުރޮޅުލީ އެއްގަމު އުޅަނދު ޕާކުކޮށްފައި ބޭއްވުމަށް ޕާކިންގ ސްޕޭސްއެއް ކަނޑައެޅިފައިވުން ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޕާކުކުރުމަށް ހާއްސަކޮށް އިމާރާތްކުރެވިފައިވާ ތަނަކުން، ނުވަތަ ދިރިއުޅުމުގެ ބޭނުމަށް އިމާރާތްކުރެވިފައިވާ ތަނެއްގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ޕާކިންގ އޭރިއާއަކުން، ޕާކިންގ ސްޕޭސްއެއް އެ ފަރާތުގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވުމަށް، ނުވަތަ މަދުވެގެން 10 (ދިހައެއް) އަހަރުދުވަހުގެ މުއްދަތަކަށް ކުއްޔަށް ހިފާފައިވުމަށެވެ.

(ބ) އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ތެރެއިން ދެ ފުރޮޅުލީ އެއް އުޅަނދަށްވުރެ ގިނަ އުޅަނދު، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާ ސަރަހައްދުތަކަށް ނުވަތަ ޒޯންތަކަށް ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނެ އުސޫލާއި އެފަދަ އުޅަނދު ޕާކުކޮށްފައި ބާއްވާނެ ގަރާޖާއި ޕާކިންގ ސްޕޭސްގައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ށަރުތުތަކާއި، އެ ތަންތަނާ ގުޅޭގޮތުން ހުށަހަޅަންޖެހޭ ލިޔެކިޔުމާއި، އެ ތަންތަން ބަލައި ހުއްދަ ދެވޭނެ އުސޫލުތައް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

18 ވަނަ މާއްދާ - ވަގުތީގޮތުން ރަޖިސްޓަރީކުރުން

(ހ) ވަކި ހާއްސަ މަސައްކަތެއް ނުވަތަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރުމަށް، ދިވެހިރާއްޖެއިން އަނބުރާ ގެންދާގޮތަށް އެތެރެކުރާ އެއްގަމު އުޅަނދު ބޭނުންކުރަންވާނީ، އެ މަސައްކަތެއް ނުވަތަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރުމަށްޓަކައި މިނިސްޓްރީގައި ވަގުތީގޮތުން ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށްފަހުގައެވެ.

(ށ) ވަގުތީގޮތުން ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައި ހުންނަ އެއްގަމު އުޅަނދު ބޭނުންކުރަންވާނީ، ހަމައެކަނި އެ އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކޮށްދިން މަސައްކަތަކަށް، އެކަމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ސަރަހައްދެއްގައި، ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތަކަށެވެ.

(ނ) ވަގުތީގޮތުން ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އެއްގަމު އުޅަނދެއް ރަޖިސްޓަރީކޮށްދިން މަސައްކަތެއް ނިމުމުން، އެ އުޅަނދެއްގެ ރަޖިސްޓަރީ ބާތިލުކޮށް، ދިވެހިރާއްޖެއިން އެ އުޅަނދު އަނބުރާ ގެންދަންވާނެއެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ވަކި ހާއްސަ މަސައްކަތެއް ނުވަތަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރުމަށް ދިވެހިރާއްޖެއިން އަނބުރާ ގެންދާގޮތަށް އިމްޕޯޓްކުރާ އެއްގަމު އުޅަނދު ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބޭނުންކުރަންވާނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2011-08 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކަސްޓަމްސްގެ ގާނޫނު) އާއި އެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، ދިވެހިރާއްޖެއިން އަނބުރާ ގެންދާގޮތަށް ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރުމަށްފަހުގައެވެ.

(ބ) ވަކި ހާއްސަ މަސައްކަތެއް ނުވަތަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރުމަށް، ވަގުތީގޮތުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެއްގަމު އުޅަނދު އެތެރެކުރުމުގައާއި، ދިވެހިރާއްޖެއިން އެފަދަ އުޅަނދު އަނބުރާ ގެންދިޔުމުގައި އަމަލުކުރަންޖެހޭ އުސޫލުތަކާއި، އިޖުރާއަތުތައް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި، ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

19 ވަނަ މާއްދާ - ރަޖިސްޓަރީ ބާތިލުކުރުން

(ހ) އުޅަނދެއްގެ ވެރިފަރާތުން، އެ އުޅަނދުގެ ރަޖިސްޓަރީ ބާތިލުކުރުމަށް އެދިއްޖެ ހިނދެއްގައި، އެ ރަޖިސްޓަރީ ބާތިލުކޮށްދޭންވާނެއެވެ. އަދި އެފަދައިން ރަޖިސްޓަރީ ބާތިލުކޮށްދޭންވާނީ، ރަޖިސްޓަރީ ބާތިލުކުރުމަށް އެދި ހުށަހެޅުމާ ހަމައަށް އެ އުޅަނދަކާ ގުޅިގެން މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ދައްކަންޖެހޭ ފީއާއި ޖޫރިމަނާ ފައިސާއެއްވާނަމަ، އެ ފައިސާއެއް ދައްކައި ހަލާސްކުރުމުންނެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީ ބާތިލުކުރެވޭ އުޅަނދެއް، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގައި ބޭނުންކުރެވޭނީ، އެ އުޅަނދު މި ގާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން އަލުން ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެންނެވެ.

(ނ) ރަޖިސްޓަރީ ބާތިލުކޮށްފައިވާ އުޅަނދެއް އަލުން ރަޖިސްޓަރީކުރާނަމަ، އެ އުޅަނދަކާ ގުޅިގެން މި ގާނޫނުގެ ޖަދުވަލު 1 އަދި 2 ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ދައްކަންޖެހޭ ފީތައް ދައްކާނީ، އެ އުޅަނދު އަލުން ރަޖިސްޓަރީކުރި މަހުން ފެށިގެން އަހަރު ހަމަވާގޮތަށެވެ.

(ރ) މި ގާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އުޅަނދަކާ ގުޅޭގޮތުން، ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ށަރުތެއް އުނިވެއްޖެނަމަ، ނުވަތަ ރަޖިސްޓަރީކުރުމުގެ މަރުހަލާގައި ހުށަހަޅާފައިވާ ލިޔުމަކީ ނުވަތަ މައުލޫމާތަކީ ސައްހަނޫން ލިޔުމެއް ނުވަތަ މައުލޫމާތެއް ކަމުގައި މިނިސްޓްރީއަށް ސާބިތުވެއްޖެނަމަ، އެ އުޅަނދެއްގެ ރަޖިސްޓަރީ ބާތިލުކުރުމުގެ އިހްތިޔާރު މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީ ބާތިލުކުރެވޭ އުޅަނދެއް، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގައި ބޭނުންކުރެވޭނީ، އެ އުޅަނދު މި ގާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން އަލުން ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެންނެވެ.

(ޅ) މި ގާނޫނާއި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާ ހިލާފުވުމުގެ ސަބަބުން މި ގާނޫނުގެ ހަތްވަނަ ބާބުގެ ދަށުން ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދެވޭ އެއްގަމު އުޅަނދުފަހަރު، އެ ބާބުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން ނައްތާލަންޖެހޭ ހާލަތްތަކުގައި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެފަދަ އުޅަނދުތަކުގެ ރަޖިސްޓަރީ ބާތިލުކުރެވޭނެއެވެ.

 

20 ވަނަ މާއްދާ - ވެރިފަރާތް ބަދަލުކުރުން

(ހ) ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އެއްގަމު އުޅަނދެއްގެ މިލްކުވެރިކަން އެހެން ފަރާތަކަށް ބަދަލުކުރާނަމަ، އެފަދައިން އެ މިލްކުވެރިކަން ބަދަލުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ނަމުގައި އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކުރަންވާނެއެވެ.

(ށ) އެއްގަމު އުޅަނދެއްގެ ވެރިފަރާތް ބަދަލުކުރުމުގެ ގޮތުން އުޅަނދުގެ ރަޖިސްޓަރީ ބަދަލުކުރުމަށްޓަކައި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ރަޖިސްޓަރީ ބަދަލުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ކަންކަން ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހު، މިނިސްޓްރީއަށް ހުށަހެޅުމުން އެ އުޅަނދެއްގެ ވެރިފަރާތް ބަދަލުކޮށްދޭންވާނެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީ ބަދަލުކޮށްދޭންވާނީ، ރަޖިސްޓަރީ ބަދަލުކުރުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ތާރީހާ ހަމައަށް އެ އުޅަނދަކާ ގުޅިގެން މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ދައްކަންޖެހޭ ފީއާއި ޖޫރިމަނާގެ ފައިސާއެއްވާނަމަ، އެ ފައިސާއެއް ދައްކައި ހަލާސްކުރުމުންނެވެ.

(ރ) ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އުޅަނދެއްގެ ވެރިފަރާތް މަރުވެއްޖެނަމަ، އެ އުޅަނދެއްގެ ވެރިފަރާތް ބަދަލުކޮށްދޭންވާނީ ށަރުއީ ކޯޓެއްގެ ހުކުމަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ. އަދި އެ އުޅަނދެއްގެ ވެރިފަރާތް ކަމުގައި ވަކިފަރާތެއް ށަރީއަތުން ކަނޑަނާޅާހާ ހިނދަކު، އެ އުޅަނދެއްގެ ވެރިފަރާތް ކަމުގައި ބެލެވޭނީ އެ ފަރާތުގެ ވާރިޘުންނެވެ.

 

21 ވަނަ މާއްދާ - ނަންބަރާއި ނިށާން ޖެހުން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީކުރާ ކޮންމެ އުޅަނދެއްގައި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުނ ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކަނޑައަޅާ ނަންބަރެއް، އެ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ ނަމޫނާއަކާ އެއްގޮތަށް ހަރުކޮށްފައި ހުންނަންވާނެއެވެ. 

(ށ) ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއާއި، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ނައިބާއި، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސާއި، އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރުގެ ރަސްމީ އުޅަނދުފަހަރުގައި ރަޖިސްޓަރީ ނަންބަރުގެ ބަދަލުގައި ބޭނުންކުރާނީ ދިވެހިދައުލަތުގެ ނިށާނެވެ. އަދި ދިވެހިރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ބޭރު ދައުލަތްތަކުގެ އިސްވެރިންނާއި، އެ ފެންވަރުގެ އިއްޒަތްތެރިންނަށް ހާއްސަކުރެވޭ އުޅަނދުގައިވެސް ރަޖިސްޓަރީ ނަންބަރުގެ ބަދަލުގައި ބޭނުންކުރާނީ ދިވެހިދައުލަތުގެ ނިށާނެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ނަންބަރުގެ ބަދަލުގައި ވަކި ނަންބަރެއް ނުވަތަ އަކުރުތަކެއް ޖެހުމުގެ ހުއްދަ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ ފީއެއް ދެއްކުމުން މިނިސްޓްރީއަށް ދެވިދާނެއެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ނަންބަރުގެ ބަދަލުގައި ވަކި ނަންބަރެއް ނުވަތަ އަކުރުތަކެއް ޖެހުމުގެ ހުއްދަ ދިނުމަށް ކަނޑައެޅޭނީ، މި ގާނޫނުގެ ޖަދުވަލު 1 ގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން، ވަކި ނަންބަރެއް ނުވަތަ އަކުރުތަކެއް އުޅަނދުގައި ޖެހުމުގެ ހުއްދަ މިނިސްޓްރީން ދީފައިވާނަމަ، އެ ނަންބަރުތައް ނުވަތަ އަކުރުތައް ބޭނުންކުރާއިރު، އެކަމާ ގުޅޭގޮތުން ދޫކޮށްފައިވާ ހުއްދައިގެ ކޮޕީއެއް އުޅަނދުގައި، ނުވަތަ އެ އުޅަނދެއް ދުއްވާ މީހާގެ އަތުގައި އޮންނަންވާނެއެވެ.

(ޅ) މި މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ) ގައި ބަޔާންކުރާ ނަންބަރު ނުވަތަ އަކުރުތައް ފަރުމާކޮށްފައި ހުންނަންވާނެ ގޮތުގެ ނަމޫނާއެއް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅައި އާންމުކުރަންވާނެއެވެ. އެގޮތުން ފަރުމާކޮށް އާންމުކުރާ ނަމޫނާގައި ނަންބަރު ބޯޑުގެ ބޯޑަރާއި އަކުރުތަކާއި، ނަންބަރުތަކުގެ މިނެތައް ސާފުކޮށް އެނގެން ހުންނަންވާނެއެވެ. އަދި ނަންބަރު އެކުލެވިގެންވާ ބޯޑު ތައްޔާރުކުރާނެ މައުދަނާއި، ޑިޒައިންކޮށް މައުލޫމާތު ހިމަނާނަމަ ހިމަނާނެ ގޮތަކާއި، އެކަމާގުޅޭ އެންމެހައި ކަންކަން މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

 

22 ވަނަ މާއްދާ - ރޯޑްވަރދިނަސް

(ހ) އެއްގަމު އުޅަނދު އަލަށް ރަޖިސްޓަރީކުރާއިރު، އަދި ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށްފަހުގައި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ މުއްދަތުތަކެއްގައި އެ އުޅަނދެއްގެ ރޯޑްވަރދިނަސް ހަދައި ފުރިހަމަކުރަންވާނެއެވެ.

(ށ) އުޅަނދެއްގެ ބާވަތާއި، ގިންތިއާއި ދަރަޖައަށް ރިއާޔަތްކޮށް، އެ އުޅަނދުތަކުގެ ރޯޑްވަރދިނަސް ހެދުމުގައި ހަދަންޖެހޭ ޓެސްޓުތަކާއި، ރޯޑްވަރދިނަސް ސަރޓިފައިކޮށްނުދެވޭނެ ހާލަތްތައް ހިމެނޭގޮތުން، ރޯޑްވަރދިނަސްގެ މިންގަނޑުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

(ނ) އުޅަނދެއްގެ ރޯޑްވަރދިނަސް ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހުގައި، އެ އުޅަނދަކީ ރޯޑްވަރދީ އުޅަނދެއްކަން އަންގައިދޭ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ނަމޫނާއަކާ އެއްގޮތަށް ތައްޔާރުކުރާ ސްޓިކަރއެއް ނުވަތަ ލިޔުމެއް ރޯޑްވަރދިނަސް ހެދި ފަރާތުން ދޫކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އެފަދައިން ދޫކުރާ ސްޓިކަރ ނުވަތަ ލިޔުމުގެ ކޮޕީއެއް އުޅަނދުގައި ނުވަތަ އެ އުޅަނދެއް ދުއްވާ މީހާގެ އަތުގައި އޮންނަންވާނެއެވެ.

(ރ) އެއްގަމު އުޅަނދެއްގެ ރޯޑްވަރދިނަސް ފުރިހަމަނުވާކަމަށް މިނިސްޓްރީއަށް ނުވަތަ މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ފަރާތަކަށް ފާހަގަކުރެވިއްޖެނަމަ، އެފަދަ އުޅަނދެއްގެ ރޯޑްވަރދިނަސް ބާތިލުކުރުމުގެ ބާރު މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ބ) އުޅަނދެއްގެ ރޯޑްވަރދިނަސް ސަރޓިފައިކޮށްފައިވާ މުއްދަތު ހަމަވެ، ރޯޑްވަރދިނަސް އާނުކުރާނަމަ، އެ އުޅަނދަކީ، ރޯޑްވަރދިނަސް ފުރިހަމަވެފައިވާ އުޅަނދެއް ކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. އަދި އެ ހާލަތުގައިވާ އުޅަނދެއް، އެއް ތަނުން އަނެއް ތަނަށް ގެންދަންވާނީ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ ގޮތުގެމަތިން ހުއްދަ ހޯދުމަށްފަހުއެވެ.

(ޅ) އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި، ބަންޑާރަ މަގުތަކާއި އާންމު ތަންތަނުގައި، ޕާކުކޮށްފައިވާ ރޯޑްވަރދިނަސް ފުރިހަމަނުވާ އުޅަނދު ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ނަގައި، މި ގާނޫނުގެ 88 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެފަދަ އުޅަނދުތަކާމެދު އަމަލުކުރުމުގެ އިހްތިޔާރު، ޓްރެފިކް ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ކ) އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ރޯޑްވަރދިނަސް ހަދައިދެވޭނީ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓްރީން އެކްރެޑިޓްކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކުންނެވެ.

(އ) ރޯޑްވަރދިނަސް ހެދުމާއި، ސަރޓިފައިކޮށްދިނުމާއި، އެ މަސައްކަތްކުރަން ހުއްދަކުރެވޭ ފަރާތްތައް އެކްރެޑިޓްކޮށްދިނުމާއި، އެފަދަ ފަރާތްތަކުގެ ފެންވަރު ކަނޑައެޅުމާއި، ރޯޑްވަރދިނަސް ހެދުމަށް ނެގޭނެ އަގުތައް ކަނޑައަޅާނެ އުސޫލު، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ވ) މި މާއްދާގެ (ކ) ގެ ދަށުން، ރޯޑްވަރދިނަސް ހެދުމަށް މިނިސްޓްރީން އެކްރެޑިޓްކޮށްދޭ ފަރާތްތަކުން އެ ފަރާތްތަކުން ރޯޑްވަރދިނަސް ހަދައިދޭ އުޅަނދުތަކުގެ ރިކޯޑު މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ.

(ކ) މި މާއްދާގެ (ކ) ގެ ދަށުން، ރޯޑްވަރދިނަސް ހެދުމަށް މިނިސްޓްރީން އެކްރެޑިޓްކޮށްދޭ ފަރާތްތަކުން އެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދެނީ މި ގާނޫނާއި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިންތޯ ބަލައި އެފަދަ ފަރާތްތައް، މިނިސްޓްރީން މޮނިޓަރކުރަންވާނެއެވެ.

(ފ) މި މާއްދާގެ (ކ) ގެ ދަށުން، ރޯޑްވަރދިނަސް ހެދުމަށް އެކްރެޑިޓްކޮށްދޭ ފަރާތްތަކުން އެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދެނީ މި ގާނޫނާއި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާ ހިލާފަށްކަން މިނިސްޓްރީއަށް ފާހަގަކުރެވިއްޖެނަމަ، އެ ތަނަކަށް ނުވަތަ އެ ފަރާތަކަށް ދޫކޮށްފައިވާ ހުއްދަ ބާތިލުކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެ ފަރާތެއް ޖޫރިމަނާކުރަންވާނެއެވެ.

 

23 ވަނަ މާއްދާ - އުޅަނދު ބޭނުންކުރުމުގެ އުމުރު

(ހ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިސްތިސްނާކުރެވޭ ހާއްސަ ގިންތީގެ އުޅަނދު ފިޔަވައި، އެހެން އެއްވެސް އެއްގަމު އުޅަނދެއް ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ބޭނުންކުރެވޭނީ، އަދި އޮޕަރޭޓްކުރެވޭނީ، އެ އުޅަނދެއް އުފެއްދި ތާރީހުން ފެށިގެން 20 (ވިހި) އަހަރުދުވަހުގެ މުއްދަތަށެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ މުއްދަތު ހަމަވުމުން ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އުޅަނދެއްގެ ރަޖިސްޓަރީ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ބާތިލުކުރެވޭނެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީ ބާތިލުކުރެވޭ އުޅަނދުތަކުގެ ރަޖިސްޓަރީ ބާތިލުކުރުމުގެ ކުރިން، އެކަމުގެ ނޯޓިސް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން، އެ އުޅަނދެއްގެ ވެރިފަރާތަށް މިނިސްޓްރީން ދޭންވާނެއެވެ.

(ރ) މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމަށްފަހު، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީކޮށްދޭ އުޅަނދުތަކުގެ ރަޖިސްޓަރީގައި ނުވަތަ ރަޖިސްޓަރީއާއެކު ދޫކުރާ ކަމާބެހޭ ލިޔެކިޔުމުގައި، އުޅަނދު އުފެއްދި ތާރީހު އެނގެން އޮންނަންވާނެއެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ށ) އެހެން އޮތްނަމަވެސް، މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާއިރު ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އުޅަނދުތަކުގެ ތެރެއިން، އެ އުޅަނދެއް އުފެއްދި ތާރީހުން ފެށިގެން 18 (އަށާރަ) އަހަރާއި 20 (ވިހި) އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތެއް ވެފައިވާ އުޅަނދުގެ ރަޖިސްޓަރީ ބާތިލުކުރެވޭނީ، މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށޭ ތާރީހުން ފެށިގެން 3 (ތިނެއް) އަހަރުދުވަސް ހަމަވާ ތާރީހުގައެވެ.

(ޅ) މި މާއްދާގެ (ބ) ގައި ބަޔާންކުރާ އުޅަނދުތަކުގެ ރަޖިސްޓަރީ އެ މާއްދާގެ ދަށުން ބާތިލުކުރަންވާނީ، ރަޖިސްޓަރީ ބާތިލުކުރުމުގެ ކުރިން އެކަމުގެ ނޯޓިސް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތަށް ދިނުމަށްފަހުގައެވެ.

(ކ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި 20 (ވިހި) އަހަރުދުވަހަށްވުރެ އިތުރުވާ ގޮތަށް، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގައި ބޭނުންކުރުމުގެ ނުވަތަ ދުއްވުމުގެ ހުއްދަ ދެވޭ ހާއްސަ ގިންތީގެ އުޅަނދަކީ، އުޅަނދުގެ ބާވަތާއި މަރުކާއާއި، ހާއްސަވާ ސިފަތަކަށް ބަލާއިރު ތާރީހީގޮތުން މުހިންމުވާ އުޅަނދު ކަމުގައި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ އުޅަނދެވެ. އަދި އެފަދައިން ކަނޑައެޅޭ ހާއްސަ އުޅަނދު އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގައި ބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަ ދެވޭނީ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން، އެ އުޅަނދެއްގެ ރޯޑްވަރދިނަސް ފުރިހަމަވާނަމައެވެ.

(އ) މި މާއްދާގެ (ކ) ގައި ބަޔާންކުރާ ގަވާއިދުގައި މި މާއްދާގެ ދަށުން އިސްތިސްނާކުރެވޭ ހާއްސަ އުޅަނދުގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅުމަށް ށަރުތު ހަމަވާ މިންގަނޑުތަކާއި، އެފަދަ އުޅަނދު ރީފަރބިށްކުރުމުގެ ށަރުތުތަކާއި، ރޯޑްވަރދިނަސް ފުރިހަމަކުރުމުގެ ށަރުތުތަކާއި، އެނޫންވެސް އެފަދަ އުޅަނދުގައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ށަރުތުތައް ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

24 ވަނަ މާއްދާ - އަހަރީ ފީ

(ހ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން އިސްތިސްނާކޮށްފައިނުވާ، ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެން ދުއްވާ އެއްގަމު އުޅަނދުތަކުން، މި ގާނޫނުގެ ޖަދުވަލު 1 ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އަހަރީ ފީ އަހަރަކު އެއްފަހަރު ދައްކަންވާނެއެވެ.

(ށ) ހާއްސަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކުން ބޭނުންކުރާ ހާއްސަ އެއްގަމު އުޅަނދުތައް، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ އަހަރީ ފީ ދެއްކުމުން އިސްތިސްނާވެގެންވެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކުރާ އުޅަނދުތަކުގެ އިތުރުން، އަހަރީ ފީ ދެއްކުމުން އިސްތިސްނާކުރެވޭ ހާއްސަ ށަރުތުތަކެއް ފުރިހަމަވާ ބާވަތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދު، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި މިނިސްޓްރީއަށް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ.

(ރ) އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ތެރެއިން، އަހަރީ ފީ ދެއްކުމަށް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޅަނދުތަކުގެ އަހަރީ ފީ، އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތުން ކޮންމެ މީލާދީ އަހަރެއްގައި، އެ އުޅަނދެއް ރަޖިސްޓަރީކުރި މަސް ހަމަވުމުގެ ކުރިން މިނިސްޓްރީއަށް ނުވަތަ މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ފަރާތަކަށް ދައްކަންވާނެއެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ރ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، އަލަށް ރަޖިސްޓަރީކުރާ އުޅަނދެއްނަމަ، އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކުރާ މަހުން ފެށިގެން 12 (ބާރަ) މަސްދުވަސް ކުރިޔަށް، އެއްފަހަރާ ފީ ދައްކަންވާނެއެވެ. ފީ ދެއްކުމުގައި، މަސްދުވަހުގެ ބައެއް ބަލާނީ، ފުރިހަމަ މަހެއްގެ ގޮތުގައެވެ.

(ޅ) އެއްގަމު އުޅަނދުން އަހަރީ ފީ ނެގުމުގެ މިންގަނޑުތައް ކަނޑައަޅާނީ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓްރީންނެވެ. އަދި، އެއްވެސް އުޅަނދަކީ، އެ އުޅަނދުގެ ބާވަތުން ދެ މިންގަނޑެއް އެކުލެވޭ އުޅަނދެއްނަމަ، ފީ ކަނޑައަޅާނީ، އެ ދެ މިންގަނޑުންކުރެ ބޮޑު މިންގަނޑަށެވެ.

 

25 ވަނަ މާއްދާ - އެއްގަމު އުޅަނދު އިންށުއަރކުރުން

(ހ) އެއްގަމު އުޅަނދެއް ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނީ، މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން، އުޅަނދު އިންށުއަރކުރުމަށްފަހުގައެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށް، އުޅަނދުގެ ބާވަތާއި ގިންތިއާއި ބޭނުމަށް ރިއާޔަތްކޮށް، އުޅަނދަށް ނަގަންޖެހޭ އިންށުއަރެންސްގެ ތިންވަނަ ފަރާތްތަކަށް ލިބޭ ގެއްލުމަށް، ނުވަތަ މަރުވެއްޖެނަމަ، އެމީހެއްގެ އާއިލާއަށް ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދިނުމަށް، އިންށުއަރެންސްކޮށްފައި ވަންޖެހޭނެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާއާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން އިންށުއަރނުކޮށް ނުވަތަ އިންށުއަރެންސްގެ މުއްދަތު އާނުކޮށް އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމަކީ މަނާ ކަމެކެވެ.

(ރ) އެއްގަމު އުޅަނދު އިންށުއަރކޮށްފައިވާކަން އަންގައިދޭ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ ނަމޫނާއަކާ އެއްގޮތް ސްޓިކަރއެއް ނުވަތަ ލިޔުމެއް އިންށުއަރެންސް ހިދުމަތްދޭ ފަރާތުން ދޫކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އެފަދައިން ދޫކުރާ ސްޓިކަރ ނުވަތަ ލިޔުމުގެ ކޮޕީ، އުޅަނދުގައި، ނުވަތަ އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތުގެ އަތުގައި އޮންނަންވާނެއެވެ.

 

26 ވަނަ މާއްދާ - އުޅަނދުގެ އަސްލަށް ބަދަލު ގެނައުން 

(ހ) އެއްގަމު އުޅަނދެއް ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށްފަހު، އެ އުޅަނދަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް ގެނެވޭނީ، އުޅަނދުގެ އަސްލު ނުގެއްލޭ ގޮތަށެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި އެހެން އޮތްނަމަވެސް، ހާއްސަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކުން ބޭނުންކުރުމަށްޓަކައި އުޅަނދުގެ އަސްލަށް ބަދަލުއަންނަ ފަދަ މޮޑިފިކޭށަންތައް ގެނައުމުގެ ހުއްދަ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓްރީއަށް ދެވިދާނެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ބޭނުމަށް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި އުޅަނދުގެ އަސްލަށް ބަދަލު ގެނައުމަށް ހުއްދަ ދޭންވާނީ، އެ ބަދަލެއްގެ ސަބަބުން އެ އުޅަނދެއްގެ ރޯޑްވަރދިނަސްއަށް ނުވަތަ ރައްކާތެރިކަމަށް އަސަރުނުކުރާނެ ގޮތުގެމަތިންކަން، މިނިސްޓްރީން ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ. އެގޮތުން، އެ ގަވާއިދުގައި އެފަދަ ބަދަލުތައް ގެނައުމަށް ހުއްދަ ދިނުމުގައި، ބަލާނެ ހަމަތަކާއި މިންގަނޑުތައް މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ. 

(ރ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އުޅަނދުގެ އަސްލު ބަދަލުކޮށްފައިވަނީ މިނިސްޓްރީން ހުއްދަ ދީފައިވާ ގޮތުގެމަތިންކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި އަސްލަށް ބަދަލު ގެނެވިފައިވާ އުޅަނދު މިނިސްޓްރީން ނުވަތަ މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ފަރާތަކުން، ބަލައި ފާސްކުރަންވާނެއެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އުޅަނދެއްގެ އަސްލަށް ބަދަލު ގެނައުމަށްފަހުގައި އެ އުޅަނދު ބޭނުންކުރަންވާނީ މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ފަދައިން އެ އުޅަނދެއްގެ ރޯޑްވަރދިނަސް ހަދައި ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހުގައެވެ.

(ޅ) އަންނަނިވި ކަންކަމަކީ، މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފުވާނެ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ.

1. އާންމު ބޭނުންތަކަށް އުޅަނދު ރީފަރބިށްކުރުން؛ ނުވަތަ
2. މުދާ އުފުލާ އުޅަނދު ބޭނުންކޮށްގެން ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭ ވިޔަފާރިތަކުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި އުޅަނދެއްގެ އަސްލު ނުގެއްލޭ ގޮތަށް އެ އުޅަނދުގައި، މުދާ އުފުލުމުގެ ބޭނުމަށް އެއްޗެއް ނުވަތަ އެއްޗެހި ހަރުކުރުމާއި، އުޅަނދުގެ އަސްލަށް ބަދަލު ނާންނާނެ އަދި އުޅަނދު ދުއްވުމުގައި ނުވަތަ ބޭނުންކުރުމުގައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ރައްކާތެރިކަމުގެ މިންގަނޑަށް އަސަރުނުކުރާނެ ބަދަލުތައް ގެނައުން.

(ކ) މި މާއްދާގެ (ޅ) ގެ (1) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކުރާ ބަދަލުތަކަކީ އެ ބަދަލެއް ގެނައުމުގެ ކުރިން މިނިސްޓްރީގެ ހުއްދަ ހޯދަންޖެހޭ ބަދަލެއް ނޫނެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އުޅަނދަކަށް ގެނެވޭ އެއްވެސް ބަދަލަކީ އުޅަނދުގެ އަސްލަށް ބަދަލެއް އަންނަ ކަމެއް ކަމުގައި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ބަދަލެއްނަމަ އެ ބަދަލެއް ގެނައުމަށްފަހު، އެ އުޅަނދުގެ ރަޖިސްޓަރީގައި އެ ބަދަލެއް ހިމެނުމަށްޓަކައި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން 

އެކަން މިނިސްޓްރީއަށް އެންގުމުގެ ބާރު މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(އ) މި މާއްދާގެ (ޅ) ގެ (2) ވަނަ ނަންބަރުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، އުޅަނދުގެ އަސްލަށް ބަދަލު ނާންނާނެ ބަދަލުތަކަކީ ކޮބައިކަމާއި، އުޅަނދު ދުއްވުމުގައި ނުވަތަ ބޭނުންކުރުމުގައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ރައްކާތެރިކަމުގެ މިންގަނޑަށް އަސަރުނުކުރާނެ ބަދަލުތަކާއި، ކަމާގުޅޭ މިންގަނޑުތައް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

(ވ) އެއްގަމު އުޅަނދަކަށް ގެންނަ އެއްވެސް ބަދަލަކީ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ މިންގަނޑުތަކާ ހިލާފަށް އުޅަނދުގެ އަސްލަށް ބަދަލުއަންނަ ގޮތަށް ގެނެސްފައިވާ ބަދަލެއްނަމަ، އުޅަނދަށް ގެނެސްފައިވާ ބަދަލު ރަނގަޅުކުރުމަށް އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތަށް އެންގުމުގެ ބާރު މިނިސްޓްރީއަށް ނުވަތަ ޓްރެފިކް ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(މ) މި މާއްދާގެ (ވ) ގެ ދަށުން، މިނިސްޓްރީން ނުވަތަ ޓްރެފިކް ފުލުހުން އަންގާ އެންގުމަށް، އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތުން އަމަލުނުކޮށްފިނަމަ، އެފަދަ އުޅަނދެއް ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެނެސް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން އެ އުޅަނދަށް ގެނެސްފައިވާ ބަދަލު ރަނގަޅުކުރުމަށް އެ އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތަށް އެންގިދާނެއެވެ.

(ފ) މި މާއްދާގެ (މ) ގެ ދަށުން، އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތަށް ޓްރެފިކް ފުލުހުން އަންގާ އެންގުމަށް އެ ފަރާތުން އިޖާބަ ނުދޭނަމަ، އަދި އެ އުޅަނދަކީ އެ އުޅަނދަށް ގެނެސްފައިވާ ބަދަލުގެ ސަބަބުން، އެ އުޅަނދުގެ ރޯޑްވަރދިނަސްއަށް ނުވަތަ ރައްކާތެރިކަމަށް އަސަރުކޮށްފައިވާ އުޅަނދެއްނަމަ، އެ އުޅަނދެއް ނައްތާލުމުގެ އިހްތިޔާރު މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ދ) މި މާއްދާގެ (ފ) ގެ ދަށުން އުޅަނދެއް ނައްތާލަން ނިންމާނަމަ، އެ އުޅަނދު ނައްތާލުމުގައި އަމަލުކުރަންވާނީ، މި ގާނޫނުގެ ހަތްވަނަ  ބާބުގައި އުޅަނދު ނައްތާލުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އުސޫލުތަކާއި ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

(ތ) މި މާއްދާގެ ބޭނުމަށް އުޅަނދަކަށް ބަދަލު ގެނައުމުގެ މާނައިގެ ތެރޭގައި އެ އުޅަނދެއް މަރާމާތުކޮށް ސަރވިސްކުރުމުގެ ގޮތުން ގެނެވޭ ބަދަލުތަކެއް ނުހިމެނެއެވެ.

 

27 ވަނަ މާއްދާ - ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އުޅަނދު ދިވެހިރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ދުއްވުން

(ހ) މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އެއްގަމު އުޅަނދެއް ދިވެހިރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ދުއްވުމަށްޓަކައި އެ އުޅަނދުގެ ކަމާގުޅޭ ރަޖިސްޓްރޭށަން ސެޓްފިކެޓް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓްރީން ދޫކުރަންވާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ރަޖިސްޓްރޭށަން ސެޓްފިކެޓަށް އެދި ހުށަހަޅަންޖެހޭ މައުލޫމާތާއި ލިޔެކިޔުމާއި، އެފަދައިން ހުށަހެޅުމުގައި އަމަލުކުރަންޖެހޭ އިޖުރާއަތު، އަދި ރަޖިސްޓްރޭށަން ސެޓްފިކެޓްގައި ހިމެނޭ މައުލޫމާތު އެނގޭނެ ސެޓްފިކެޓްގެ ނަމޫނާއެއް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

28 ވަނަ މާއްދާ - ދިވެހިރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އުޅަނދު ދިވެހިރާއްޖޭގައި ދުއްވުން

(ހ) މަގުމަތީގެ ޓްރެފިކާބެހޭ ބައިނަލްއަގްވާމީ މުއާހަދާއެއްގައި ބައިވެރިވެފައިވާ ގައުމެއްގައި އެ މުއާހަދާއާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އެއްގަމު އުޅަނދެއް، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓަރީކުރުމަކާނުލައި ދިވެހިރާއްޖޭގައި ދުއްވިދާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އުޅަނދެއް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ދުއްވޭނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2011-08 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކަސްޓަމްސްގެ ގާނޫނު) އާއި، އެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ދިވެހިރާއްޖެއިން އަނބުރާ ގެންދާގޮތަށް ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރުމަށްފަހުގައެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އުޅަނދެއް، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ދުއްވޭނީ ގިނަވެގެން 12 (ބާރަ) މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތަށެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ދުއްވުމުގެ ހުއްދަ ދެވޭނެ އުޅަނދުގެ ބާވަތްތަކާއި، އެފަދަ އުޅަނދުތަކުގައާއި، އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތްތަކުގައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭނެ ށަރުތުތައް އަދި އެނޫންވެސް ކަމާގުޅޭ އުސޫލުތަކާއި އިޖުރާއަތުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ދުއްވުމަށްޓަކައި އެއްގަމު އުޅަނދު އެތެރެކުރުމުގައާއި، ދިވެހިރާއްޖެއިން އެފަދަ އުޅަނދު އަނބުރާ ގެންދިޔުމުގައި އަމަލުކުރަންޖެހޭ އުސޫލުތަކާއި އިޖުރާއަތުތައް ކަނޑައަޅައި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

29 ވަނަ މާއްދާ - ރަށްރަށާއި ސިޓީތަކާއި އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނެ އުޅަނދުގެ އަދަދު ކަނޑައެޅުން

(ހ) މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގައާއި، ސިޓީތަކުގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނެ އެންމެ ގިނަ އަދަދު މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ. އަދި، އެފަދައިން އުޅަނދުގެ އަދަދު ކަނޑައަޅަންވާނީ، އެއިން ކޮންމެ ތަނަކަށް ވަކިންނެވެ.

(ށ) ސިނާއީ މަސައްކަތްތަކަށް ދޫކޮށްފައިވާ ސަރަހައްދެއްގައި ނުވަތަ ރަށެއްގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނެ އެންމެ ގިނަ އަދަދު މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

(ނ) ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަކި ރަށެއްގައި ނުވަތަ ސިޓީއެއްގައި މީހެއްގެ ނަމުގައި ނުވަތަ ވިޔަފާރިއެއްގެ ނަމުގައި ނުވަތަ ކުންފުންޏެއްގެ ނަމުގައި ނުވަތަ ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއްގެ ނަމުގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނެ އެންމެ ގިނަ އަދަދު ކަނޑައެޅުމުގެ އިހްތިޔާރު މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ. 

(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) އަދި (ނ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން، ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނެ އުޅަނދުގެ އަދަދު ކަނޑައެޅުމާއި، ވަކި މީހެއް ނުވަތަ ފަރާތެއްގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓަރީކުރެވޭނެ އުޅަނދުގެ އަދަދު ކަނޑައެޅުމުގައި އެފަދައިން ކަނޑައަޅާ ކަނޑައެޅުމަށް އަމަލުކުރަން ލާޒިމުކުރުމުގެ މަދުވެގެން 6 (ހައެއް) މަސްދުވަސް ކުރިން އެކަން އާންމުކޮށް އަންގައި އިއުލާނުކުރަންވާނެއެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ ދަށުން، ރަށެއްގެ ނުވަތަ ސިޓީއެއްގެ އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނެ އަދަދު، މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅަންވާނީ އެ ރަށެއްގެ ނުވަތަ ސިޓީއެއްގެ ކައުންސިލްގެ މަށްވަރާއާއެކުގައެވެ.

(ޅ) މި މާއްދާގެ ދަށުން އަމިއްލަ މީހެއްގެ ނަމުގައި ނުވަތަ ވިޔަފާރިއެއްގެ ނަމުގައި ނުވަތަ ކުންފުންޏެއްގެ ނަމުގައި ނުވަތަ ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއްގެ ނަމުގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނެ އަދަދު، މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅަންވާނީ، ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުގެ މަށްވަރާގެ މަތިން، އާންމުންގެ ހިޔާލު ހޯދުމަށްފަހުގައެވެ.

(ލ) މި މާއްދާގެ (ހ) އެހެން އޮތްނަމަވެސް، މާލެ ސިޓީއާ ގުޅޭގޮތުން އަމަލުކުރެވޭނީ މި ގާނޫނުގެ އަށްވަނަ ބާބުގައިވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.
 

30 ވަނަ މާއްދާ - އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ދަފްތަރު

(ހ) އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގައި ދުއްވުމަށް ނުވަތަ ބޭނުންކުރުމަށް ރަޖިސްޓަރީކޮށްދީފައިވާ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ދަފްތަރެއް މިނިސްޓްރީން އެކުލަވާލައި، އެ އުޅަނދުތަކާބެހޭ މައުލޫމާތު އެ ދަފްތަރުގައި ރިކޯޑުކޮށް ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އެކުލަވާލާ ދަފްތަރުގައި، އަންނަނިވި މައުލޫމާތު ހިމަނަންވާނެއެވެ.

1. އުޅަނދުގެ ގިންތިއާއި ބާވަތް؛
2. އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތުގެ މައުލޫމާތު؛
3. އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކުރެވިފައިވާ ސަރަހައްދު.
4. އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކުރި ތާރީހު؛
5. ރަހުނުކޮށްފައިވާ އުޅަނދެއްނަމަ، ރަހުނާބެހޭ މައުލޫމާތު؛
6. މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ އެނޫންވެސް މައުލޫމާތު.

(ނ) ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޮންމެ ރަށަކުން ނުވަތަ ސިޓީއަކުން ނުވަތަ ސަރަހައްދަކުން، އެ ރަށެއްގައި ނުވަތަ އެ ސިޓީއެއްގައި ނުވަތަ އެ ސަރަހައްދެއްގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްދީފައިވާ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ރަޖިސްޓަރީގެ ދަފްތަރެއް އެ ރަށެއްގެ މުނިސިޕަލް ކަންކަން ހިންގުމާ ހަވާލުވެހުރި އިދާރާއިން އެކުލަވާލައި، މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ގޮތެއްގެމަތިން އެ ދަފްތަރުގައި އުޅަނދުތަކާބެހޭ މައުލޫމާތު ރިކޯޑުކޮށް ބަލަހައްޓަމުން ގެންދަންވާނެއެވެ. އަދި އެފަދައިން އެކުލަވާލާ ދަފްތަރުގައި ދާއިމީކޮށް އެ ރަށަކަށް ނުވަތަ ސިޓީއަކަށް ނުވަތަ ސަރަހައްދަކަށް ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ މައުލޫމާތާއި، ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ތަން ނޫން އެހެން ތަނެއްގައި ދުއްވުމަށް ވަގުތީ ހުއްދަ ލިބިގެން އެ ރަށެއް ނުވަތަ ސިޓީއެއް ނުވަތަ ސަރަހައްދެއްގައި ދުއްވާ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ މައުލޫމާތު ސާފުކޮށް އެނގޭނެހެން ރިކޯޑުކުރަންވާނެއެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ) ގައި ބަޔާންކުރާ ދަފްތަރު މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީހުން ފެށިގެން 1 (އެކެއް) އަހަރުދުވަހުގެ ތެރޭގައި ގާއިމުކުރަންވާނެއެވެ.

 

31 ވަނަ މާއްދާ - އިލެކްޓްރޯނިކް ޒަރީއާއިން ލިޔެކިޔުން ހުށަހެޅުމާއި ފައިލުކުރުން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތެއްގެމަތިން، އިލެކްޓްރޯނިކް ވަސީލަތްތައް މެދުވެރިކޮށް ލިޔެކިޔުން ހުށަހެޅުމާއި ފައިލުކުރުން މި ގާނޫނުގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީއަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ ލިޔެކިޔުމާއި، މައުލޫމާތު ހުށަހަޅާނެ އިލެކްޓްރޯނިކް ވަސީލަތެއް މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީހުން ފެށިގެން 1 (އެކެއް) އަހަރުދުވަހުގެ ތެރޭގައި މިނިސްޓްރީން ގާއިމުކުރަންވާނެއެވެ.

(ށ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީއަށް ހުށަހަޅާ ލިޔެކިޔުމާއި، މައުލޫމާތު އަދި އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ދަފްތަރު އިލެކްޓްރޯނިކް ވަސީލަތެއްގެ ޒަރީއާއިން ބެލެހެއްޓޭނެ އިންތިޒާމު މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީހުން ފެށިގެން 1 (އެކެއް) އަހަރުދުވަހުގެ ތެރޭގައި މިނިސްޓްރީން ގާއިމުކުރަންވާނެއެވެ.

 

 

ހަތަރުވަނަ ބާބު

އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް

 

32 ވަނަ މާއްދާ - އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސެއް އޮތުން

(ހ) ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވަންވާނީ ނުވަތަ އޮޕަރޭޓްކުރަންވާނީ، އެފަދަ އުޅަނދެއް ދުއްވުމަށް ނުވަތަ އޮޕަރޭޓްކުރުމަށް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހޯދަންޖެހޭ ލައިސަންސް ހޯދުމަށްފަހުގައެވެ.

(ށ) އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމަށް ނުވަތަ އޮޕަރޭޓްކުރުމަށް ލައިސަންސް ދޫކުރާނީ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެކަމަށް އެދި ހުށަހެޅުމުން އަންނަނިވި ށަރުތުތައް ފުރިހަމަވާ މީހުންނަށެވެ.

1. އުމުރުން 18 (އަށާރަ) އަހަރު ފުރިފައިވާ މީހެއް ކަމުގައިވުން؛
2. މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން ސިއްހީ ގޮތުން އުޅަނދު ދުއްވުމާއި އޮޕަރޭޓްކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ފުރިހަމަވާ މީހެއް ކަމުގައިވުން؛
3. އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވަން ދަސްކުރުމުގެ ގޮތުން، މި ގާނޫނުގެ 37 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ އިމްތިހާނު ފުރިހަމަކޮށް ފާސްވެފައިވާ މީހެއް ކަމުގައިވުން.

(ނ) މި މާއްދާގެ ދަށުން ދޫކުރާ އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސްގެ ގިންތިތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅައި، އާންމުކުރަންވާނެއެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސްގެ ގިންތި ކަނޑައަޅަންވާނީ، އުޅަނދުގެ ބާވަތަށާއި، ބަރުދަނަށާއި އިންޖީނު ކެޕޭސިޓީއަށް ނުވަތަ އިލެކްޓްރިކް އުޅަނދެއްނަމަ އުޅަނދުގެ ބެޓެރީ ކެޕޭސިޓީއަށް ނުވަތަ އިލެކްޓްރިކް މޯޓަރ އައުޓްޕުޓަށް ބިނާކޮށް ތަފާތު ގިންތިއަށް އުޅަނދުތައް ގިންތިކުރުމާ އެކުގައެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން، ލައިސަންސްގެ ގިންތި ކަނޑައެޅުމުގައި އަންނަނިވި ކަންކަން ކަނޑައަޅައި، ތަންފީޒުކުރުމުގެ ބާރުވެސް، މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

1. ކޮންމެ ގިންތިއެއްގެ ލައިސަންސްގެ މުއްދަތު؛
2. ލައިސަންސެއްގެ ދަށުން އުޅަނދު ދުއްވޭނެ ސަރަހައްދު؛
3. އެކި ގިންތިތަކުގެ ލައިސަންސްގެ ފީ؛
4. މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ އެނޫންވެސް، ކަންކަން.

(ޅ) އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް ހޯދުމަށް އެދި ހުށަހަޅަންޖެހޭ ގޮތާއި، އެފަދައިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމުގައި ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ މައުލޫމާތާއި ކަންކަން އަދި އެ ހުށަހެޅުމަކަށް ލައިސަންސް ދޫކުރުމުގައި އަމަލުކުރާނެ އުސޫލުތަކާއި، އިޖުރާއަތު މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

33 ވަނަ މާއްދާ - އިންޓަރނޭށަނަލް ޑްރައިވިންގ ޕަރމިޓް

(ހ) ދިވެހިރާއްޖެ ފިޔަވައި، މަގުމަތީގެ ޓްރެފިކާބެހޭ ބައިނަލްއަގްވާމީ މުއާހަދާއެއްގައި ބައިވެރިވެފައިވާ އެހެން ގައުމެއްގައި އެއްގަމު އުޅަނދެއް ދުއްވުމަށްޓަކައި، މި ގާނޫނުގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ލައިސަންސްގެ އިތުރުން، އިންޓަރނޭށަނަލް ޑްރައިވިންގ ޕަރމިޓެއް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓްރީން ދޫކުރަންވާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ އިންޓަރނޭށަނަލް ޑްރައިވިންގ ޕަރމިޓަށް އެދި ހުށަހަޅަންޖެހޭ ގޮތާއި، އެފަދައިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމުގައި ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ މައުލޫމާތާއި، ކަންކަން އަދި އެ ހުށަހެޅުމަކަށް އިންޓަރނޭށަނަލް ޑްރައިވިންގ ޕަރމިޓް ދޫކުރުމުގައި އަމަލުކުރާނެ އުސޫލުތަކާއި އިޖުރާއަތު ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

34 ވަނަ މާއްދާ - ބޭރު ގައުމުތަކުގެ ލައިސަންސް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބަލައިގަތުން

(ހ) މަގުމަތީގެ ޓްރެފިކާބެހޭ ބައިނަލްއަގްވާމީ މުއާހަދާގައި ބައިވެރިވެފައިވާ ގައުމަކުން ދޫކޮށްފައިވާ އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ސައްހަ ލައިސަންސެއް ލިބިފައިވާ ފަރާތްތަކުން މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ދޫކުރާ އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް ހޯދުމަކާ ނުލައި، އެ ފަރާތަކަށް ދޫކޮށްފައިވާ ލައިސަންސްގެ މުއްދަތަށް ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވިދާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) އެހެން އޮތްނަމަވެސް، ބޭރު ގައުމުގެ ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ދާއިމީކޮށް ދިރިއުޅޭ ފަރާތެއްނަމަ، އެ ފަރާތަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވަންވާނީ މި ގާނޫނުގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދޫކުރާ ލައިސަންސް ހޯދުމަށްފަހުގައެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ބޭނުމަށް، ދާއިމީކޮށް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ދިރިއުޅޭ ފަރާތެއް ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިމިގްރޭށަންގެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ދިގު މުއްދަތަކަށް ހުރުމުގެ ވީޒާއެއް ލިބިފައިވާ ފަރާތްތަކަށެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ނ) އެހެން އޮތްނަމަވެސް، މިނިސްޓްރީން ގަބޫލުކުރާ ގައުމަކުން ދޫކޮށްފައިވާ އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ސައްހަ ލައިސަންސެއް އޮތް ފަރާތްތަކަށް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން އިތުރު ލައިސަންސެއް ހޯދުމަކާ ނުލައި، އެ ފަރާތުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް އަންނަ ތާރީހުން ފެށިގެން 90 (ނުވަދިހަ) ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބޭރު ގައުމުތަކުން ދޫކުރާ ލައިސަންސަށް އަމަލުކުރުން

(ބ) މި މާއްދާގެ (ރ) ގެ ބޭނުމަށް، އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް ގަބޫލުކުރާ ގައުމުތަކުގެ ލިސްޓެއް މިނިސްޓްރީން އެކުލަވާލައި، އާންމުކުރަންވާނެއެވެ.

(ޅ) މި މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީން އާންމުކުރާ ލިސްޓުގައި ހިމެނޭ ގައުމަކުން ދޫކޮށްފައިވާ އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ސައްހަ ލައިސަންސެއް އޮތް ފަރާތަކަށް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ޑްރައިވިންގ ޕަރމިޓެއް ދޫކުރުމުގެ އިހްތިޔާރު މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ކ) މި މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ރ) ގައި ބަޔާންކުރާ ފަރާތްތަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވަންވާނީ، މި ގާނޫނާއި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

(އ) މި މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ރ) ގައި ބަޔާންކުރާ ފަރާތްތަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގައި، މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ ހިލާފުވެއްޖެނަމަ، އެފަދަ ފަރާތްތަކާމެދު މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ބާރު ޓްރެފިކް ފުލުހުންނަށް ނުވަތަ މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ވ) މި މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ރ) ގައި ބަޔާންކުރާ ފަރާތްތަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގައި، މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ ހިލާފުވެއްޖެނަމަ، އެކަން، އެ ފަރާތަށް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ބޭރު ގައުމުގެ އިދާރާއަށް، މިނިސްޓްރީން އަންގަންވާނެއެވެ.

 

35 ވަނަ މާއްދާ - އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް ހިފެހެއްޓުމާއި، ބާތިލުކުރުން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން، އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތަކަށް އަންނަނިވި ހާލަތްތަކުންކުރެ ހާލަތެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ، އެ ފަރާތަކަށް ދޫކޮށްފައިވާ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސް، މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި، ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން ހިފަހައްޓަންވާނެއެވެ.

1. މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާ ހިލާފު އަމަލެއް ކުރުން؛
2. މި ގާނޫނުގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (2) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކުރާ ށަރުތު އެ ފަރާތުގެ ކިބައިން އުނިވެއްޖެކަމަށް، އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތަކާއެކު ގަބޫލުކުރެވުން؛
3. މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ދައްކަންޖެހި ނުދައްކައިވާ ފީއާއި ޖޫރިމަނާ ފައިސާގެ އަދަދު 5,000 (ފަސްހާސް) ރުފިޔާ ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ބޮޑުވުން.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް ހިފެހެއްޓޭނީ، އެ އަކުރުގައި ބަޔާންކުރާ ހާލަތެއް އޮތްކަމުގައި ޓްރެފިކް ފުލުހުން ކަނޑައެޅުމުން، ނުވަތަ ލައިސަންސް ހިފެހެއްޓުމަށް ށަރީއަތް ނިމެންދެން ށަރުއީ ކޯޓަކުން އަމުރެއް ކުރުމުންނެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2) ވަނަ ނަންބަރުގެ ދަށުން، މީހެއްގެ ލައިސަންސް ހިފަހައްޓައިފިނަމަ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ ގޮތެއްގެމަތިން، އެ ފަރާތެއްގެ ކިބައިގައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭ، މި ގާނޫނުގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (2) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ށަރުތު އުނިވެއްޖެކަން މިނިސްޓްރީން ޔަގީންކުރަންވާނެއެވެ. އަދި، އެ ށަރުތު އުނިވެއްޖެކަމުގައިވާނަމަ، އެ ފަރާތަކަށް ދޫކޮށްފައިވާ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން ބާތިލުކުރަންވާނެއެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހާލަތުގައި ފިޔަވައި، މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ޓްރެފިކް ފުލުހުން މީހެއްގެ ލައިސަންސް ހިފަހައްޓައިފިނަމަ، މި ގާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާނަމަ، ލައިސަންސްގެ ބަދަލުގައި 48 (ސާޅީސް އަށެއް) ގަޑިއިރަށް އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ވަގުތީ ހުއްދައެއް ދޫކުރެވިދާނެއެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ރ) ގެ ބޭނުމަށް، ލައިސަންސް ހިފެހެއްޓުމަށް މެދުވެރިވި ހިލާފާ ގުޅިގެން ދައްކަންޖެހޭ ޖޫރިމަނާ ފައިސާ ރަސްމީ ބަންދު ދުވަސްތަކުގައި ދެއްކޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެހިފައިނުވާނަމަ، މި މާއްދާގެ (ރ) ގައި ބަޔާންކުރާ 48 (ސާޅީސް އަށެއް) ގަޑިއިރު ގުނާނީ ރަސްމީ ބަންދު ދުވަސްތައް ނުހިމަނައެވެ.

(ޅ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ބޭނުމަށް އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް ހިފެހެއްޓުމަށް ށަރުއީ ކޯޓަކުން އަމުރެއްކޮށްފިނަމަ، އެ އަމުރުގައި ކަނޑައަޅާ މުއްދަތަކަށް އެ ލައިސަންސް ހިފަހައްޓަންވާނެއެވެ.

(ކ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) ވަނަ ނަންބަރާއި އަދި (3) ވަނަ ނަންބަރުގެ ދަށުން ހިފަހައްޓާ ލައިސަންސް އަނބުރާ ހަވާލުކުރަންވާނީ، މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ ހިލާފުވެގެން ކުރެވިފައިވާ އެންމެހައި ޖޫރިމަނާތައް ދައްކައި ހަލާސްކުރުމުންނެވެ.

 

36 ވަނަ މާއްދާ - ލައިސަންސް ޑިމެރިޓް ސިސްޓަމް

(ހ) މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަންކަމާއި މި ގާނޫނުން ކުރުން މަނާކޮށްފައިވާ ކަންކަން ކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ލައިސަންސުން ޕޮއިންޓް ޑިމެރިޓްކުރެވޭނެ ލައިސަންސް ޑިމެރިޓް ސިސްޓަމެއް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން، މިނިސްޓްރީން ގާއިމުކޮށް، ހިންގަންވާނެއެވެ. އަދި އެފަދަ އަމަލެއް ކުރާ ފަރާތެއްގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި އެ ކުށަކަށް ނުވަތަ ހިލާފަކަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ޑިމެރިޓް ޕޮއިންޓް، ލައިސަންސް ޑިމެރިޓް ސިސްޓަމާ އެއްގޮތަށް ރިކޯޑުކުރަންވާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ލައިސަންސް ޑީމެރިޓް ސިސްޓަމް، މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީހުން ފެށިގެން 2 (ދޭއް) އަހަރުދުވަހުގެ ތެރޭގައި މިނިސްޓްރީން ގާއިމުކޮށް ހިންގަން ފަށަންވާނެއެވެ. އެގޮތުން، ގާއިމުކުރާ ނިޒާމުގެ ދަށުން، އަންނަނިވި އިންތިޒާމުތައް މިނިސްޓްރީން ހަމަޖައްސަންވާނެއެވެ.

1. ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމާއެކު، ލައިސަންސްގެ ވެރިފަރާތަށް ވަގުތުން އެނގޭނެ ގޮތް ހެދުން؛
2. ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރެވިފައިވާ ޖުމްލަ ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓާއި، އަދި ޕޮއިންޓް ރިކޯޑުކުރެވުނު ސަބަބުތައް ފަސޭހައިން ދެނެގަނެވޭނެ ގޮތް ހެދުން؛
3. މި މާއްދާގެ ދަށުން ލައިސަންސް ބާތިލުކުރެވިއްޖެނަމަ، ލައިސަންސް ބާތިލުކޮށްފައިވާކަމާއި، ބާތިލުކޮށްފައިވާ މުއްދަތު ކަމާބެހޭ ތަންފީޒީ އިދާރާތަކަށް އެނގޭނެ ގޮތް ހެދުން؛
4. ރައްކާތެރިކަމާއެކު އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމަށް ހޭލުންތެރިކުރުވުމަށް ޑްރައިވަރ އެޑިއުކޭށަން ޕްރޮގްރާމްތައް ފަރުމާކޮށް ހިންގުން.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށް، ލައިސަންސްގައި ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް ރިކޯޑުކުރެވޭނެ ސަބަބުތައް ކަމުގައިވާ، މި ގާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ކުށްތަކާއި، މަނާ ކަންކަމާއި، ހިލާފުތައް، އަދި އެއިން ކޮންމެ ކަމަކަށް ކަނޑައަޅާ ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ރ) މި ގާނޫނު ނުވަތަ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކުގެ ދަށުން މަނާކަމެއް ނުވަތަ ކުށެއް ނުވަތަ ހިލާފަކާ ގުޅިގެން މީހެއްގެ އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރެވޭ ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް ރިކޯޑުކުރަންވާނީ އެ މަނާކަމެއް ނުވަތަ ކުށެއް ނުވަތަ ހިލާފެއް ހިނގި ތާރީހަށެވެ.

(ބ) އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތެއްގެ އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސްގައި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ މުއްދަތުތަކުގެ ތެރޭގައި އެ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ އަދަދުގެ ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް ރިކޯޑުކުރެވިއްޖެނަމަ، އެފަދައިން ރިކޯޑުކުރެވުނު އަދަދުގެ ޕޮއިންޓަށް އެ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އަންނަނިވި ފިޔަވަޅުތައް އަޅަންވާނެއެވެ.

1. މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ (4) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކުރާ ޑްރައިވަރ އެޑިއުކޭށަން ޕްރޮގްރާމް ފުރިހަމަކޮށް، އެ ޕްރޮގްރާމުން ފާސްވަންދެން އެ ފަރާތެއްގެ ލައިސަންސް ހިފެހެއްޓުން؛
2. މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ ވަކި މުއްދަތަކަށް ލައިސަންސް ބާތިލުކުރުން.

(ޅ) މި މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން އަޅާ ފިޔަވަޅުތައް ތަންފީޒުކުރުމުގެ އިޖުރާއަތުތަކާއި އުސޫލުތައް، އަދި އެ ފިޔަވަޅުތައް ތަންފީޒުކޮށް ނިމުމުން އަލުން ލައިސަންސް ދޫކުރުމުގެ އިޖުރާއަތުތަކާއި އުސޫލުތައް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ކ) މީހެއްގެ ލައިސަންސްގައި އެންމެ ފަހުން ރިކޯޑުކުރެވުނު ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް ރިކޯޑުކުރެވުނު ތާރީހުން ފެށިގެން 2 (ދޭއް) އަހަރުދުވަސް ފާއިތުވާއިރު، އިތުރު އެއްވެސް މަނާކަމެއް ނުވަތަ ކުށެއް ނުވަތަ ހިލާފަކާ ގުޅިގެން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓެއް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރެވިފައިނުވާނަމަ، އެ ތާރީހާ ހަމައަށް ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރެވިފައިވާ އެންމެހައި ޕޮއިންޓުތައް އުނިކުރެވޭނެއެވެ.

(އ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން، އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސާމެދު ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ފަރާތްތަކުން، މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ (4) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޑްރައިވަރ އެޑިއުކޭށަން ޕްރޮގްރާމް ފުރިހަމަކޮށް އެ ޕްރޮގްރާމުން ފާސްވެއްޖެނަމަ، އެ ފަރާތެއްގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރެކޯޑުކުރެވިފައިވާ ޕޮއިންޓުތައް އުނިކުރުމުގެ ފުރުސަތު އެ ފަރާތަކަށް އޮންނާނެއެވެ.

(ވ) މި މާއްދާގެ (އ) ގެ ބޭނުމަށް، މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ (4) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޑްރައިވަރ އެޑިއުކޭށަން ޕްރޮގްރާމްގައި އަމިއްލައަށް އެދިގެން 2 (ދޭއް) އަހަރުދުވަހުގެ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ބައިވެރިވެވޭނީ 1 (އެކެއް) ފަހަރުއެވެ.

(މ) މި މާއްދާގެ (އ) ގެ ދަށުން އަމިއްލައަށް އެދިގެން ޑްރައިވަރ އެޑިއުކޭށަން ޕްރޮގްރާމްގައި ބައިވެރިވުމުގެ އުސޫލުތަކާއި އިޖުރާއަތު، އަދި އެފަދައިން ކޯސް ފުރިހަމަކޮށް ފާސްވާ ފަރާތްތަކުގެ ލައިސަންސުން އުނިކޮށްދެވޭނެ ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓުގެ އަދަދުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

(ފ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ (4) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޑްރައިވަރ އެޑިއުކޭށަން ޕްރޮގްރާމް ފަރުމާކުރަންވާނީ ތިއަރީ އަދި އަމަލީ ކޮމްޕޯނަންޓެއް ހިމެނޭގޮތަށެވެ. އެ ޕްރޮގްރާމް އެކުލެވިގެންވާ ގޮތާއި އެ ޕްރޮގްރާމްގައި ބައިވެރިވެ ޕްރޮގްރާމް ފުރިހަމަކުރުމުގެ އުސޫލުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

37 ވަނަ މާއްދާ - ދުއްވަން ދަސްކުރުން

(ހ) އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމަށް ނުވަތަ އޮޕަރޭޓްކުރުމަށް ލައިސަންސް ދޫކުރެވޭނީ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާފައިވާ ސިލަބަސްއަކާ އެއްގޮތަށް ފަރުމާކުރެވިފައިވާ އިމްތިހާނު ފުރިހަމަކޮށް، އެ އިމްތިހާނުން ފާސްވާ ފަރާތްތަކަށެވެ.

(ށ) އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވަން ދަސްކުރުމަށްޓަކައި، އުޅަނދު ދުއްވަންވާނީ މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ނަމޫނާއަކާ އެއްގޮތަށް ހަދާފައިވާ ނިށާނެއް އެ އުޅަނދުގެ ކުރީގައާއި ފަހަތުގައި ހަރުކޮށްގެންނެވެ. އަދި ދުއްވަން ދަސްކުރާ މީހާއާއެކު އެ އުޅަނދެއް ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ، މި ގާނޫނުގެ 38 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިންސްޓްރަކްޓަރުކަމުގެ ހުއްދަ ލިބިފައިވާ މީހަކު އިންނަންވާނެއެވެ.

(ނ) އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވަން ދަސްކުރުމަށްޓަކައި އުޅަނދު ދުއްވަންވާނީ މިނިސްޓްރީން އެކަމަކަށް ކަނޑައަޅާ ސަރަހައްދެއްގައި، އަދި ކަނޑައަޅާ ވަގުތުތަކެއްގައެވެ. އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވަން ދަސްކުރުމަށް ހާއްސަ ސަރަހައްދާއި، ވަގުތާއި ދުވެލި، ކަނޑައަޅައި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި މިނިސްޓްރީން ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ރ) ލައިސަންސް އިމްތިހާނު ފަރުމާކުރަންވާނީ ތިއަރީ އަދި އަމަލީ ކޮމްޕޯނަންޓެއް ހިމެނޭގޮތަށެވެ. އަދި އިމްތިހާނުގައި ބައިވެރިވެ އިމްތިހާން ފުރިހަމަކުރުމުގެ އުސޫލުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ރ) ގެ ބޭނުމަށް ލައިސަންސް އިމްތިހާނުގެ ތިއަރީ ކޮމްޕޯނަންޓް ފަރުމާކުރަންވާނީ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ތެރޭގައި އުޅަނދެއް ދުއްވާއިރު އުޅަނދު ދުއްވާ މީހާއަށް އެނގެންވާނެ އަސާސީ ކަންކަން އެ މީހަކަށް އެނގޭކަން ދެނެގަނެ ޔަގީންކުރެވޭ ފަދައިންނެވެ. އަދި އަމަލީ ކޮމްޕޯނަންޓް ފަރުމާކުރަންވާނީ މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހަމަތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން އެ ފަރާތަށް އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވަން އެނގޭކަން ޔަގީންކުރެވޭ ފަދައިންނެވެ.

(ޅ) މި މާއްދާގެ (ރ) ގެ ބޭނުމަށް ލައިސަންސް އިމްތިހާނު، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓްރީން ގަވާއިދުން މުރާޖައާކުރަންވާނެއެވެ.

 

38 ވަނަ މާއްދާ - ޑްރައިވިންގ ސްކޫލް އަދި ޑްރައިވިންގ އިންސްޓްރަކްޓަރުން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން، ޑްރައިވިންގ ސްކޫލް ހިންގުމަށާއި ޑްރައިވިންގ އިންސްޓްރަކްޓަރުންނަށް ވުމަށް އެދޭ ފަރާތްތަކަށް އެކަމުގެ ލައިސަންސް މިނިސްޓްރީން ދޫކުރަންވާނެއެވެ. 

(ށ) އަންނަނިވި ކަންކަން ހިމެނޭނެހެން، ޑްރައިވިންގ ސްކޫލް ހިންގުމާއި ޑްރައިވިންގ އިންސްޓްރަކްޓަރުންގެ ގޮތުގައި ހަރަކާތްތެރިވުމުގެ ށަރުތުތަކާއި މިންގަނޑުތަކާއި އުސޫލުތައް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

1. ޑްރައިވިންގ ސްކޫލްގެ އިންސްޓްރަކްޓަރުންނާއި، އާންމު އިންސްޓްރަކްޓަރުންގައި ހުންނަންޖެހޭ ފަންނީ ށަރުތުތަކާއި މިންގަނޑުތައް ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ؛
2. ދުއްވަން ދަސްކޮށްދިނުމަށް ފީގެ ގޮތުގައި ނެގޭނެ އެންމެ މަތީ އަދަދުތައް؛ އަދި
3. ޑްރައިވިންގ ސްކޫލެއްގައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ވަސީލަތްތަކާއި މިންގަނޑުތައް ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ނ) ޑްރައިވިންގ ސްކޫލް ހިންގުމަށް އަދި ޑްރައިވިންގ އިންސްޓްރަކްޓަރަކަށްވުމަށް އެދޭ ފަރާތްތަކުން މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ހުށަހެޅުމުން، ޑްރައިވިންގ ސްކޫލް ހިންގުމަށް ނުވަތަ ޑްރައިވިންގ އިންސްޓްރަކްޓަރެއްގެ ގޮތުގައި ހަރަކާތްތެރިވުމަށް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ލާޒިމުކުރާ ކަންކަން ފުރިހަމަވެފައިވާނަމަ، އެ ފަރާތްތަކަށް މިނިސްޓްރީން ލައިސަންސް ދޫކުރަންވާނެއެވެ.

(ރ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހުއްދަ ދޫކުރެވޭ ޑްރައިވިންގ ސްކޫލްތަކާއި ޑްރައިވިންގ އިންސްޓްރަކްޓަރުންގެ ދަފްތަރެއް، މިނިސްޓްރީން އަދާހަމަކޮށް ބަލަހައްޓައި، އެ ދަފްތަރު އާންމުކޮށް ށާއިއުކުރަމުން ގެންދަންވާނެއެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ ދަށުން ލައިސަންސް ދެވޭ ޑްރައިވިންގ ސްކޫލްތަކާއި ޑްރައިވިންގ އިންސްޓްރަކްޓަރުން، އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވަން ދަސްކުރުމަށް އެދޭ ފަރާތްތަކަށް އެކަން ދަސްކޮށްދޭންވާނީ، މި ގާނޫނުގެ 37 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީން އެކުލަވާލާ ސިލަބަސްއާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

 

 

ފަސްވަނަ ބާބު

އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހަމަތައް

 

39 ވަނަ މާއްދާ - ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެން މެނުވީ އުޅަނދު ބޭނުންނުކުރުން

(ހ) މި ގާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވަންވާނީ، ނުވަތަ ބޭނުންކުރަންވާނީ، މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެންނެވެ.

(ށ) ރަޖިސްޓަރީކުރަންނުޖެހޭ އުޅަނދެއް އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ދުއްވަންވާނީ، ނުވަތަ ބޭނުންކުރަންވާނީ، އެފަދަ އުޅަނދު އެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ދުއްވުމަށް ނުވަތަ ބޭނުންކުރުމަށް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތެއްގެމަތިންނެވެ.

(ނ) ރަޖިސްޓަރީކުރަންޖެހޭ އެއްގަމު އުޅަނދެއް ރަޖިސްޓަރީނުކޮށް އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ބޭނުންކުރެވޭނީ މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ނިށާނެއް ހަރުކޮށްގެން ހަމައެކަނި އެއްތަނުން އަނެއްތަނަށް ގެންދިޔުމަށްޓަކައި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓްރީގެ ހުއްދަ ހޯދުމަށްފަހުގައެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ބޭނުމަށް، "އެއްތަނުން އަނެއްތަނަށް ގެންދިޔުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގާނޫނުގެ 15 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރާ އެއްގަމު އުޅަނދު ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރުމަށްފަހު، ދިވެހިރާއްޖެއަށް އުޅަނދު އެތެރެކުރި ފަރާތުގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް އުޅަނދު ގެންދިޔުމަށް ނުވަތަ އުޅަނދު އެތެރެކޮށްފައިވަނީ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ވިޔަފާރިކުރާ ފަރާތަކުންނަމަ، އެ ފަރާތެއްގެ ކިބައިން އުޅަނދެއް ގަތުމަށްފަހު އެ އުޅަނދެއް އެމީހެއްގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދިޔުމަށްފަހުއެވެ.

 

40 ވަނަ މާއްދާ - އުޅަނދުގެ ފެންވަރު

އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގައި ދުއްވުމަށް، ނުވަތަ ބޭނުންކުރުމަށް ރަޖިސްޓަރީކޮށްދޭ ކޮންމެ އުޅަނދަކީ، އަދި އެ ނިޒާމުގައި ދުއްވާ އަދި ބޭނުންކުރާ ކޮންމެ އުޅަނދަކީ، އެ ނިޒާމުގައި އެ އުޅަނދެއް ދުއްވައި ބޭނުންކުރުމަށް އެކަށޭނަ ފެންވަރެއްގައި ހުރި، މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ ގޮތެއްގެމަތިން ރޯޑްވަރދީ އުޅަނދެއް ކަމުގައި ވާންވާނެއެވެ.

 

41 ވަނަ މާއްދާ - އުޅަނދު ދުއްވުމާއި މަގު ބޭނުންކުރުމާބެހޭ އުސޫލުތައް

(ހ) އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި އުޅަނދު ދުއްވުމާއި، މަގު ބޭނުންކުރުމުގެ އުސޫލުތަކާއި ހަމަތައް ކަނޑައެޅުމުގެ ގޮތުން، މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، އަންނަނިވި ކަންކަން ކުރުމުގެ ބާރު މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

1. ބަންޑާރަ މަގުތަކުގައި ޓްރެފިކް ބައްތި ހަރުކުރުމާއި ނެގުމާއި، ބަދަލުކުރުން؛
2. ބަންޑާރަ މަގުތަކުގައި، އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގައި ނުވަތަ އުޅަނދު ޕާކުކުރުމުގައި ނުވަތަ މަޑުކުރުމުގައި ނުވަތަ އެނޫންވެސް ބަންޑާރަ މަގުތައް ބޭނުންކުރުމުގައި އަމަލުކުރަންޖެހޭ އުސޫލުތައް އަންގައިދޭ މަގުމަތީގެ ނިށާންތަކާއި ޓްރެފިކް ނިށާންތައް ކަނޑައެޅުމާއި، އެފަދަ ނިށާންތައް ހަރުކުރުމާއި ނެގުމާއި ބަދަލުކުރުން؛
3. ބަންޑާރަ މަގުތަކުގައި، އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމަށް ހުއްދަކުރެވޭ ދުވެލީގެ ބާރުމިން ކަނޑައެޅުމާއި، އެކި ގިންތީގެ ނުވަތަ ބާވަތްތަކުގެ އުޅަނދުތަކަށް ނުވަތަ އެކި ގިންތީގެ ޑްރައިވަރުންނަށް ނުވަތަ ވަކި ބާވަތެއްގެ މަގުތަކަށް ހާއްސަ ދުވެލީގެ ބާރުމިން ކަނޑައެޅުމާއި، ދުއްވުމުގެ ދުވެލި އަންގައިދޭ ނިށާންތައް ހަރުކުރުމާއި، ނެގުމާއި ބަދަލުކުރުމާއި، ސްޕީޑް ބްރޭކަރު ބެހެއްޓުމާއި ނެގުން؛
4. އެއްކޮޅަށް ދުއްވާ ބަންޑާރަ މަގުތަކާއި، ލޭން ކަނޑައެޅިފައިވާ މަގުތަކުގައި ލޭން ބޭނުންކުރާނެ ގޮތުގެ އުސޫލުތަކާއި، ހަތަރުއަނގޮޅިއާއި ވަށްބުރު ބޭނުންކުރާނެ ގޮތުގެ އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުން؛
5. އެއްކޮޅަށް ދުއްވާ ބަންޑާރަ މަގުތައް ކަނޑައެޅުމާއި އުވާލުމާއި، ވަށްބުރު ހެދުމާއި، ސްޕީޑް ބްރޭކަރު ބެހެއްޓުމާއި ނެގުން؛
6. ބަންޑާރަ މަގުތަކުގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ޕާކުކުރުމާއި މަޑުކުރުން ހުއްދަ ތަންތަނާއި ވަގުތާއި ޕާކުކުރުން އަދި މަޑުކުރުން މަނާ ތަންތަން ކަނޑައެޅުމާއި، އެއްގަމު އުޅަނދު ވަނުން ނުވަތަ ޕާކުކުރުން މަނާ މަގުތަކާއި ތަންތަނާއި ސަރަހައްދާއި ވަގުތު ކަނޑައެޅުން؛
7. ބަންޑާރަ މަގުތަކުގައި ހާއްސަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކުން ދުއްވާ އެއްގަމު އުޅަނދު ޕާކުކުރުމަށް ހާއްސަ ސްލޮޓްތައް ކަނޑައަޅައި، ކަމާގުޅޭ ނިށާންތައް މަގުތަކުގައި ހަރުކުރުމާއި ނެގުމާއި، އެފަދަ ނިށާންތަކަށް ބަދަލު ގެނައުން؛
8. އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވަމުންދާއިރު، އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތުން ކުރުން މަނާ ކަންކަން ކަނޑައެޅުން؛
9. އެނޫންވެސް، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމު އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރުމުގެ ގޮތުން ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ކަންކަން ކަނޑައެޅުން.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި މަގުމަތީގެ ނިށާންތައް ނުވަތަ ޓްރެފިކް ނިށާންތައް ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ބަންޑާރަ މަގުތަކުގައި 

އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގައި ނުވަތަ ޕާކުކުރުމުގައި، ނުވަތަ މަޑުކުރުމުގައި ނުވަތަ އެނޫންވެސް ބަންޑާރަ މަގުތައް ބޭނުންކުރުމުގައި މަގުގައި ދުއްވާ އުޅަނދުތަކުންނާއި، އަދި މަގުތައް ބޭނުންކުރާ މީހުން އަމަލުކުރަންޖެހޭ އުސޫލުތައް އަންގައިދޭ، ވަގުތީގޮތުންނާއި، އަދި ދާއިމީގޮތުން މަގުމަތީގައި ހަރުކުރާ ނުވަތަ ބަހައްޓާ ޓްރެފިކް ބައްތިއަށާއި ނުވަތަ ކުރަހާފައިވާ ނިށާންތަކަށެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (6) ވަނަ ނަންބަރާއި (7) ވަނަ ނަންބަރުގެ ބޭނުމަށް ބަންޑާރަ މަގުތަކުގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ޕާކުކުރުމާއި، މަޑުކުރުން ހުއްދަ އަދި މަނާ ސަރަހައްދުތައް ކަނޑައެޅުމާއި، ޕާކުކުރުމާއި މަޑުކުރުން ހުއްދަ އަދިނުވަތަ މަނާ ވަގުތުތަކާއި ހާލަތްތައް ކަނޑައެޅުމާއި، ވަކި ބާވަތެއްގެ އެއްގަމު އުޅަނދުތަކަށް ހާއްސަ އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުމާއި، ޕާކުކުރުމާއި މަޑުކުރުމުގައި އަމަލުކުރަން ލާޒިމު އެނޫންވެސް އުސޫލުތަކާއި އިޖުރާއަތު ކަނޑައެޅުމުގެ އިހްތިޔާރު މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

 

42 ވަނަ މާއްދާ - ރައްކާތެރިކަމުގެ ހަމަތައް

(ހ) އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ބާވަތާއި ގިންތިއަށް ރިއާޔަތްކޮށް އެ އުޅަނދުތަކުގައި ހުރުން ލާޒިމު ސަލާމަތީ އާލާތްތަކާއި ވަސީލަތްތައް، އަދި އެ ތަކެތި ހުންނަންވާނެ އަސާސީ މިންގަނޑުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ އާލާތްތަކާއި ވަސީލަތްތައް އުޅަނދުގައި ހަރުކޮށްގެން ނުވަތަ ބޭނުންކުރެވޭނެ ގޮތަށް ހަމަޖައްސައިގެން މެނުވީ އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ނ) ވަކި މިންގަނޑަކަށްވުރެ ބާރަށް އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމަށް ހުއްދަކޮށްފައިވާ ސަރަހައްދުތަކުގައި ނުވަތަ މަގުތަކުގައި، ދެ ފުރޮޅަށްވުރެ ގިނަ ފުރޮޅުލީ އެއްގަމު އުޅަނދުގައި، މީހެއްގެ އެހީއަކާ ނުލައި އިށީނދެ ނުއިނދެވޭވަރުގެ ކުޑަކުދިން އުފުލަންވާނީ އެފަދަ ކުދިންނަށް ހާއްސަ ކާރު-ސީޓެއްގައެވެ. 

(ރ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި، ވަކި މިންގަނޑަކަށްވުރެ ބާރަށް އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމަށް ހުއްދަކޮށްފައިވާ ސަރަހައްދުތަކުގައި ނުވަތަ މަގުތަކުގައި، އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވާއިރު، ބޭނުންކުރަންވާނެ ރައްކާތެރިކަމުގެ އާލަތްތަކާއި، އަދި އަޅަންވާނެ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ބ) މީހެއްގެ އެހީއަކާ ނުލައި އިށީނދެ ނުއިނދެވޭވަރުގެ ކުޑަކުއްޖަކު، ދެ މީހުންނަށް އެރޭގޮތަށް ހަދާފައި ހުންނަ ދެ ފުރޮޅުލީ އުޅަނދެއްގައި ގެންދަންވާނީ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ސަލާމަތީ ކަމަރު ބަނދެގެން، ދުއްވާ މީހާގެ ދެ އަތާއި ދެ ފައި މިނިވަންކަމާއެކު ގެންގުޅެވޭނެ ގޮތަށެވެ.

 

43 ވަނަ މާއްދާ - ރައްކާތެރިކަމުގެ ދުވެލީގެ މިންވަރު 

(ހ) ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކާއި އެކި މަގުތަކުގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމަށް ހުއްދަކުރާ ދުވެލީގެ ބާރުމިން ކަނޑައެޅުމާއި ބަދަލުކުރުމުގެ އިހްތިޔާރު މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އެގޮތުން އެކި މަގުތަކާއި އެކި ސަރަހައްދުތަކަށް ހުއްދަކުރެވިފައިވާ ދުވެލީގެ ބާރުމިން އަންގައިދޭ ނިށާން ފަސޭހައިން ފެންނާނެހެން އެ މަގެއްގައި ނުވަތަ އެ ސަރަހައްދެއްގައި ބަހައްޓާފައި ހުންނަންވާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމަށް ހުއްދަކުރާ ދުވެލީގެ ބާރުމިން ކަނޑައެޅުމުގައި، ވަކި ބާވަތެއްގެ އުޅަނދުތަކަށް ހާއްސަކޮށް ދުވެލީގެ ބާރުމިން ކަނޑައެޅުމާއި، ވަކި ކެޓަގަރީއެއްގެ ޑްރައިވަރުންނަށް ހާއްސަކޮށް ދުވެލީގެ ބާރުމިން ކަނޑައެޅުމާއި، ވަކި މިންގަނޑަކަށްވުރެ ބާރަށް އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމަށް ހުއްދަކޮށްފައިވާ ސަރަހައްދުތަކުގައި ނުވަތަ މަގުތަކުގައި ވަކި ބާވަތެއްގެ އުޅަނދު ދުއްވުން މަނާކުރުމުގެ އިހްތިޔާރު، މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

 

44 ވަނަ މާއްދާ - މަގުމަތީގެ ނިށާންތަކާއި، ޓްރެފިކް ނިށާންތަކާއި ޓްރެފިކް ބައްތިއަށް އަމަލުކުރުން

(ހ) ދިވެހިރާއްޖޭގައި، އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވާ އެންމެހައި ފަރާތްތަކުންނާއި މަގު ބޭނުންކުރާ އެންމެހައި ފަރާތްތަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމު ހިންގުމަށްޓަކައި، މި ގާނޫނުގެ 41 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، މަގުމަތީގައި ހަރުކުރާ ނުވަތަ ބަހައްޓާ ޓްރެފިކް ބައްތިއަށް ނުވަތަ ކުރަހާ މަގުމަތީގެ ނިށާންތަކަށާއި، ޓްރެފިކް ނިށާންތަކަށް އަމަލުކުރަންވާނެއެވެ.

(ށ) އެއްވެސް ޓްރެފިކް ބައްތިއަކުން ނުވަތަ މަގުމަތީގެ ނިށާނަކުން ނުވަތަ ޓްރެފިކް ނިށާނަކުން އަމަލުކުރުމަށް އަންގާ ކަމެއް މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދެއްގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަމަކާ ހިލާފުވާނަމަ ނުވަތަ ފުށުއަރާނަމަ، އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވާ އެންމެހައި ފަރާތްތަކުންނާއި މަގު ބޭނުންކުރާ އެންމެހައި ފަރާތްތަކުން އަމަލުކުރަންވާނީ އެ ޓްރެފިކް ބައްތިއަކަށް ނުވަތަ މަގުމަތީގެ ނިށާނަކަށް ނުވަތަ ޓްރެފިކް ނިށާނަކަށެވެ.

(ނ) އެއްވެސް ޓްރެފިކް ބައްތިއަކުން އަމަލުކުރުމަށް އަންގާ ކަމެއް، މަގުމަތީގެ ނިށާނަކާ ނުވަތަ ޓްރެފިކް ނިށާނަކާ ހިލާފުވާނަމަ ނުވަތަ ފުށުއަރާނަމަ، އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވާ އެންމެހައި ފަރާތްތަކުންނާއި މަގު ބޭނުންކުރާ އެންމެހައި ފަރާތްތަކުން އަމަލުކުރަންވާނީ އެ ޓްރެފިކް ބައްތިއަކަށެވެ.

 

45 ވަނަ މާއްދާ - ޓްރެފިކް ފުލުހުން އިރުށާދު ދިނުން

(ހ) މަގުމަތީގެ ޓްރެފިކް ބެލެހެއްޓުމާއެކު، އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތްތަކަށް ނުވަތަ މަގު ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކަށް އުޅަނދު ދުއްވުމާއި މަގު ބޭނުންކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން އިރުށާދު ދިނުމުގެ އިހްތިޔާރު ޓްރެފިކް ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ށ) މަގުމަތީގެ ޓްރެފިކް ބެލެހެއްޓުމުގައި، މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، ޓްރެފިކް ފުލުހުން ދޭ އިރުށާދާ އެއްގޮތަށް، އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވާ އެންމެހައި ފަރާތްތަކުންނާއި މަގު ބޭނުންކުރާ އެންމެހައި ފަރާތްތަކުން އަމަލުކުރަންވާނެއެވެ. 

(ނ) މަގުމަތީގެ ޓްރެފިކް ބެލެހެއްޓުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ޓްރެފިކް ފުލުހުން ތިބެންވާނީ، އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތްތަކާއި އެނޫންވެސް މަގު ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކަށް އެކަށީގެންވާ ދުރުމިނަކުން ފަސޭހަކަމާއެކު ފާހަގަކުރެވޭފަދަ ޔުނީފޯމެއްގައެވެ.

(ރ) މި ގާނޫނުގެ 44 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ އެހެން އޮތްނަމަވެސް، މަގުމަތީގެ ޓްރެފިކް ބެލެހެއްޓުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ޓްރެފިކް ފުލުހުން ދޭ އިރުށާދެއް ޓްރެފިކް ބައްތިއަކާ ނުވަތަ މަގުމަތީގެ ނިށާނަކާ ނުވަތަ ޓްރެފިކް ނިށާނަކާ ނުވަތަ އެއިން ކަމަކާ ގުޅޭގޮތުން ހަދާފައިވާ ގަވާއިދަކާ ހިލާފުވާނަމަ ނުވަތަ ފުށުއަރާނަމަ އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވާ އެންމެހައި ފަރާތްތަކުންނާއި މަގު ބޭނުންކުރާ އެންމެހައި ފަރާތްތަކުން އެ ވަގުތެއްގައި އަމަލުކުރަންވާނީ ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ އިރުށާދަށެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ރ) ގެ ބޭނުމަށް، ޓްރެފިކް ބައްތިއަކާ ނުވަތަ މަގުމަތީގެ ނިށާނަކާ ނުވަތަ ޓްރެފިކް ނިށާނަކާ ނުވަތަ އެއިން ކަމަކާ ގުޅޭގޮތުން ހަދާފައިވާ ގަވާއިދަކާ ހިލާފަށް، ޓްރެފިކް ފުލުހުންނަށް އިރުށާދު ދެވޭނީ އަންނަނިވި ހާލަތްތަކުގައެވެ.

1. އެކްސިޑެންޓެއް ހިނގައިގެން ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލުކުރުމަށްޓަކައި؛
2. ގުދުރަތީ ކާރިސާއެއް ނުވަތަ އަލިފާނުގެ ކާރިސާފަދަ ކުއްލި ހާލަތްތަކާ ގުޅިގެން ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލުކުރުމަށްޓަކައި؛
3. އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ތޮއްޖެހުން ލުއިކުރުމަށްޓަކައި ނުވަތަ ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި؛
4. އެއްވެސް ސަބަބަކާހުރެ މަގު ބަންދުކުރުމުގެ ސަބަބުން ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލުކުރުމަށްޓަކައި.

(ޅ) މި މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން ފުލުހުން އިރުށާދު ދިނުމުގައި ޓްރެފިކް ފުލުހުން އަމަލުކުރަންޖެހޭ އުސޫލުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ކ) މަގުމަތީގެ ޓްރެފިކް ބެލެހެއްޓުމާއި މަގު ބޭނުންކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ޓްރެފިކް ފުލުހުން އިރުށާދު ދިނުމުގައި އަމަލުކުރަންވާނެ އުސޫލުތައް. މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

46 ވަނަ މާއްދާ - އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތްތަކުންނާއި ހިނގާބިނގާވެ އުޅޭ ފަރާތްތަކުން މަގު ބޭނުންކުރުމުގެ ހަމަތައް

(ހ) ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވަންވާނީ، މަގުގެ ވައަތް ފަރާތުންނެވެ.

(ށ) އެއް މަގެއްގައި ނުވަތަ މަގެއްގެ އެއް ލޭނުގައި، އެއް ހަމައެއްގައި ތިބެގެން އެއް އުޅަނދަށްވުރެ ގިނަ އުޅަނދު އެކުއެކީގައި ދުއްވުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) އެހެން އޮތްނަމަވެސް، މަގުގައި ނުވަތަ ލޭނުގައި އުޅަނދު ދުއްވުމުގައި އެއް އުޅަނދަށްވުރެ އަނެއް އުޅަނދު ކުރިއަށް އަރާ ހާލަތުގައި، ކުރިއަށް އަރާނެ ޖާގަނެތިގެން ދެ އުޅަނދު އެއްހަމަވާ އެއްހަމަވުން މި މާއްދާއިން އިސްތިސްނާވެގެންވެއެވެ.

(ރ) ވަކި ބާވަތެއްގެ އުޅަނދު ދުއްވުމަށް ވަކި ލޭނެއް ކަނޑައެޅިފައިވާ މަގުތަކުގައި، އެ އުޅަނދަކަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ލޭން ފިޔަވައި، އެހެން ލޭނެއްގައި ދުއްވުމަކީ މަނާކަމެކެވެ. އަދި، ކަނޑައެޅިފައިވާ ލޭނުގައި ދުއްވުމުގައިވެސް ބޭނުންކުރަންވާނީ ލޭނުގެ ވައަތް ފަރާތެވެ.

(ބ) އެއް ބާވަތަށްވުރެ ގިނަ ބާވަތުގެ އުޅަނދު ދުއްވުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ލޭނުތަކުގައި، ބައިސްކަލާއި، ސައިކަލު ފަދަ އުޅަނދު ދުއްވަންވާނީ އެ ލޭނުގެ ވައަތް ފަރާތުންނެވެ. އަދި، އެނޫން އުޅަނދު ދުއްވަންވާނީ ބައިސްކަލާއި ސައިކަލު ފަދަ އުޅަނދު ދުއްވާނެ ޖާގަ ބާއްވައިގެންނެވެ.

(ޅ) މި މާއްދާގެ (ރ) އެހެން އޮތްނަމަވެސް، ދުއްވަމުންދާ ލޭނުގައި އެކަށީގެންވާ ޖާގަ ނެތުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދެއްގެ ކުރިއަރައި ދިޔުމަށްޓަކައި، ޖެހިގެން އޮންނަ ލޭނުން ދަތުރުކުރަމުންދާ އުޅަނދުތަކަށް ޖާގަދީގެން، ރައްކާތެރިކަމާއެކު ކުރިއެރުމަށް ފުރުސަތު ލިބޭ ހާލަތުގައި، ޖެހިގެން އޮންނަ ލޭން ބޭނުންކުރުމަކަށް މި މާއްދާ ހުރަހެއް ނާޅައެވެ.

(ކ) އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވަން ހުއްދަކޮށްފައިވާ މަގުތަކުގައި ކުރިމަތިން ދުއްވަމުންދާ އުޅަނދެއް، ކުރިއަރައިގެން ދާންވާނީ، ޖެހިގެން އޮންނަ ލޭނުގައި ދުއްވަމުންދާ އުޅަނދުތަކަށާއި ފަހަތުން އަންނަ އުޅަނދުތަކަށް ބަލައި، ރައްކާތެރިކަމާއެކު ކުރިއަރައިގެންދާނެ ފުރުސަތު ލިބުމުން، ސިގްނަލް ދިނުމަށްފަހު ކުރިމަތިން ދުއްވަމުންދާ އުޅަނދުގެ ކަނާތް ފަރާތުންނެވެ.

(އ) މަގު ހުރަސްކުރުމަށް ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ކަފިހިހުރަހަކުން މީހަކު ނުވަތަ ބަޔަކު މަގު ހުރަސްކުރާނަމަ ނުވަތަ މަގު ހުރަސްކުރަން އުޅޭނަމަ، މަގު ހުރަސްކުރާ މީހުންނަށް ތަންދިނުމުގެ ގޮތުން އެއްގަމު އުޅަނދު ހުއްޓަންވާނެއެވެ.

(ވ) އެއްގަމު އުޅަނދު ބޭނުންކުރުމުގެ ތެރޭގައި އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ބަރުގޮނު އަޅަންވާނީ، އަދި އޭގެ އަޑު ބަހައްޓަންވާނީ މިނިސްޓްރީން އެކަމަށް ކަނޑައަޅާ މިންގަނޑާ އެއްގޮތްވާ ގޮތަށެވެ.

(މ) އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގައާއި ބަންޑާރަ މަގުތައް ބޭނުންކުރުމުގައި އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތްތަކުން އަމަލުކުރަންޖެހޭ، އަންނަނިވި ކަންކަމާގުޅޭ އުސޫލުތަކާއި މިންގަނޑުތައް ކަނޑައެޅުމުގެ އިހްތިޔާރު މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

1. އުޅަނދު ދުއްވަމުންދާއިރު ރައްކާތެރިކަމާއެކު އެއް އުޅަނދަށްވުރެ އަނެއް އުޅަނދު ކުރިއަށް އެރުމުގައި އަމަލުކުރަންވާނެ އުސޫލުތަކާއި، މިންގަނޑުތައް؛
2. އުޅަނދުގެ މިސްރާބު ބަދަލުކުރާނަމަ އަމަލުކުރަންވާނެ ގޮތްތައް؛ އަދި
3. މަގުމަތީގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގައި، އަމަލުކުރަންޖެހޭ އެހެނިހެން އުސޫލުތަކާއި މިންގަނޑުތައް.

(ފ) ބަންޑާރަ މަގުތަކުގައި ހިނގާބިނގާވެ އުޅޭ ފަރާތްތަކުން މަގު ބޭނުންކުރުމުގައި އަމަލުކުރަންޖެހޭ އުސޫލުތަކާއި މިންގަނޑުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ. އަދި އެފަދައިން ކަނޑައަޅާ އުސޫލުތަކާއި މިންގަނޑުތަކުގައި، މަދުވެގެން، އަންނަނިވި ކަންކަން ހިމަނަންވާނެއެވެ.

1. ބަންޑާރަ މަގުތަކުގައި ހިނގާބިނގާވެ އުޅޭ ފަރާތްތަކުން މަގުގެ ދުވާރު ބޭނުންކުރުމުގެ ހަމަތައް؛
2. ދުވާރުގެ ބަދަލުގައި، މަގުގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ސަރަހައްދުތަކުގައި ހިނގުން ހުއްދަ ހާލަތްތަކާއި، އެފަދަ ހާލަތްތަކުގައި އަމަލުކުރަންވާނެ އުސޫލުތައް؛
3. މަގު ހުރަސްކުރުމުގައި އަމަލުކުރަންޖެހޭ އުސޫލުތައް؛ އަދި
4. މަގުމަތީގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ހިނގާބިނގާވެ އުޅޭ ފަރާތްތަކުން އަމަލުކުރަންޖެހޭ އެނޫންވެސް އުސޫލުތަކާއި މިންގަނޑުތައް.

 

47 ވަނަ މާއްދާ - ލައިސަންސް ގެންގުޅުން

(ހ) އެއްގަމު އުޅަނދުތަކުގެ ތެރެއިން، ލައިސަންސް އޮވެގެން ދުއްވުމަށް ނުވަތަ އޮޕަރޭޓްކުރުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޅަނދެއް ދުއްވާއިރު ނުވަތަ އޮޕަރޭޓްކުރާއިރު، އެ އުޅަނދު ދުއްވާ މީހާއަށް ނުވަތަ އޮޕަރޭޓްކުރާ މީހާއަށް ދޫކޮށްފައިވާ ގިންތީގެ އުޅަނދެއް ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް ކާޑުގެ އަސްލު، އެ މީހެއްގެ އަތުގައި، ނުވަތަ އުޅަނދުގައި، ފަސޭހައިން ފެންނާނެހެން އޮންނަންވާނެއެވެ.

(ށ) އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވާ މީހާއަށް ދޫކޮށްފައިވާ ލައިސަންސް ދެއްކުމަށް ޓްރެފިކް ބަލަހައްޓާ ފުލުހުން އެދިއްޖެނަމަ، ލައިސަންސް ކާޑުގެ އަސްލު، ޓްރެފިކް ފުލުހުންނަށް ދައްކަންވާނެއެވެ.

(ނ) އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވަން ދަސްކުރުމަށްޓަކައި، ނުވަތަ އުޅަނދުގެ ލައިސަންސް ނެގުމަށްޓަކައި ހަދާ އިމްތިހާނު ހެދުމަށްޓަކައި، އުޅަނދު ދުއްވުން މި މާއްދާގެ (ހ) އިން އިސްތިސްނާވާނެއެވެ. އަދި އެފަދަ ހާލަތްތަކުގައި އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި، އުޅަނދު ދުއްވަންވާނީ، ދުއްވާ މީހާއާއެކު، ދުއްވަން ދަސްކޮށްދޭ އިންސްޓްރަކްޓަރު ނުވަތަ އިމްތިހާނު ނަގާ އެގްޒަމިނަރު އުޅަނދުގައި އިނދެގެންނެވެ.

 

48 ވަނަ މާއްދާ - ބައްތި ދިއްލުން

(ހ) ހަވީރު 6:00 ން ފެށިގެން ހެނދުނު 6:00 އާ ދޭތެރޭގައި، އަދި ބޯކޮށް ވާރޭވެހުންފަދަ މަގުމަތި ސާފުކޮށް ނުފެންނަ އެނޫންވެސް ވަގުތުތަކުގައި އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި އުޅަނދު ދުއްވަންވާނީ ބައްތި ދިއްލައިގެން އަންނަނިވި ފަދައިންނެވެ.

1. އިންޖީނު ނުލާ އުޅަނދެއްނަމަ، މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާވަރެއްގެ އައްޔެއް ނުވަތަ ކުރިއަށް ފެންނަގޮތަށް ބައްތިއެއް ހަރުކޮށްގެން؛
2. އިންޖީނުލީ އަދި އިލެކްޓްރިކް އުޅަނދުގެ ތެރެއިން، ދެ ފުރޮޅުލީ އުޅަނދެއްނަމަ އޭގެ ހެޑްލައިޓާއި ފަހަތު ޓެއިލްލައިޓް ދިއްލައިގެން؛
3. އިންޖީނުލީ އަދި އިލެކްޓްރިކް އުޅަނދުތަކުގެ ތެރެއިން، ދެ ފުރޮޅަށްވުރެ ގިނަ ފުރޮޅުލީ އުޅަނދެއްނަމަ އޭގެ ކުރީ ދެ ފަރާތުގެ ދެ ހެޑްލައިޓާއި، ފަހަތު ދެ ޓެއިލްލައިޓް ދިއްލައިގެން؛
4. ކަފުޖަހައިގެން އުޅަނދެއް ގެންދާނަމަ، ކަފުޖަހާ އުޅަނދުގައި، އެކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ބައްތި ހަރުކޮށް ކަފުގައި އޮންނަ އުޅަނދުގެ ފަހަތުގެ ދެ ޓެއިލްލައިޓް ދިއްލައިގެން؛
5. އިންޖީނުލީ އަދި އިލެކްޓްރިކް އެއްގަމު އުޅަނދުތަކުގެ ކުރިއާއި ފަހަތުގައި ސިގްނަލް ބައްތި ހަރުކޮށްގެން؛
6. އުޅަނދުގެ ބުރެކި ޖެއްސުމުން، އުޅަނދުގެ ފަހަތުން އަންނަ މީހުންނަށް ބުރެކި ބައްތި ފެންނާނެހެން، އަދި އުޅަނދު ހުއްޓިކަން ނުވަތަ މަޑުކުރިކަން އެނގޭނެހެން، އަދި ފަހަތަށް ފަހަތުގައި، ފަހަތުގައި ދުއްވާ އުޅަނދުތަކުގެ ޑްރައިވަރުންނަށް، އަދި ފަހަތުގައި ތިބޭ މީހުންނަށް އެނގޭނެހެން ހުދު އައްޔެއް ހަރުކޮށްގެންނާއި،
7. އުޅަނދުގެ ފަހަތު ނަންބަރު ޕްލޭޓަށް އަލިވާގޮތަށް، ހުދު އަލި ފެންނަ ބައްތިއެއް ހަރުކޮށްގެންނެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ ބޭނުމަށް އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގައި ބޭނުންކުރާ އުޅަނދުފަހަރުތަކުގެ ތެރެއިން އުޅަނދުގެ ފަހަތުގައި ރަތްކުލައިގެ ރިފްލެކްޓަރެއް ހަރުކޮށްފައި ހުންނަންވާނެ އުޅަނދުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

(ނ) މަގުތައް އަލިވާވަރަށް ދިއްލާފައި ހުންނަ ތަންތަނުގައި ދުއްވާ އުޅަނދުތަކުގައި ބައްތީގެ ބަދަލުގައި ރިފްލެކްޓަރ ބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަދީ، އެފަދަ ސަރަހައްދުތައް މިނިސްޓްރީއަށް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (4) ވަނަ ނަންބަރުގެ ބޭނުމަށް، ޓެއިލްލައިޓް ނުދިއްލޭނަމަ، އެކަން އެނގޭނެ ނިށާނެއް ނުވަތަ ރިފްލެކްޓަރެއް ހަރުކޮށްފައި ހުންނަންވާނެއެވެ.

(ބ) އެއްގަމު އުޅަނދުގައި ހަރުކޮށްފައި ހުންނަ ބައްތިތަކުގެ އަލި ހުންނަންވާނެ މިންވަރާއި، ކުލައާއި އެނޫންވެސް ކަމާގުޅޭ އެހެނިހެން މިންގަނޑުތަކާއި އުސޫލުތައް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

 

49 ވަނަ މާއްދާ - އުޅަނދާ ގުޅިގެން ޒިންމާ އުފުލާނެ ފަރާތް

(ހ) ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އުޅަނދަކާ ގުޅޭގޮތުން އުފުލަންޖެހޭ އެންމެހައި ޒިންމާއެއް އުފުލަންވާނީ، އެއިރަކު އެ އުޅަނދެއްގެ ވެރިފަރާތް ކަމުގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ފަރާތުންނެވެ.

(ށ) ރަޖިސްޓަރީކުރެވިފައިނުވާ އެއްވެސް އުޅަނދަކާ ގުޅޭގޮތުން މި ގާނޫނުގެ ދަށުން އުފުލަންޖެހޭ އެންމެހައި ޒިންމާއެއް އުފުލަންވާނީ އެ އުޅަނދެއް ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރި ފަރާތުންނެވެ.

 

50 ވަނަ މާއްދާ - އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގައި ހިނގާ އެކްސިޑެންޓްތައް

(ހ) އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އެއްވެސް ތަނެއްގައި، އެކްސިޑެންޓެއް ހިނގައިފިނަމަ، އެ އެކްސިޑެންޓުގައި ށާމިލުވާ އެންމެހައި ފަރާތްތަކުން އަންނަނިވި ފަދައިން އަމަލުކުރަންވާނެއެވެ.

1. އެކްސިޑެންޓް ހިނގި ސަރަހައްދުގެ ޓްރެފިކަށް އިތުރު ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިނުވާ ގޮތެއްގެމަތިން އަދި ވީ އެންމެ އަވަހަކަށް، އުޅަނދު ހުއްޓުމަކަށް ގެނައުން؛
2. ޓްރެފިކް ފުލުހުންނަށް އެކަން ރިޕޯޓުކުރުން ނުވަތަ ޓްރެފިކް ފުލުހުން ނެތް ސަރަހައްދެއްގައިނަމަ ފުލުހުންނަށް އެކަން އެންގުން؛
3. އެކްސިޑެންޓުވި އުޅަނދު ނުވަތަ އުޅަނދުތަކަށާއި އެކްސިޑެންޓް ހިނގި ސަރަހައްދުގެ ހާލަތަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް ނުގެނައުން؛
4. އެކްސިޑެންޓުގައި ށާމިލުވާ އެހެން ފަރާތަކުން އެދިއްޖެނަމަ، އެ ފަރާތެއްގެ އަމިއްލަ މައުލޫމާތާއި އުޅަނދުގެ ތާރޑް ޕާޓީ އިންށުއަރެންސާގުޅޭ މައުލޫމާތު ހިއްސާކުރުން؛
5. ފުލުހުން އެހެން ގޮތަކަށް ނާންގާހާ ހިނދަކު ނުވަތަ އެކްސިޑެންޓުގައި އަނިޔާވި ފަރާތަކަށް އެހީތެރިވެދިނުމަށް ނުވަތަ އަމިއްލަ މީހާއަށް ލިބިފައިވާ އަނިޔާއަކަށް ފަރުވާ ހޯދުމަށް ފިޔަވައި، އެކްސިޑެންޓް ހިނގި ސަރަހައްދުގައި މަޑުކުރުން.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) އެހެން އޮތްނަމަވެސް، އެކްސިޑެންޓުގެ ސަބަބުން އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ބޮޑު އަނިޔާއެއް ލިބިފައިނުވާނަމަ އަދި އެކްސިޑެންޓުގައި ށާމިލުވާ ފަރާތްތަކުން އެކަމުގައި ފުލުހުން ށާމިލުކުރަން ބޭނުންނުވާނަމަ، މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2) ވަނަ ނަންބަރާއި (3) ވަނަ ނަންބަރު އަދި (5) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަން ފުރިހަމަކުރުމަކާ ނުލައި އެ ފަރާތްތަކުން
 ވާހަކަ ދައްކައިގެން މައްސަލަތައް ނިންމުމަށް މަގުފަހިކުރުން

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި އެހެން އޮތްނަމަވެސް، އެކްސިޑެންޓުތަކުގެ ރެކޯޑު ބެލެހެއްޓުމުގެ ބޭނުމަށް އެކްސިޑެންޓެއް ހިނގައިފިކަން މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ޓްރެފިކް ފުލުހުން ކަނޑައަޅާ ނިޒާމެއްގެ ތެރެއިން ފުލުހުންނަށް އަންގަންވާނެއެވެ.

(ރ) އެކްސިޑެންޓުގެ މައްސަލަތަކުގެ ތަހްގީގުގެ ބޭނުމަށް އެކްސިޑެންޓުގައި އިހުމާލުވާ ފަރާތުގެ ލައިސަންސް، ގިނަވެގެން 15 (ފަނަރަ) ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ހިފެހެއްޓުމުގެ ބާރު ޓްރެފިކް ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އަދި އެފަދައިން ލައިސަންސް ހިފަހައްޓައިފިނަމަ ލައިސަންސް ހިފަހައްޓާ ވަގުތުން ފެށިގެން، އޭނާގެ ލައިސަންސް ހިފެހެއްޓިފައިވާ މުއްދަތުގެ ނިޔަލަށް އޭނާއަށް އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ވަގުތީ ހުއްދައެއް ލައިސަންސް ހިފެހެއްޓި ފަރާތުން ދޫކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އެކްސިޑެންޓުގެ ބާވަތުން، 15 (ފަނަރަ) ދުވަހަށްވުރެ އިތުރު މުއްދަތަކަށް ލައިސަންސް ހިފަހައްޓަން ޖެހިއްޖެނަމަ، ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ލައިސަންސް ހިފެހެއްޓުމުގެ އިހްތިޔާރު، ޓްރެފިކް ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ ދަށުން ފިޔަވަޅު އެޅުމުގައި، ދިމާވި އެކްސިޑެންޓުގެ ނުރައްކާތެރިކަމުގެ މިންވަރަށް ބަލައި، އެކްސިޑެންޓުގައި އިހުމާލުވާ ފަރާތާމެދު މި ގާނޫނުގެ 102 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) އަދި (ޅ) ގެ ދަށުން ނުވަތަ 103 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) އަދި (ކ) ގެ ދަށުން ފިޔަވަޅު އެޅޭނެއެވެ.

(ޅ) އެކްސިޑެންޓެއް ހިނގާ ހާލަތުގައި އެކްސިޑެންޓުވި އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތްތަކުގެ އަމަލުތައް ބަހައްޓަންޖެހޭ ގޮތާއި، އެކްސިޑެންޓުގެ މައްސަލަތައް ތަހްގީގުކުރާ ފުލުހުން ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ އިޖުރާއަތުތަކާއި ދިމާވި އެކްސިޑެންޓުގެ ނުރައްކާތެރިކަމުގެ މިންވަރާއި، އެކްސިޑެންޓުގައި އިހުމާލުވީ ފަރާތް ކަނޑައެޅުމުގެ މިންގަނޑުތައް އަދި އެނޫންވެސް، އެކްސިޑެންޓުގެ މައްސަލަތަކުގައި އާންމުންނާއި ކަމާބެހޭ ދައުލަތުގެ އިދާރާތަކުން އަމަލުކުރަންޖެހޭ އުސޫލުތައް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

51 ވަނަ މާއްދާ - އުޅަނދުގައި މީހުންނާއި މުދަލާއި ތަކެތި އުފުލުން

(ހ) އެއްގަމު އުޅަނދުތަކުގެ ތެރެއިން، ހަމައެކަނި ދެ މީހުންނަށް އެރޭގޮތަށް ތައްޔާރުކޮށްފައި ހުންނަ ދެ ފުރޮޅުލީ އުޅަނދު ފިޔަވައި، އެހެން އުޅަނދުގައި ގިނަވެގެން އުފުލޭނެ މީހުންގެ އަދަދު، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި، މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

(ށ) ބައިސްކަލުގައާއި، ހަމައެކަނި ދެ މީހުންނަށް އެރޭގޮތަށް ފަރުމާކޮށްފައި ހުންނަ އޮޓޯ ސައިކަލާއި މޮޓޯ ސައިކަލުގައި މުދަލާއި ތަކެތި އުފުލަންވާނީ، އެ އުޅަނދެއްގައި ހަރުކޮށްފައިވާ ވަށިގަނޑަށް ނުވަތަ އެ އުޅަނދެއްގެ މަޑިދަށަށް އަޅައިގެންނެވެ. އަދި ވަށިގަނޑަށް ނުވަތަ މަޑިދަށަށް އަޅައިގެން ނޫންގޮތަކަށް އެއްވެސް އެއްޗެއް އެފަދަ އުޅަނދެއްގައި އުފުލަންވާނީ، އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތަށް އުޅަނދުގެ ކޮންޓްރޯލް ނުގެއްލޭނެފަދަ ގޮތަކަށް، އަދި އެހެން އުޅަނދުތަކާއި މީހުންނާއި ތަކެތީގެ ސަލާމަތްތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމާއެކު، އުފުލާ އެއްޗެއްގައި އަންނަނިވި ށަރުތުތައް ފުރިހަމަވާ ގޮތެއްގެމަތިންނެވެ.

1. އުޅަނދުގެ ފުޅާމިނަށްވުރެ ބޮޑުނުވުން؛ އަދި
2. އުޅަނދު ދުއްވަން އިންނަ މީހާ އުޅަނދުގައި އިށީނދެގެން އިންނައިރު، ދުއްވަން އިންނަ މީހާގެ ކޮނޑަށްވުރެ އުސްވެގެންނުވުން؛ އަދި
3. އުޅަނދުގެ ހެޑް ލައިޓާއި، ސިގްނަލް ލައިޓާއި، ޓެއިލް ލައިޓާއި، ނަންބަރު ޕްލޭޓް ނިވާނުވުން.

(ނ) މުދާ އުފުލާ ހުރިހާ އުޅަނދުތަކެއްގައި، އެ އުޅަނދަކަށް އެންމެ ގިނަވެގެން އެރުވޭނެ ބަރުދަން، އުޅަނދުގައި ފެންނަ ގޮތަށް ލިޔެފައި ހުންނަންވާނެއެވެ. 

(ރ) އަލިފާން ހިފާފާނެ ނުވަތަ ގޮވާފާނެ ނުވަތަ އެ އެއްޗެއްގެ ސަބަބުން މީހަކަށް ނުވަތަ ބަޔަކަށް ނުވަތަ ތަނަކަށް ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެފަދަ އެއްޗެއް އުޅަނދުގައި އުފުލަންވާނީ، އެ އެއްޗެއް އުފުލުމަށް މިނިސްޓްރީން ހުއްދަކޮށްފައިވާ ބާވަތުގެ އުޅަނދެއްގައި، އަދި ވަގުތެއްގައި، އެކަމަށް ކަނޑައަޅާ ގަވާއިދާ އެއްގޮތަށް، އަދި ކަނޑައަޅާފައިވާ ނިށާނެއް ހަރުކޮށްގެންނެވެ.

(ބ) އެއްގަމު އުޅަނދުތަކުގައި މުދަލާއި ތަކެތި އުފުލުމާގުޅޭ އިތުރު އުސޫލުތަކާއި އިޖުރާއަތުތައް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

52 ވަނަ މާއްދާ - އުޅަނދުގެ ބާވަތާ އެއްގޮތަށް ފަސިންޖަރުން ނުވަތަ މުދާ އުފުލުން

(ހ) އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ތެރެއިން ފަސިންޖަރުން އުފުލުމަށް ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އެއްވެސް އުޅަނދެއްގައި މުދާ އުފުލުމަކީ، ނުވަތަ މުދާ އުފުލުމަށް ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އުޅަނދެއްގައި ފަސިންޖަރުން އުފުލުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ މިންގަނޑަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، ފަސިންޖަރުން އުފުލުމަށް ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އުޅަނދެއްގައި ފަސިންޖަރުންނާ އެކުގައި އެ ފަސިންޖަރުންގެ މުދާ އުފުލުމާއި، މުދާ އުފުލުމަށް ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އުޅަނދެއްގައި އެ މުދަލެއް ބަލަހައްޓާ ފަސިންޖަރުން އުފުލުމަށް މި މާއްދާގެ (ހ) ހުރަހެއް ނާޅައެވެ.

(ނ) އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ތެރެއިން ފަސިންޖަރުން އުފުލުމަށް ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އެއްވެސް އުޅަނދެއް މުދާ އުފުލުމަށް ބޭނުންކުރަންވާނީ ނުވަތަ މުދާ އުފުލުމަށް ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އުޅަނދެއް ފަސިންޖަރުން އުފުލުމަށް ބޭނުންކުރަންވާނީ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އުޅަނދުގެ ރަޖިސްޓަރީ ބަދަލުކުރުމަށްފަހުގައެވެ. 

 

53 ވަނަ މާއްދާ - އެއްގަމު އުޅަނދެއް ދުއްވާއިރު މުވާސަލާތީ ވަސީލަތެއް ބޭނުންކުރުން

(ހ) އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި، އުޅަނދެއް ދުއްވަމުންދާއިރު، އުޅަނދު ދުއްވަން އިން ފަރާތުން، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން ނެވިގޭށަންގެ ބޭނުމަށް ފިޔަވައި އެނޫން އެއްވެސް ބޭނުމަކަށް އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ މުވާސަލާތީ ވަސީލަތެއް، އެއްވެސް ސިފައެއްގައި އެއްވެސް ބޭނުމަކަށް ބޭނުންކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށް އުޅަނދެއް ދުއްވަމުންދާއިރު އުޅަނދު ދުއްވަން އިން ފަރާތުން ނެވިގޭށަންގެ ބޭނުމަށް މުވާސަލާތީ ވަސީލަތެއް ބޭނުންކުރުމުގައި އަމަލުކުރަންޖެހޭނެ ހަމަތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށް، މުވާސަލާތީ ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވިދާނެ ތަކެއްޗާއި އެފަދަ ތަކެތި އުޅަނދުގައި ބޭނުންކުރުމުގެ މިންގަނޑުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ ބޭނުމަށް އުޅަނދެއް ދުއްވަމުންދާއިރު އުޅަނދު ދުއްވަން އިން ފަރާތުން ނެވިގޭށަންގެ ބޭނުމަށް ނުވަތަ އެނޫންވެސް ބޭނުމަކަށް މުވާސަލާތީ ވަސީލަތެއް ބޭނުންކުރުމުގައި އެ ފަރާތުގެ ދެ އަތް ހުންގާނުން ނެއްޓޭ ގޮތަށް ބޭނުންކޮށްގެންނުވާނެއެވެ.

 

54 ވަނަ މާއްދާ - އެއްގަމު އުޅަނދެއްގައި އަޑުގަދަކުރުން

ހާއްސަ އިވެންޓަކާ ގުޅިގެން ނުވަތަ ޕަބްލިކް ސަރވިސް އެނައުންސްމަންޓެއް ދިނުމުގެ ބޭނުމަށް އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގައި ދުއްވާ އެހެން އުޅަނދުތަކާއި ހިނގާބިނގާވެ އުޅޭ ފަރާތްތަކަށާއި ކައިރީ ގޭގެއަށް އަޑުއިވޭ ވަރަށް ލަވަޖެހޭނީ ނުވަތަ އުޅަނދުގައި މައިކްރޯފޯން ބޭނުންކުރެވޭނީ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓްރީން ހުއްދަ ހޯދައިގެންނެވެ.

 

55 ވަނަ މާއްދާ - އިމަރޖެންސީ އުޅަނދު ދުއްވުން

(ހ) އިމަރޖެންސީ އުޅަނދުތަކުން ކުއްލި ހާލަތްތަކުގައި، އިމަރޖެންސީ ސައިރެން އަޅާފައި ދުއްވަންޖެހޭ ހާލަތުގައި، އެއްކޮޅަށް ދުއްވުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ މަގުތަކުގައި މަގުގެ އިދިކޮޅަށް ދުއްވުމާއި، ޓްރެފިކް ބައްތިއަށް މަޑުކުރުމަކާ ނުލައި ދުއްވުމާއި، ނުވަތަ އެ ހާލަތަކާ އެކަށީގެންވާ ނިސްބަތަކަށްވުރެ ބާރަށް ދުއްވުމާއި، މަގުމަތީގެ ނިށާންތަކާއި ޓްރެފިކް ނިށާންތަކާއި، ޓްރެފިކް ބައްތިއާ ހިލާފަށް އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ނުވަތަ މަގު ބޭނުންކުރުމުގެ އިހްތިޔާރު އެފަދަ އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތްތަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި އިމަރޖެންސީ އުޅަނދުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ، ހުއްދަކުރެވިފައިވާ އިމަރޖެންސީ ހިދުމަތްތަކުގެ އުޅަނދުތަކެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި އުޅަނދުތައް ހިމެނެއެވެ:

1. އެމްބިއުލާންސް؛
2. ފަޔަރ އެންޑް ރެސްކިއުގެ ހިދުމަތްތަކަށް ނިސްބަތްވާ އުޅަނދުތައް؛
3. ސަލާމަތީ ހިދުމަތްތަކުގެ ހުއްދަކުރެވިފައިވާ އުޅަނދުތައް.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) އެހެން އޮތްނަމަވެސް، ކުއްލި ހާލަތްތަކުގައި އިމަރޖެންސީ އުޅަނދުތައް ދުއްވާއިރުވެސް އެ އުޅަނދުތައް ދުއްވަންވާނީ މަގު ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުވާނެ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

(ރ) މަގުގައި ދުއްވާ އެހެން އުޅަނދުތަކުންނާއި، މަގު ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކުން އިމަރޖެންސީ ސައިރެން ޖަހާފައި ދާ އިމަރޖެންސީ އުޅަނދުތަކަށް ފަސޭހަކަމާއެކު ދެވޭނެގޮތަށް ވަގުތުން ޖާގަދޭންވާނެއެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ ބޭނުމަށް، އިމަރޖެންސީ އުޅަނދުތަކާއި، އެފަދަ އުޅަނދުތަކަށް ހުއްދަ ދިނުމާއި، އެފަދަ އުޅަނދުތަކުގައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ކަންކަން މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

56 ވަނަ މާއްދާ - ދުވާރު ބޭނުންކުރުމުގެ ހަމަތައް

(ހ) އެއްވެސް ފަރާތަކުން މަގުގެ ދުވާރުމަތީގައި މުދަލާއި ތަކެތި ބަހައްޓަންވާނީ މިނިސްޓްރީގެ ހުއްދަ ހޯދުމަށްފަހުގައި ވަގުތީ ބޭނުމަށް އެކަންޏެވެ. 

(ށ) ދުވާރުމަތީގައި ނުވަތަ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި، މީހުން ހިނގުމަށް ހަދާފައިވާ އެނޫންވެސް ތަނެއްގައި، ނުވަތަ ސަރަހައްދެއްގައި، ކުޑަކުދިން އުފުލުމަށް ހާއްސަކޮށްފައި ހުންނަ ޕްރޭމާއި، ހާއްސަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ މީހުން ދުއްވުމަށް ހުންނަ ފުރޮޅުލީ ގޮނޑިފަދަ ތަކެތި ފިޔަވައި އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ އެއްގަމު އުޅަނދެއް ދުއްވައިގެން ނުވަތަ ޕާކުކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.

 

57 ވަނަ މާއްދާ - އެއްގަމު އުޅަނދު ޕާކުކުރުން

(ހ) އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި އުޅަނދު ޕާކުކުރުމަށް ހާއްސަ އަދި އާންމު ޖާގަތައް އެކަށީގެންވާ މިންވަރަކަށް ކަނޑައެޅިފައި ހުންނަންވާނެއެވެ. އެގޮތުން، ހާއްސަ ބޭނުންތަކަށް ނުވަތަ އުޅަނދުތަކަށް ކަނޑައެޅޭ ޕާކިންގ ޒޯންތަކާއި، އާންމުކޮށް ހުރިހާ ފަރާތްތަކަށް ބޭނުންކުރެވޭނެ ޕާކިންގ ޒޯންތައް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކޮންމެ ރަށެއް އަދި ސިޓީއެއްގައި ވަކިން ފާހަގަކުރެވިފައި ހުންނަންވާނެއެވެ.

(ށ) އެއްގަމު އުޅަނދު ޕާކުކުރަންވާނީ، އެ ބާވަތެއްގެ އުޅަނދެއް ޕާކުކުރުމަށް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޒޯނެއްގައި، އެ ޒޯނެއްގައި ޕާކުކުރުމަށް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކަނޑައަޅާ އުސޫލުގެ ދަށުންނެވެ.

(ނ) އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި، ޕާކުކުރުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ޒޯނެއްގައިވެސް، އެއްގަމުގައި ދުއްވާ އުޅަނދެއް މެދުކެނޑުމެއްނެތި ޕާކުކޮށްފައި ބޭއްވޭނީ އެންމެ ގިނަވެގެން 7 (ހަތެއް) ދުވަހުގެ މުއްދަތަށެވެ.

(ރ) އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ޕާކުކުރުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ޒޯންތައް ކަނޑައަޅާއިރު، ބަންޑާރަ މަގެއްގެ ކަންމަތިން ފެށިގެން 10 (ދިހައެއް) ފޫޓުގެ ސަރަހައްދެއްގެ ތެރޭގައި ޕާކިންގ ޒޯނެއް ކަނޑައަޅައިގެން ނުވާނެއެވެ. 

(ބ) ބަންޑާރަ މަގެއްގެ ކަންމަތިން ފެށިގެން، 10 (ދިހައެއް) ފޫޓުގެ ސަރަހައްދެއްގައި އެއްގަމު އުޅަނދު އެއްވެސް ގޮތަކަށް ޕާކުކުރުމަކީ، ނުވަތަ މަޑުކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

 

58 ވަނަ މާއްދާ - ކުއްޔަށްދެވޭ ޕާކިންގ ސްލޮޓް ކަނޑައެޅުމާއި ޕާކިންގ މީޓަރު ބެހެއްޓުން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ 57 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ރަށެއް ނުވަތަ ސިޓީއެއްގައި ކަނޑައަޅާ ޕާކިންގ ޒޯންތަކުގެ އިތުރުން، ޖާގަ ތަނަވަސް ރަށްރަށުގައި ނުވަތަ ސިޓީތަކުގައި އެ ރަށެއްގެ ފިޒިކަލް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ޕްލޭނާ ހިލާފުނުވާނެ ގޮތުގެމަތިން އެ ރަށެއްގެ ވަކި ސަރަހައްދެއް ނުވަތަ ސަރަހައްދުތަކެއް އެއީ އެއްގަމު އުޅަނދު ޕާކުކުރުމަށް ހާއްސަކުރެވޭ ޒޯނެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅައި، އެ ޒޯންތަކުން ޕާކިންގ ސްލޮޓްތައް ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އިހްތިޔާރު އެ ރަށެއްގެ ނުވަތަ ސިޓީއެއްގެ ލޯކަލް ކައުންސިލަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޕާކުކުރުމަށް ހާއްސަކުރެވޭ ސަރަހައްދު ކަނޑައެޅުމުގައި، ބަންޑާރަ މަގުތަކާއި އާންމު ތަންތަނާއި އެފަދަ މަގުތަކާއި ތަންތަނުގެ އެއްވެސް ބައެއް ކަނޑައަޅައިގެންނުވާނެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، ކުއްޔަށްދެވޭ ޕާކިންގ ސްލޮޓް ކުއްޔަށްދެވޭނެ އެންމެ ދިގު މުއްދަތަކީ 2 (ދޭއް) އަހަރުދުވަހުގެ މުއްދަތަކަށެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އެއްގަމު އުޅަނދު ޕާކުކުރުމަށް ހާއްސަކުރެވޭ ޒޯންތައް ކަނޑައަޅައި ކުއްޔަށް ދޭންވާނީ، މި މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަމުގެ އިތުރުން، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ށަރުތުތަކާއި އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ށ) އެހެން އޮތްނަމަވެސް، އަންނަނިވި ށަރުތުތައް ފުރިހަމަވާނަމަ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ބަންޑާރަ މަގަކުން ނުވަތަ އާންމު ތަނަކުންވާ ބައެއްގައި ސިންގަލް ސްޕޭސް ނުވަތަ މަލްޓި-ސްޕޭސް ޕާކިންގ މީޓަރުތައް ހަރުކޮށްގެން ޕާކުކުރާ ވަގުތަށް ބިނާކޮށް ފީއެއް ނެގޭގޮތަށް އާންމުންނަށް ފޯރުކޮށްދޭ ހިދުމަތެއްގެ ގޮތުގައި ޕާކިންގ ޒޯންތަކެއް ކަނޑައެޅުމަކަށް މި ގާނޫނު ހުރަހެއް ނާޅައެވެ.

1. އެ މަގަކީ ނުވަތަ ތަނަކީ ޖާގަ ބޮޑު މަގެއް ނުވަތަ ތަނެއް ކަމުގައިވުން؛
2. އެ މަގުން ނުވަތަ ތަނުން ބައެއް ޕާކިންގ ޒޯންތަކުގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅުމުގެ ސަބަބުން، އެ މަގު ނުވަތަ ތަން ބޭނުންކުރާ އުޅަނދުތަކަށާއި މީހުންނަށް ދަތިކަމެއް ކުރިމަތިނުވުން؛
3. އެ މަގާ ނުވަތަ ތަނާ އިންވެގެންވާ ސަރަހައްދުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ މިންވަރު މަދުވުން.

(ޅ) މި މާއްދާގެ (ބ) ގެ ބޭނުމަށް، ޕާކިންގ ޒޯނެއްގައި ކަނޑައެޅޭ ކޮންމެ ޕާކިންގ ސްލޮޓަކަށް ނުވަތަ ޕާކިންގ ސްލޮޓްތަކަކަށް ވަކި ޕާކިންގވމީޓަރެއް ހަރުކުރަންވާނެއެވެ.

(ކ) މި މާއްދާގެ (ބ) ގެ ބޭނުމަށް "ޕާކިންގ މީޓަރު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އަންނަނިވި ސިފަތައް އެކުލެވިގެން ފަރުމާކުރެވިފައިވާ އޮޓޮމެޓިކް އާލާތްތަކަށެވެ.

1. ކާޑު އަދި/ނުވަތަ ފައިސާ ބޭނުންކޮށްގެން ފީ ދެއްކެން ހުރުން؛
2. ފީ ދައްކާފައިވާ ވަގުތު އޭގެން އަންގައިދިނުން؛
3. ޕާކުކުރުމަށް ގަނެވުނު ވަގުތުގެ ތެރެއިން ބާކީ އޮތް ވަގުތު އޭގެން ދައްކުވައިދިނުން؛
4. ފީ ދައްކާފައިވާ ވަގުތު ހަމަވުމުން އެކަން އޭގެން އެނގެން ހުރުން؛
5. ފީ ދެއްކުމުން ޕާކުކުރުމަށް ގަނެވުނު ވަގުތާއި އެ ވަގުތު ހަމަވާނެ ގަޑި ބަޔާންކޮށްދޭ ރަސީދެއް ދޫކުރެވޭ ގޮތަށް ހުރުން.

(އ) މި މާއްދާގެ (ބ) ގެ ބޭނުމަށް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި، އަންނަނިވި ކަންކަން ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

1. މި މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ފަދަ ޕާކިންގ ސްލޮޓެއްގައި އެންމެ ގިނަވެގެން އުޅަނދެއް ޕާކުކޮށްފައި ބޭއްވޭނެ ވަގުތު؛
2. މި މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ފަދަ ޕާކިންގ ސްލޮޓަކަށް ޕާކުކުރުމަށް މިނެޓަކަށް ނަގާނެ ފީގެ އަދަދު.

(ވ) މި މާއްދާގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޕާކިންގ ޒޯނެއްގައިވާ ޕާކިންގ ސްލޮޓަކަށް ދައްކަންޖެހޭ ފީ ނުދައްކައި، ޕާކުކޮށްފައިވާނަމަ، އެ އުޅަނދެއް ޓޯކޮށް ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދިޔުމުގެ އިހްތިޔާރު ޓްރެފިކް ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

 

59 ވަނަ މާއްދާ - ހާއްސަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް ޕާކުކުރާނެ ޖާގަ ކަނޑައެޅުން

މި ގާނޫނުގެ 57 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނުވަތަ މި ގާނޫނުގެ 58 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޕާކިންގ ޒޯންތަކުގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާ ސަރަހައްދުތަކުގައި، ހާއްސަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް ހާއްސަކޮށް ސްލޮޓްތަކެއް ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ. އަދި އެފަދަ ސްލޮޓްތައް ބޭނުންކުރެވޭނެ ކަމަށް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ފަރާތްތަކަށް އެކަން އަންގައިދޭ ނިށާނެއް ދޫކުރަންވާނެއެވެ.

 

60 ވަނަ މާއްދާ - އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގައި ބައިސްކަލް ދުއްވުމާއި ބޭނުންކުރުން

(ހ) އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ބައިސްކަލު ދުއްވުމަށް ވަކި ހާއްސަ ސަރަހައްދުތަކެއް ނުވަތަ މަގުތަކެއް ކަނޑައެޅުމުގެ ބާރު މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ށ) އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ބައިސްކަލު ދުއްވުމަށްޓަކައި ވަކި ހާއްސަ ލޭނެއް ގާއިމުކޮށްފައިނުވާނަމަ ނުވަތަ ކަނޑައަޅާފައިނުވާނަމަ، ބައިސްކަލު ދުއްވަންވާނީ އެހެން އުޅަނދުތަކުގެ ވައަތްފަރާތުގައެވެ.

(ނ) އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ބައިސްކަލެއް ޓްރެފިކް ފްލޯއާ އިދިކޮޅަށް ދުއްވުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ރ) އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި، ބައިސްކަލް ދުއްވާ ފަރާތްތަކުގެ އެންމެ ހަގު އުމުރާއި، ބައިސްކަލުގައި ކުޑަކުދިންނާއި ތަކެތި އުފުލުމުގެ އުސޫލުތަކާއި، ބައިސްކަލު ދުއްވުމާއި، ބޭނުންކުރުމުގައި އަމަލުކުރަންޖެހޭ ހަމަތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

61 ވަނަ މާއްދާ - ކުނި އުކާލުމަށް ބޭނުންކުރާ އުޅަނދުފަހަރު

(ހ) ކުނި އުކާލުމަށް ބޭނުންކުރަންވާނީ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ބާވަތުގެ އަދި މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ މިންގަނޑުތައް އެ އުޅަނދެއްގައި ފުރިހަމަވާ އުޅަނދުފަހަރުތަކެވެ.

(ށ) ކުނި އުކާލުމަށް ބޭނުންކުރާ އުޅަނދުތައް މަގުމަތީގައި ދުއްވަންވާނީ އަދި ބޭނުންކުރަންވާނީ، އާންމުންނަށާއި، މަގުމަތީގައި ދުއްވާ އެހެނިހެން އުޅަނދުފަހަރަށް އުނދަގޫނުވާ ގޮތަށް، އަދި ކުނި މަގުމައްޗަށް ނޭޅޭ ގޮތަށް، ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއްދީގެންނެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ ބޭނުމަށް ކުނި އުކާލުމަށްޓަކައި ބޭނުންކުރެވިދާނެ އުޅަނދުފަހަރާއި އެފަދަ އުޅަނދުފަހަރުގެ މިންގަނޑުތައް، އަދި އެފަދަ އުޅަނދުތަކުން މަގުގައި ދުއްވުމާއި، މަގު ބޭނުންކުރުމުގައި ހިފަހައްޓަންޖެހޭ ހަމަތައް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

62 ވަނަ މާއްދާ - އިންޑަސްޓްރިއަލް ބޭނުންތަކަށް ހާއްސަކޮށްފައިވާ އުޅަނދުފަހަރު

(ހ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ އުސްމިނުގެ ނުވަތަ ބަރުމިނުގެ އިންޑަސްޓްރިއަލް ބޭނުންތަކަށް ހާއްސަ އުޅަނދުތައް މަގުމަތީގައި ދުއްވަންވާނީ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.
(ށ) އިންޑަސްޓްރިއަލް ބޭނުންތަކަށް ހާއްސަ އުޅަނދުތައް ދުއްވޭނެ މަގުތަކާއި ވަގުތުތަކާއި، އެފަދަ އުޅަނދުތައް މަގުމަތީގައި ދުއްވާއިރު، އަމަލުކުރަންޖެހޭ އުސޫލުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

63 ވަނަ މާއްދާ - އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި މަސައްކަތްތައް ކުރުން

(ހ) އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި، ހިމެނޭ އެއްވެސް ތަނެއްގައި ހިނގާ މީހުންނަށާއި ދުއްވާ އުޅަނދުފަހަރަށް ހުރަސްއެޅޭގޮތަށް އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ކުރަންވާނީ، ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން، ހޯދަންޖެހޭ ހުއްދަތައް ހޯދުމަށްފަހު، މަސައްކަތްކުރާ ސަރަހައްދާއި އެ ސަރަހައްދުގެ ޓްރެފިކް ފްލޯއަށް އަންނަ ބަދަލުތައް އަންގައިދޭ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ނިށާންތައް ބަހައްޓައިގެންނެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދޫކުރަންޖެހޭ ހުއްދަތަކާއި ނިށާންތައް ދޫކޮށް އެ މަސައްކަތްކުރުމަށް ބަންދުކުރަންޖެހޭ ސަރަހައްދުތައް ކަނޑައަޅައި ބަލަހައްޓާނީ، މިނިސްޓްރީންނެވެ. އަދި، މަގުމަތީގައި މަސައްކަތްކުރަން ހުއްދަ ދޭއިރު، އަންނަނިވި ކަންކަމަށް ސަމާލުކަންދޭންވާނެއެވެ.

1. މަގު ބަންދުކުރުމުން އެންމެ ދަތިނުވާނެ ގަޑިތަކަށް ސަމާލުކަންދީގެން މަގު ބަންދުކުރުމަށް ހުއްދަ ދިނުން؛
2. ޓްރެފިކް ފްލޯއަށް ބުރޫއަރާގޮތަށް އެއްފަހަރާ ގިނަ މަގުތަކެއް ނުވަތަ އެއް ދިމާލަކަށް ދިޔުމަށް ދަތުރުކުރެވޭ މުހިންމު ދެ މަގެއް އެއްފަހަރާ ބަންދުނުވާނެ ގޮތަކަށް މަގު ބަންދުކުރުމުގެ ހުއްދަ ދިނުން؛ އަދި
3. މުހިންމު ބޮޑެތި މަގުތައް ބަންދުކުރަންޖެހޭ ހާލަތްތަކުގައި، ދަންވަރު ގަޑީގައި މަގު ބަންދުކުރުމަށް ސަމާލުކަންދިނުން.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީން މަސައްކަތްކުރުމަށްޓަކައި ބަންދުކުރަންޖެހޭ ސަރަހައްދުތައް ކަނޑައަޅައި، ހުއްދަ ދޫކުރަންވާނީ، ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ މަށްވަރާގެ މަތިންނެވެ.
 

 

 

ހަވަނަ ބާބު

އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް

 

64 ވަނަ މާއްދާ - އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްތައް

އަންނަނިވި ހިދުމަތްތައް ހިމެނޭގޮތުން، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި މީހުން އަދި/ނުވަތަ މުދާ އުފުލުމަށް ފޯރުކޮށްދެވިދާނެ ހިދުމަތްތައް މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

(ހ) ޓެކްސީގެ ހިދުމަތް؛

(ށ) ބަހުގެ ހިދުމަތް؛

(ނ) ޕްރައިވެޓް-ހަޔަރގެ ހިދުމަތް؛

(ރ) އާންމުންނަށް ފޯރުކޮށްދޭ ހިދުމަތެއްގެ ގޮތުން މީހުން އަދި/ނުވަތަ މުދާ އުފުލުމުގެ އެނޫންވެސް ހިދުމަތްތައް.

 

65 ވަނަ މާއްދާ - އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްތައް ރަޖިސްޓަރީކުރުން

(ހ) އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި، މީހުން އުފުލުމަށާއި މުދާ އުފުލުމުގެ ހިދުމަތެއް ދިނުމަށްޓަކައި އެއްވެސް ތަނެއް ހިންގަންވާނީ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ ގޮތެއްގެމަތިން، އެ ތަނެއް ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެންނެވެ.

(ށ) އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި މީހުން އުފުލުމަށާއި މުދާ އުފުލުމުގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށް ބޭނުންކުރާ އުޅަނދަކުން އެ ހިދުމަތެއް ދޭންވާނީ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ ގޮތެއްގެމަތިން، އެ އުޅަނދެއް ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެންނެވެ.

(ނ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ގިންތިކުރުމުގެ އުސޫލުތަކާއި، އެފަދަ ހިދުމަތްދޭ ތަންތަން ރަޖިސްޓަރީކޮށްދިނުމުގައި އެ ތަންތަނުގައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭނެ މިންގަނޑުތައް، އަދި އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެ އުޅަނދުތަކާއި، އެ އުޅަނދުތަކުގައި ހުންނަންޖެހޭ ށަރުތުތަކާއި މިންގަނޑުތައް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ. 

(ރ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށް އެދޭ ތަންތަނާއި، އެ ހިދުމަތުގައި ބޭނުންކުރުމަށް އެއްގަމު އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް އެދި ހުށަހަޅަންޖެހޭ ގޮތާއި، އެފަދައިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމުގައި ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ މައުލޫމާތާއި ކަންކަން އަދި އެ ހުށަހެޅުމެއްގެ ދަށުން ތަންތަނާއި އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކޮށްދިނުމުގައި އަމަލުކުރާނެ އުސޫލުތަކާއި އިޖުރާއަތު މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ ދަށުން އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްދީފައިވާ ފަރާތްތައް އާންމުކޮށް އެނގޭނެ ގޮތަށް މިނިސްޓްރީން އިއުލާނުކުރަންވާނެއެވެ.

 

66 ވަނަ މާއްދާ - އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމުގެ ލައިސަންސް

(ހ) އެއްވެސް ފަރާތަކުން އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތެއް ދޭންވާނީ، މި ގާނޫނުގެ 65 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެ ހިދުމަތެއް ރަޖިސްޓަރީކުރުމުގެ އިތުރުން، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ލައިސަންސް ހޯދުމަށްފަހުގައެވެ.
(ށ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށް މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދޫކުރާ ލައިސަންސަކީ، އަންނަނިވި ފަރާތްތަކުން މި ގާނޫނުގެ ބޭނުމަށް އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި ހޯދަންޖެހޭނެ ލައިސަންސެކެވެ.

1. މި ގާނޫނުގެ 65 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މީހުން އުފުލުމަށާއި މުދާ އުފުލުމުގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށްޓަކައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ތަންތަން ނުވަތަ ފަރާތްތައް؛
2. އާންމު ދަތުރުފަތުރު ފޯރުކޮށްދޭ އުޅަނދުތަކުގެ ޑްރައިވަރުން.

(ނ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތުގެ އެކި ބާވަތްތަކަށް ހާއްސަކޮށް، އެ ހިދުމަތެއް ދިނުމުގެ ލައިސަންސް ދޫކުރުމުގެ ށަރުތުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ރ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތުގެ ލައިސަންސް ދޫކުރަންވާނީ، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ކަނޑައެޅޭ ވަކި ސަރަހައްދެއްގައި ހިދުމަތް ދިނުމަށެވެ.

(ބ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތުގެ އެކި ބާވަތްތަކަށް ލައިސަންސް ދޫކުރާނެ އުޅަނދުގެ އަދަދު، އެ ހިދުމަތް ދިނުމަށް ކަނޑައެޅޭ ސަރަހައްދުތަކަށް ވަކިން ކަނޑައެޅުމުގެ ބާރު މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ޅ) މި މާއްދާގެ (ބ) ގެ ބޭނުމަށް، އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތުގެ އެކި ބާވަތްތަކަށް ލައިސަންސް ދޫކުރާނެ އުޅަނދުގެ އަދަދު ކަނޑައެޅުމަށްފަހު އެފަދައިން ކަނޑައަޅާ ކަނޑައެޅުމަށް އަމަލުކުރަންވާނީ އެކަން، މިނިސްޓްރީން އާންމުކޮށް އިއުލާނުކުރުމަށްފަހު، އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައެވެ.

(ކ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތުގައި ބޭނުންކުރުމަށް ލައިސަންސް ހޯދުމަށް އެދި ހުށަހަޅަންޖެހޭ ގޮތާއި، އެފަދައިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމުގައި ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ މައުލޫމާތާއި ކަންކަން އަދި އެ ހުށަހެޅުމެއްގެ ދަށުން ލައިސަންސް ދޫކުރުމުގައި އަމަލުކުރާނެ އުސޫލުތަކާއި އިޖުރާއަތު މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

67 ވަނަ މާއްދާ - ހިދުމަތް ދިނުމުގެ ށަރުތުތަކާއި މިންގަނޑުތައް

(ހ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށް ލައިސަންސް ދޫކުރެވޭ ފަރާތްތަކުން އެ ހިދުމަތް ދޭންވާނީ، މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ހިދުމަތް ދިނުމުގެ އާންމު ށަރުތުތަކާއި މިންގަނޑުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށް، މި ގާނޫނުގެ 64 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ހިދުމަތުގެ ކޮންމެ ބާވަތަކަށް ހާއްސަކޮށް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ހިދުމަތް ދިނުމާގުޅޭ އަންނަނިވި ށަރުތުތަކާއި މިންގަނޑުތައް ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

1. ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭންޖެހޭ ފަރާތްތައް؛
2. ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭންޖެހޭ ގަޑިތައް؛
3. ހިދުމަތް ދިނުމުގައި، ހަރަކާތްތެރިވާއިރު، ދަތުރުކުރަންޖެހޭ މަގުތައް؛
4. ހިދުމަތުގައި ބޭނުންކުރާ އުޅަނދަށް އެރުވޭނެ ފަސިންޖަރުންގެ އަދަދު؛
5. ހިދުމަތުގައި ބޭނުންކުރާ އުޅަނދަށް އެރުވޭނެ މުދަލުގެ ބާވަތާއި މިންވަރު؛
6. މީހުންނާއި މުދާ އަރުވައި، ބޭލުމުގައި އަމަލުކުރަންޖެހޭ އުސޫލުތައް؛
7. މީހުންނާއި މުދާ އަރުވައި، ބޭލުމަށްޓަކައި، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި، އުޅަނދު ހުއްޓުވުމާއި މަޑުކުރުމުގެ އުސޫލުތައް؛
8. ހިދުމަތް ދިނުމުގައި، އުޅަނދު ހިފަހައްޓަންޖެހޭ ސަލާމަތީ މިންގަނޑުތައް؛
9. ހިދުމަތުގެ ރިކޯޑުތައް ބެލެހެއްޓުމާބެހޭ އުސޫލުތައް.

 

68 ވަނަ މާއްދާ - ހިދުމަތް ދިނުމުގެ ށަރުތުތަކާއި މިންގަނޑުތައް ލައިސަންސްގައި ކަނޑައެޅުން

އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް، މި ގާނޫނުގެ 67 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާ ށަރުތުތަކާއި މިންގަނޑުތަކުގެ އިތުރުން، މި ގާނޫނުގެ 66 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދޫކުރާ ލައިސަންސްގައި އަންނަނިވި ށަރުތުތަކާއި ކަންކަން މިނިސްޓްރީއަށް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ.

(ހ) ހިދުމަތް ހޯދާ ފަރާތްތަކަށް ފޯރުކޮށްދޭންޖެހޭ ހިދުމަތުގެ އަސާސީ މިންގަނޑުތައް؛

(ށ) ހިދުމަތް ދިނުމުގައި، މި ގާނޫނާއި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާއި އެންގުންތަކާއި، ގައިޑްލައިންތަކަށް ތަބާވުން؛

(ނ) ހިދުމަތްދޭ ފަރާތުން މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ސުލޫކީ މިންގަނޑުތަކަށް ތަބާވުން؛

(ރ) ކަނޑައެޅިފައިވާ އުސޫލުން، ހިދުމަތާގުޅޭ މައުލޫމާތު މިނިސްޓްރީއަށް ފޯރުކޮށްދިނުން؛

(ބ) ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ އުސޫލުތަކަށް ތަބާވުން؛

(ޅ) ހިދުމަތް ހޯދާ ފަރާތުގެ ޒާތީ މައުލޫމާތުގެ ސިއްރު ހިފެހެއްޓުން؛

(ކ) ވިޔަފާރީގެ ވާދަވެރިކަމަށް ހުރަސްއަޅާ އަމަލުތަކާއި، ވިޔަފާރީގައި ހިންގޭ ބޭއިންސާފު މުއާމަލާތްތައް ހުއްޓުވުމާއި މަނާކުރުން.

 

69 ވަނަ މާއްދާ - އަގު ކޮންޓްރޯލުކުރުން

(ހ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްދޭ އަގު ހުންނަންވާނީ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން، މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅައި އާންމުކުރާ މިންގަނޑުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްދޭ އަގު ކޮންޓްރޯލުކުރުމުގެ ގޮތުން، އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތުގެ އެކި ބާވަތްތަކަށް ހާއްސަކޮށް އަގުގެ ގޮތުގައި ސީދާ ވަކި އަދަދުތަކެއް ނުވަތަ އަގު ކަނޑައެޅުމުގެ ފޯމިއުލާއެއް މިނިސްޓްރީއަށް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ.

(ނ) މި ގާނޫނުގެ 66 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދޫކޮށްފައިވާ ލައިސަންސްގައި، މި ގާނޫނުގެ 68 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ށަރުތުތަކުގެ ތެރޭގައި، އަގު ކޮންޓްރޯލުކުރުމުގެ ގޮތުން މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ މިންގަނޑުތަކަށް އަމަލުކުރުމަށް ހިމަނަންވާނެއެވެ. އަދި، އެފަދަ މިންގަނޑަކާ އެއްގޮތަށް، ލައިސަންސް ލިބޭ ފަރާތަކުން އެ ފަރާތުން ހިދުމަތް ދޭނެ އަގު ކަމުގައި ކަނޑައަޅައި އާންމުކޮށް އިއުލާނުކޮށްފައިވާ އަގަށްވުރެ ގިނައިން ނުވަތަ މަދުން އަގު ނުނެގުމަށްވެސް ހިމަނަންވާނެއެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ ބޭނުމަށް، މިނިސްޓްރީން އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތުގެ އަގުތައް، ނުވަތަ ޓެރިފްތައް ބިނާކުރަންވާނީ މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން، ކަނޑައަޅާފައިވާ ފޯމިއުލާއަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

 

70 ވަނަ މާއްދާ - އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމުގެ ލައިސަންސް ހިފެހެއްޓުން ނުވަތަ ބާތިލުކުރުން

(ހ) އަންނަނިވި ހާލަތްތަކުންކުރެ ހާލަތެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ، އާންމު ދަތުރުފަތުރު ކުރުމުގެ ހިދުމަތް ދިނުމުގެ ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތަށް މިނިސްޓްރީން އެންގުމަކުން ނޯޓިސް ދިނުމަށްފަހު، އެ ފަރާތަކަށް ދޫކޮށްފައިވާ ލައިސަންސް ހިފެހެއްޓުމުގެ ނުވަތަ ބާތިލުކުރުމުގެ އިހްތިޔާރު މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

1. ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތުން މި ގާނޫނާ، ނުވަތަ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދަކާ ނުވަތަ އެ ފަރާތުން އަމަލުކުރަންޖެހޭ އެހެން ގާނޫނަކާ ހިލާފުވުން؛
2. މި ގާނޫނުގެ 67 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނުވަތަ 68 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ލައިސަންސްގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ށަރުތުތަކާ ހިލާފުވުން؛
3. ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތުން، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ދައްކަންޖެހޭ ފީއާއި ޖޫރިމަނާ ފައިސާ ނުދެއްކުން؛
4. އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމުގައި، ހިދުމަތްދޭ ފަރާތުން އަމަލުކުރުމަށް މިނިސްޓްރީން އަންގާ އެންގުމަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތުން އަމަލުނުކުރުން؛
5. އަގު ކޮންޓްރޯލުކުރުމުގެ ގޮތުން މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ މިންގަނޑުތަކާ ހިލާފުވުން.

(ށ) ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތަށް ދޫކޮށްފައިވާ ލައިސަންސް ހިފެހެއްޓިކަން ނުވަތަ ބާތިލުކުރިކަން އެ ފަރާތަށް އަންގައި ފޮނުވާ ނޯޓިހުގައި އެނޫން ގޮތަކަށް ކަނޑަނާޅާހާ ހިނދަކު، އެ ނޯޓިހަށް އަމަލުކުރަން ފެށޭނީ، އެ ނޯޓިސް ރައްދުކުރެވުނު ތާރީހުން ފެށިގެންނެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ލައިސަންސެއް ހިފެހެއްޓުމުގައި ނުވަތަ ބާތިލުކުރުމުގައި، އެ ލައިސަންސްގެ ވަކި ބައެއް ހިފެހެއްޓުމުގެ ނުވަތަ ބާތިލުކުރުމުގެ އިހްތިޔާރު، މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ. 

(ރ) މިނިސްޓްރީން ވަކިގޮތަކަށް އަންގަންދެން ނޫންނަމަ، މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ލައިސަންސެއް ހިފެހެއްޓޭ ނުވަތަ ބާތިލުކުރެވޭ ހާލަތުގައި ލައިސަންސްގެ ދަށުން ދެމުންގެންދާ ހިދުމަތް ދިނުން ވަގުތުން ހުއްޓާލަންވާނެއެވެ.

(ބ) އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ދޫކޮށްފައިވާ އާންމު ދަތުރުފަތުރު ކުރުމުގެ ހިދުމަތް ދިނުމުގެ ލައިސަންސް ހިފަހައްޓަންވާނީ ނުވަތަ ބާތިލުކުރަންވާނީ، މި ގާނޫނާ ހިލާފަށް ކޮށްފައިވާ އަމަލު އިސްލާހުކުރުމަށް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން އަންގައި، އެފަދައިން އަންގާ އެންގުމަކާ އެއްގޮތަށް އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި އެކަން އިސްލާހުކޮށްފައި ނުވާނަމައެވެ.

(ޅ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި އެހެން އޮތްނަމަވެސް، އާންމު ދަތުރުފަތުރު ކުރުމުގެ ހިދުމަތް ދިނުމުގެ ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތުން މި ގާނޫނާ ހިލާފަށް ކޮށްފައިވާ އަމަލުގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށާއި، އެ އަމަލު ތަކުރާރުކޮށްފައިވާ މިންވަރަށް ބަލައި އެ ހިލާފެއް އިސްލާހުކުރުމަށް ފުރުސަތެއް ދިނުމަކާނުލައި، ވަގުތުން ލައިސަންސް ހިފެހެއްޓުމުގެ ނުވަތަ ބާތިލުކުރުމުގެ އިހްތިޔާރު މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ކ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމުގެ ލައިސަންސް ހިފެހެއްޓުމުގައާއި ބާތިލުކުރުމުގައި މިނިސްޓްރީން އަމަލުކުރާނެ އުސޫލުތަކާއި އިޖުރާއަތު، އަދި އެފަދަ ފަރާތްތަކަށް އަލުން ލައިސަންސް ދޫކުރުމުގެ އުސޫލުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

71 ވަނަ މާއްދާ - އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމުގެ ލައިސަންސްގެ މުއްދަތު 

(ހ) މި ގާނޫނުގެ 66 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދޫކުރާ އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމުގެ ލައިސަންސްގެ މުއްދަތަކީ، ލައިސަންސް ދޫކުރާ ތާރީހުން ފެށިގެން 10 (ދިހައެއް) އަހަރުދުވަހެވެ.

(ށ) ލައިސަންސްގެ މުއްދަތު އާކުރަން ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތަކުން، އެދޭނަމަ، ލައިސަންސްގެ މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ މަދުވެގެން 3 (ތިނެއް) މަސްދުވަސް ކުރިން ލައިސަންސް އާކުރުމަށްޓަކައި ހުށަހެޅިދާނެއެވެ. އަދި އެފަދައިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމެއްގައި ލައިސަންސް އާކޮށްދިނުމާ ގުޅޭގޮތުން މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ ށަރުތުތައް ފުރިހަމަވުމުގެ އިތުރުން، ލައިސަންސް އާކުރުމަށްޓަކައި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ ފީ ލައިސަންސްގެ މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން ދައްކާފައިވާނަމަ، ލައިސަންސްގެ މުއްދަތު އިތުރު 10 (ދިހައެއް) އަހަރުދުވަހުގެ މުއްދަތަށް އާކޮށްދޭންވާނެއެވެ.

(ނ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމުގެ ލައިސަންސްގެ މުއްދަތު ހަމަވުމުން، އެ ލައިސަންސްގެ ދަށުން ދެމުންގެންދިޔަ ހިދުމަތް ދިނުން ވަގުތުން ހުއްޓާލަންވާނެއެވެ.

 

72 ވަނަ މާއްދާ - ސަރުކާރުން އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުން

(ހ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތެއްގެ ގޮތުގައި އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ އަންނަނިވި ހިދުމަތްތައް ސީދާ ސަރުކާރުން ފޯރުކޮށްދޭންވާނެއެވެ. ނުވަތަ އެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމާގުޅޭ އިންތިޒާމުތައް ސަރުކާރުން ހަމަޖައްސައިދޭންވާނެއެވެ.

1. ބަހުގެ ހިދުމަތް؛
2. ޓެކްސީގެ ހިދުމަތް؛
3. މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ އެނޫންވެސް އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްތައް.

(ށ) ސަރުކާރުގެ އިދާރާއަކުން ނުވަތަ ސަރުކާރުގެ ވިޔަފާރި ކުންފުންޏަކުން ނޫންގޮތަކަށް މި މާއްދާގެ ދަށުން އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ކަނޑައަޅާނަމަ، އެ ހިދުމަތް ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި މެދުކެނޑުމެއްނެތި ފޯރުކޮށްދެވޭނެކަން ކަށަވަރުކުރުމުގެ ގޮތުން، ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭނެ އެންމެ އެކަށީގެންވާ ފަރާތްތަކެއް ހޯދަންވާނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2006-03 (ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތުގެ ގާނޫނު) އާއި އެ ގާނޫނުގެ ދަށުން އެކުލަވާލާފައިވާ ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތުގެ ގަވާއިދާއި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން އާންމުކޮށް ހުޅުވާލައި، ބީލަމުގެ އުސޫލުންނެވެ.

(ނ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ކަނޑައަޅާ ފަރާތްތަކާއި މިނިސްޓްރީއާ ދެމެދު ލިޔުމުން ވެވޭ އެއްބަސްވުމެއް އޮންނަންވާނެއެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އެއްބަސްވުމުގައި، މަދުވެގެން އަންނަނިވި ކަންކަން ހިމަނަންވާނެއެވެ.

1. އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތާއި، މުއްދަތު އިތުރުކުރުމުގައި އަމަލުކުރަންޖެހޭނެ އުސޫލުތައް؛
2. މިނިސްޓްރީން ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭ ފަރާތަށް ދައްކަންޖެހޭ އެއްވެސް ފައިސާއެއްވާނަމަ އެކަމުގެ ތަފްސީލުތައް؛
3. ހިދުމަތް ދިނުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ސަރަހައްދު ނުވަތަ ސަރަހައްދުތައް؛
4. ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭންވާނެ ފެންވަރު؛
5. ހިދުމަތުގެ އަގު ނުވަތަ ފީ؛
6. ހިދުމަތް މެދުކަނޑާލަން ނުވަތަ ހުއްޓާލަން ޖެހިއްޖެ ހާލަތެއްގައި އަމަލުކުރަންޖެހޭ އުސޫލުތައް؛
7. ހިދުމަތް ހޯދާ ފަރާތްތަކުން ހުށަހަޅާ ށަކުވާއާމެދު އަމަލުކުރަންޖެހޭ އުސޫލުތައް؛
8. އެއްބަސްވުން، ތިންވަނަ ފަރާތަކަށް ބަދަލުކުރުމާގުޅޭ އުސޫލުތައް؛
9. އެއްބަސްވުމާ ހިލާފުވާ ހާލަތުގައި، ފިޔަވަޅު އެޅުމުގައި އަމަލުކުރެވޭނެ އުސޫލުތައް؛
10. އެއްބަސްވުން، މެދުކަނޑާލުން ނުވަތަ އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް ގެނެވޭނެ ހާލަތްތައް. 

(ބ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި އެހެން އޮތްނަމަވެސް، އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްތައް މެދުކެނޑިދާނެ ކަމަށް މިނިސްޓްރީއަށް ފެންނަ ހާލަތުގައި، ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދުމަށް އާންމުކޮށް ހުޅުވާލުމެއްނެތި 12 (ބާރަ) މަސްދުވަހަށްވުރެ އިތުރުނުވާ ގޮތެއްގެމަތިން، ވަގުތީގޮތުން އެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ އިންތިޒާމްތައް މިނިސްޓްރީން ހަމަޖެއްސުމަކަށް މި ގާނޫނު ހުރަހެއް ނާޅައެވެ.

 

73 ވަނަ މާއްދާ - އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްދޭ އުޅަނދުފަހަރުގެ ވެރިފަރާތުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު

(ހ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން، އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ލައިސަންސް ދޫކުރެވޭ އުޅަނދުތަކުގެ ވެރިފަރާތާއި، ޑްރައިވަރު އަދި އެހީތެރިން، ހުރިހާ ހާލަތެއްގައިވެސް އެންމެ އިސްކަމެއް ދޭންވާނީ، ފަސިންޖަރުންގެ ސަލާމަތަށާއި ރައްކާތެރިކަމަށެވެ.

(ށ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްދޭ އުޅަނދުތަކުގައި ހިދުމަތް ދިނުމަށް ތިބޭ ޑްރައިވަރުން އަދި އެހީތެރިންނަކީ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާފައިވާ ށަރުތުތައް ފުރިހަމަވާ މީހުން ކަމުގައި އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތުން ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ.

(ނ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށްޓަކައި ބޭނުންކުރެވޭ އުޅަނދުތަކަކީ، ރޯޑްވަރދިނަސް އަދި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ރައްކާތެރިކަމުގެ މިންގަނޑުތައް ފުރިހަމަވާ އުޅަނދުތަކެއްކަން، އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތުން ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ.

 

74 ވަނަ މާއްދާ - އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށް ބޭނުންކުރާ އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތާއި، މުވައްޒަފުންގެ މައުލޫމާތު އެނގެން އޮތުން

(ހ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށް ބޭނުންކުރާ ކޮންމެ އުޅަނދެއްގައި، އެ އުޅަނދެއްގެ ވެރިފަރާތުގެ ނަމާއި އެޑްރެސް ބަޔާންކުރާ ލިޔުމެއް، މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ނަމޫނާއަކާ އެއްގޮތަށް ކިޔަން އެނގޭނެހެން، ފަސިންޖަރުންނަށް ފެންނަ ގޮތަށް، ހަރުކޮށްފައި ހުންނަންވާނެއެވެ.

(ށ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށް ބޭނުންކުރާ އުޅަނދުތަކުގެ ތެރެއިން ޑްރައިވަރ ފިޔަވައި، އިތުރު އެހީތެރިން ތިބެން މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދު ލާޒިމުކުރާ އުޅަނދުތަކުގައި މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފުން، އެ ފަރާތްތަކުގެ ނަން ނުވަތަ ނަމާއި މަގާމު އެނގޭނެފަދަ ބެޖެއް ފަސިންޖަރުންނަށް ސާފުކޮށް ފެންނާނެހެން އެ ފަރާތްތަކުގެ ޔުނީފޯމުގައި ހަރުކޮށްފައި ހުންނަންވާނެއެވެ.

 

75 ވަނަ މާއްދާ - އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގޮތުގައި ހިދުމަތް ދެވޭނެ ސަރަހައްދު ކަނޑައެޅުން

(ހ) އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި، އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދެވޭނީ، އެކަމަށްޓަކައި މި ގާނޫނުގެ 66 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދޫކުރާ ލައިސަންސްގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ސަރަހައްދެއްގައި ނުވަތަ ސަރަހައްދުތަކުގައެވެ.

(ށ) އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ސަރަހައްދެއް އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްދޭ ސަރަހައްދެއްގެ ގޮތުގައި ހަމަޖައްސަން ބޭނުންވެއްޖެނަމަ، އެކަމުގެ ހުއްދައަށް އެދި، މިނިސްޓްރީއަށް ހުށަހަޅާނީ އެ ސަރަހައްދެއްގެ މައްޗަށް އިހްތިސާސް އޮތް ލޯކަލް ކައުންސިލަކުންނެވެ.

 

76 ވަނަ މާއްދާ - ދަތުރުކުރާނެ މަގުތަކާއި އުޅަނދު ހުއްޓަންޖެހޭ ތަންތަން ކަނޑައެޅުން

(ހ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްދޭ ސަރަހައްދުގައި ހިދުމަތްދޭ އުޅަނދުތައް ދަތުރުކުރާނެ މަގުތަކާއި، ފަސިންޖަރުންނާއި މުދާ އަރުވައި ބޭލުމަށްޓަކައި އުޅަނދު ހުއްޓަންޖެހޭނެ ނުވަތަ ހުއްޓާފައި ބޭއްވޭނެ ތަންތަން، މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅައި، އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށްޓަކައި މި ގާނޫނުގެ 66 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދޫކުރާ ލައިސަންސްގައި ހިމަނަންވާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާ މަގުތަކާއި، ތަންތަނަށް ގެނެވޭ ބަދަލުތައް ހިދުމަތްދޭ ފަރާތަށް އެންގުމަށްފަހުގައި، އެ އެންގުމާ އެއްގޮތަށް އަމަލުކުރުމަށް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން، އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއް ދޭންވާނެއެވެ. އަދި، އެފަދައިން ގެނެވޭ ބަދަލުތައް ހިދުމަތް ހޯދާ ފަރާތްތަކަށް އެންގުމުގެ ގޮތުން، އެކަން ހިދުމަތްދޭ ފަރާތުން އާންމުކޮށް އިއުލާނުކުރަންވާނެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ ބޭނުމަށް، ބަސްހުއްޓިއާއި ޓެކްސީ ސްޓޭންޑްތައް ހިމެނޭގޮތުން އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްދޭ އުޅަނދުތައް މަޑުކުރާނެ ތަންތަން، އެ ހިދުމަތްދޭ ސަރަހައްދަކާ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަކަށް އަދި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ މިންގަނޑުތައް ފުރިހަމަވާ ގޮތުގެމަތިން އެ ސަރަހައްދެއްގެ މައްޗަށް އިހްތިސާސް އޮތް ލޯކަލް ކައުންސިލަކުން ގާއިމުކުރަންވާނެއެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ބޭނުމަށް، އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތުގައި ބޭނުންކުރާ އުޅަނދުތަކަށް މީހުންނާއި މުދާ އަރުވައި ބޭލުމަށް ހާއްސަކޮށްފައިވާ ބަސްހުއްޓިތަކާއި ބަސް ޓާމިނަލްތަކާއި ޓެކްސީ ސްޓޭންޑްފަދަ ތަންތަން ހުރީ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މިންގަނޑުތަކަށް ފެތޭގޮތަށްކަން މިނިސްޓްރީން ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ.

 

77 ވަނަ މާއްދާ - އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްދޭ އުޅަނދުތަކުގެ ސަލާމަތީ މިންގަނޑު

ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށް ބޭނުންކުރާ އުޅަނދުތަކަކީ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ ސަލާމަތީ މިންގަނޑުތަކަށް ފެތޭ އުޅަނދުތަކަކަށް ވާންވާނެއެވެ.

 

78 ވަނަ މާއްދާ - ސްކޫލު ކުދިންނަށާއި ހާއްސަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް ބަހުގެ ހިދުމަތް ދިނުން

(ހ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ބަހުގެ ހިދުމަތުގައި، ހިދުމަތްދޭ ބަސްތަކުން ސްކޫލު ކުދިންނަށް ބަހުގެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމާގުޅޭ އުސޫލުތައް، ތައުލީމާގުޅޭ ސިޔާސަތުތައް ތަންފީޒުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ވުޒާރާގެ ލަފާގެ މަތިން މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

(ށ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ބަހުގެ ހިދުމަތް ދިނުމުގައި، އަންނަނިވި ފަރާތްތަކަށް، ބަހަށް އަރައިފޭބުމުގައާއި ބަހުގައި ދަތުރުވެރިންނަށް އިށީންނާނެ ޖާގަ ކަނޑައެޅުމާއި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކުރިއަށް ވަޑައިގަންނަވާނެ ގޮތުގެ ހާއްސަ އުސޫލުތައް ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

1. ހާއްސަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށާއި؛
2. އުމުރުން 65 (ފަސްދޮޅަސްފަހެއް) އަހަރުން މަތީގެ މީހުންނަށާއި؛
3. މާބަނޑު އަންހެނުންނަށެވެ.

(ނ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ބަހުގެ ހިދުމަތުގައި، ފީއެއް ނެގުމަކާ ނުލައި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ފަރާތްތަކަށް ބަހުގެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭންވާނެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި، ހާއްސަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކާއި އުމުރުން 65 (ފަސްދޮޅަސްފަހެއް) އަހަރުން މަތީގެ މީހުން ހިމެނެންވާނެއެވެ.

 

79 ވަނަ މާއްދާ - އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ހޯދާ ފަރާތްތަކުގެ ހައްގުތައް

އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ހޯދާ ފަރާތްތަކަށް، އަންނަނިވި ހައްގުތައް ލިބިގެންވެއެވެ. އަދި އެ ހައްގުތައް އެ ފަރާތްތަކަށް ލިބެމުންދާކަން ހިދުމަތްދޭ ފަރާތްތަކުން ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ.

(ހ) އެއްވެސް ތަފާތުކުރުމެއްނެތި ހިދުމަތް ލިބުން؛

(ށ) ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ފަރާތްތަކަށް ފަސޭހަކަމާއެކު އެ އުޅަނދަކަށް އަރައި ފޭބުމާއި، އަދި ދަތުރުކުރުމުގެ ހިދުމަތް ލިބުން؛

(ނ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭ ފަރާތުގެ އިހުމާލުން ދަތުރެއް ކެންސަލްވެއްޖެނަމަ، އިތުރު އަގަކާ ނުލައި އެ ދަތުރެއް އެހެން ފަރާތެއް މެދުވެރިކޮށް ހަމަޖެހިގެންދިޔުން ނުވަތަ އެ ދަތުރަކަށް ދައްކާފައިވާ އަގު އަނބުރާ ލިބުން؛

(ރ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭ ފަރާތުން ދޭ ހިދުމަތާ ގުޅިގެން ށަކުވާ ހުށަހެޅުން؛

(ބ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭ ފަރާތުގެ އިހުމާލުން ދިމާވާ އެކްސިޑެންޓެއްގެ ސަބަބުން ހިދުމަތް ހޯދާ ފަރާތަށް ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުން.

 

80 ވަނަ މާއްދާ - ހިދުމަތް މޮނިޓަރކުރުން

(ހ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްތައް ދެމުންގެންދަނީ މި ގާނޫނާއި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންތޯ ބަލައި ކަމާގުޅޭގޮތުން އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމަށްޓަކައި، ހިދުމަތްތައް މިނިސްޓްރީން ގަވާއިދުން މޮނިޓަރކުރަމުން ގެންދަންވާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށް، އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްތައް މޮނިޓަރކުރުމުގެ ގޮތުން، އަންނަނިވި ކަންކަން މިނިސްޓްރީން ބަލައި ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ.

1. ހިދުމަތްދޭ ތަންތަނާއި އުޅަނދުތަކަކީ މި ގާނޫނުގެ 65 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ރަޖިސްޓަރީކޮށްދީފައިވާ އުޅަނދުތަކާއި ތަންތަންކަން؛
2. ހިދުމަތްދޭ ތަންތަނަށާއި، އުޅަނދުތަކަށާއި، އަދި ޑްރައިވަރުންނަށް މި ގާނޫނުގެ 66 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދޫކުރާ ސައްހަ ލައިސަންސެއް ލިބިފައިވާކަން؛
3. އުޅަނދުގެ ޑްރައިވަރަކީ، އެ ފަރާތުން ދުއްވާ އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް އޮތް ފަރާތެއްކަން؛
4. އުޅަނދުގެ ޑްރައިވަރާއި އެހީތެރިންނަކީ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ށަރުތުތައް ފުރިހަމަވާ ފަރާތްތަކެއްކަން؛
5. ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށް ބޭނުންކުރާ އުޅަނދުތަކުގައި، މި ގާނޫނުގެ 77 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ސަލާމަތީ މިންގަނޑުތައް ފުރިހަމަކޮށްފައިވާކަން؛
6. މި ގާނޫނުގެ 78 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ހާއްސަ އުސޫލުތަކަށް ތަބާވާކަން ކަށަވަރުކުރުން.
7. ހިދުމަތް ހޯދާ ފަރާތްތަކުގެ އަތުން ހިދުމަތަށް އަގު ނަގަމުންގެންދަނީ، މި ގާނޫނުގެ 69 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންކަން؛
8. މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަގުތުތަކުގައި ހިދުމަތް ދެމުންގެންދާކަން؛
9. އެ ތަނަކުން ހިދުމަތް ދެނީ ޑިޖިޓަލް އެޕްލިކޭށަނެއް މެދުވެރިކޮށް ކަމަށްވާނަމަ، އެފަދަ އެޕްލިކޭށަނެއް މެދުވެރިކޮށް ހިދުމަތް ދިނުމުގައި މި ގާނޫނާއި ކަމާބެހޭ އެހެން ގާނޫނުތަކުގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ މިންގަނޑުތައް އެޕްލިކޭށަންގައި ފުރިހަމަވާކަން، އަދި އެ މިންގަނޑުތަކާ އެއްގޮތަށް ހިދުމަތް ދެމުންގެންދާކަން؛ އަދި
10. އެނޫންވެސް، މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ހިދުމަތް ދިނުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ށަރުތުތަކާއި މިންގަނޑުތައް ފުރިހަމަވާކަން.

 

 

ހަތްވަނަ ބާބު

ތަންފީޒުކުރުމާއި ފިޔަވަޅު އެޅުން

 

81 ވަނަ މާއްދާ - ތަންފީޒު ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު

މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތްތަކުންނާއި ހިނގާބިނގާވެ އުޅޭ ފަރާތްތަކުން އަމަލުކުރާކަން ކަށަވަރުކޮށް، މި ގާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޓްރެފިކް އުސޫލުތަކާއި ހަމަތައް ތަންފީޒުކޮށް، މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ ހިލާފުވާ ފަރާތްތަކާމެދު ފިޔަވަޅު އަޅާނީ، ޓްރެފިކް ފުލުހުންނެވެ.

 

82 ވަނަ މާއްދާ - ޓްރެފިކް ވައިލޭށަން ސްލިޕް

(ހ) މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރު ކުރުމުގެ ހަމަތަކާއި އުސޫލުތަކާ ހިލާފަށް އަމަލުކުރާ ފަރާތްތަކާމެދު ފިޔަވަޅު އެޅުމަށްޓަކައި، ޓްރެފިކް ވަޔަލޭށަން ސްލިޕެއް ދޫކުރަންވާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށް، "ޓްރެފިކް ވަޔަލޭށަން ސްލިޕް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އަންނަނިވި މައުލޫމާތު ހިމެނޭގޮތުން ތައްޔާރުކުރާ ލިޔުމަށެވެ.

1. ގާނޫނާއި ގަވާއިދާ ހިލާފަށް ކުރި އަމަލު؛
2. ގާނޫނާއި ގަވާއިދާ ހިލާފު އަމަލު ކުރި ފަރާތް؛
3. ގާނޫނާއި ގަވާއިދާ ހިލާފު އަމަލު ހިނގި ދުވަހާއި ވަގުތާއި، ތަން؛
4. ގާނޫނާއި ގަވާއިދާ ހިލާފުވުމުގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ ފަރާތް (އުޅަނދު ދުއްވި ފަރާތް ނުވަތަ އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތް)؛
5. ގާނޫނާއި ގަވާއިދާ ހިލާފުވުމުގެ ސަބަބުން އެޅޭ ފިޔަވަޅަކީ ކޮބައިކަން؛
6. ފިޔަވަޅު ތަންފީޒުކުރުމުގެ ގޮތުން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން؛
7. މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ އެނޫންވެސް މައުލޫމާތު.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށް، ޓްރެފިކް ވަޔަލޭށަން ސްލިޕެއް ގާނޫނާއި ގަވާއިދާ ހިލާފު އަމަލު ހިންގި ފަރާތަށް އަތުންއަތަށް ދިނުމާއި، އެ ހިލާފުގައި ހިމެނޭ އުޅަނދުގައި ހަރުކުރުމާއި، މުވާސަލާތީ ވަސީލަތެއް މެދުވެރިކޮށް އެ ހިލާފުގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ ފަރާތަށް، ނުވަތަ ފަރާތްތަކަށް އެންގުން ބެލެވޭނީ ޓްރެފިކް ވަޔަލޭށަން ސްލިޕެއް ދޫކުރެވުނީ ކަމުގައެވެ.

(ރ) ޓްރެފިކް ވަޔަލޭށަން ސްލިޕް ތައްޔާރުކުރުމާއި އެ ސްލިޕް އޮންނަންވީ ގޮތާއި، އެ ސްލިޕްގައި ހިމަނަންޖެހޭ މައުލޫމާތާއި، ސްލިޕް ދޫކުރުމުގެ އުސޫލުތައް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ. 

 

83 ވަނަ މާއްދާ - އުޅަނދު ދުއްވުމަށް ހުރަސް އެޅުމާއި ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް އުޅަނދު ގެންދިޔުން

(ހ) ގަވާއިދާ ހިލާފަށް އުޅަނދެއް ޕާކުކުރުމުގެ ސަބަބުން ކުރެވޭ ޖޫރިމަނާގެ އަދަދު 5000 (ފަސްހާސް) ރުފިޔާ ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ބޮޑުވެއްޖެނަމަ ޖޫރިމަނާ ފައިސާ، ދައްކައި ހަލާސްކުރަންދެން އެ ޖޫރިމަނާއެއް ނިސްބަތްވާ އުޅަނދެއް ޓްރެފިކް ފުލުހުންނަށް ބޫޓުކުރެވިދާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ބޫޓުކޮށްފައިވާ އުޅަނދެއް ބޫޓުކުރާ ތާރީހުން ފެށިގެން 72 (ހަތްދިހަ ދޭއް) ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި، އެ އުޅަނދަކަށް ރިކޯޑުކުރެވިފައިވާ ޖޫރިމަނާ ދައްކައި ހަލާސްކޮށްފައިނުވާނަމަ އެ އުޅަނދެއް، ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދަންވާނެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ ދަށުން، ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދެވޭ އުޅަނދު އެ އުޅަނދެއްގެ ވެރިފަރާތަށް ދޫކުރަންވާނީ އެ އުޅަނދަކާ ގުޅޭގޮތުން ރިކޯޑުކުރެވިފައިވާ ޖޫރިމަނާތައް ދައްކައި ހަލާސްކުރުމުން ނުވަތަ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ ގޮތެއްގެމަތިން އެ ފައިސާ ދައްކާނެ ގޮތަކާމެދު އެއްބަސްވުމުންނެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ ދަށުން، ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދެވޭ އުޅަނދަކާ ގުޅޭގޮތުން، ރިކޯޑުކުރެވިފައިވާ ޖޫރިމަނާތައް، ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންގޮސްފައިވާ ކަމުގެ ނޯޓިސް މި ގާނޫނުގެ 87 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެ އުޅަނދެއްގެ ވެރިފަރާތަށް ފޮނުވާ ތާރީހުން ފެށިގެން 1 (އެކެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި، އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތުން ދައްކައި ހަލާސްކޮށްފައިނުވާނަމަ، އެ އުޅަނދަކާ މެދު އަމަލުކުރަންވާނީ މި ގާނޫނުގެ 88 ވަނަ މާއްދާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ ބޭނުމަށް "ބޫޓުކުރުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޕާކުކޮށްފައިވާ އުޅަނދެއްގެ ފުރޮޅުގައި ނުވަތަ ޓަޔަރުގައި ނުވަތަ އުޅަނދުގެ އެހެން ބަޔެއްގައި އުޅަނދު ދުއްވުން މަނާކުރުމަށްޓަކައި، ޓްރެކްކުރެވޭ ގޮތަށް، ފަރުމާކޮށްފައިވާ އިލެކްޓްރޯމެކޭނިކަލް އާލާތެއް ހަރުކުރުމަށެވެ.

 

84 ވަނަ މާއްދާ - ބަލައި ފާސްކުރުން

(ހ) ޓްރެފިކް ފުލުހުންނަށް އެ ފުލުހުންގެ ރަސްމީ ޑިއުޓީގެ ވަގުތުގައި، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި، ދުއްވަމުންދާ ނުވަތަ މަޑުކޮށްފައިވާ ނުވަތަ ޕާކުކޮށްފައިވާ ކޮންމެ އުޅަނދެއްވެސް، ހުއްޓުވައި، އުޅަނދާއި، އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތަށް ދޫކުރެވިފައިވާ ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސާއި އުޅަނދުގެ ރަޖިސްޓަރީއާގުޅޭ ލިޔުންތަކާއި އުޅަނދުގައި ފުރިހަމަވެފައި ހުންނަންޖެހޭނެކަމަށް މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ލާޒިމުކުރާ ކަންތައްތައް ފުރިހަމަވެފައިވާ ކަމުގެ ސްޓިކަރ ނުވަތަ ލިޔުންތައް، ގާނޫނާއި ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، ފުރިހަމަވެފައި ހުރިތޯ ބަލައި ފާސްކުރުމުގެ އިހްތިޔާރު ލިބިގެންވެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށް ޓްރެފިކް ފުލުހުން ބަލައި ފާސްކުރާއިރު، އެ އަކުރުގައި ބަޔާންކުރާ ލައިސަންސާއި ލިޔެކިޔުން ޓްރެފިކް ފުލުހުންނަށް ދެއްކޭނެގޮތަށް އުޅަނދުގައި ނުވަތަ އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތުގެ ހަވާލުގައި ހުންނަންވާނެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށް ގާނޫނާ ހިލާފުވާ ފަރާތްތަކާމެދު ގާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ބާރު ޓްރެފިކް ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ރ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ މައްޗަށް މަތިކޮށްފައިވާ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރުމުގައި، ޓްރެފިކް ފުލުހުން ހަރަކާތްތެރިވާންވާނީ، އެ ފަރާތްތަކަކީ ޓްރެފިކް ފުލުހެއްކަން އެނގޭނެ ފަދަ ޔުނީފޯމެއް ލައިގެންނެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ރ) އެހެން އޮތްނަމަވެސް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހާއްސަ ހާލަތްތަކުގައި، ޓްރެފިކް ފުލުހަކު އެ ފުލުހެއްގެ ރަސްމީ ޑިއުޓީ ގަޑި ނިމުމަށްފަހު މި ގާނޫނާ ހިލާފަށް އެއްވެސް ފަރާތަކުން އަމަލުކުރާތަން ފެނިއްޖެނަމަ، އެ ފަރާތެއް ހުއްޓުވައި، އެ ފަރާތަކީ ޓްރެފިކް ފުލުހެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑު ދައްކައި، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން، އުޅަނދާއި ލައިސަންސާއި އުޅަނދާގުޅޭ ލިޔުންތައް ބަލައި ފާސްކުރެވިދާނެއެވެ.

 

85 ވަނަ މާއްދާ - އުޅަނދު ޕާކުކޮށްފައިވާ ތަން ބަދަލުކުރުން

(ހ) މި ގާނޫނާއި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ ހިލާފަށް، އުޅަނދެއް ޕާކުކޮށްފައިވާނަމަ، އަދި އެ އުޅަނދު ޕާކުކޮށްފައިވަނީ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމު ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކުން އެ ނިޒާމު ބޭނުންކުރުމަށް ހުރަސްއެޅޭ ގޮތަށް ކަމުގައިވާނަމަ، އެ އުޅަނދެއް، ބޫޓުކުރުމުގެ ނުވަތަ ޓޯކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން، އެހެން ސަރަހައްދަކަށް ނުވަތަ ތަނަކަށް އުޅަނދު ގެންދިޔުމުގެ އިހްތިޔާރު ޓްރެފިކް ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ހާލަތުގެ އިތުރުން، ކުއްލި ހާލަތްތަކުގައި ނުވަތަ މަގުބަންދުކުރަންޖެހޭ ހާލަތްތަކުގައި އެއްގަމު އުޅަނދެއް ޕާކުކޮށްފައިވާ ތަން ނޫން އެހެން ތަނަކަށް ގެންދިޔުމުގެ އިހްތިޔާރު ޓްރެފިކް ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ނުވަތަ (ށ) ގެ ދަށުން، އުޅަނދެއް އެހެން ތަނަކަށް ބަދަލުކޮށްފިނަމަ، އެކަން ކުރާ ވަގުތުން ފެށިގެން، ގިނަވެގެން 3 (ތިނެއް) ގަޑިއިރު ތެރޭގައި، އެކަމުގެ ނޯޓިސް އެ އުޅަނދެއްގެ ވެރިފަރާތަށް ފޮނުވަންވާނެއެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކުރާ ނޯޓިހުގައި، އަންނަނިވި ކަންކަން ހިމަނަންވާނެއެވެ.

1. އުޅަނދު އެހެން ތަނަކަށް ގެންދެވުނު ސަބަބު؛
2. އުޅަނދު ގެންދެވުނު ތާރީހާއި ގަޑި؛ އަދި
3. އުޅަނދު ގެންދެވުނު ތަން.

(ބ) މި މާއްދާގެ ދަށުން ޕާކުކޮށްފައިވާ އުޅަނދު އެހެން ތަނަކަށް ގެންދިއުމުގައި އަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއަތުތަކާއި، އުޅަނދަށް ގެއްލުން ނުލިބޭނެ ގޮތަށް އުފުލައި ބަދަލުކުރުމުގެ މިންގަނޑުތަކާއި އަދި ނޯޓިސް ފޮނުވުމާ ގުޅޭ ތަފްސީލީ އުސޫލުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

86 ވަނަ މާއްދާ - ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް އުޅަނދު ގެންދެވޭ ހާލަތްތައް

އަންނަނިވި ހާލަތްތަކުގައި، އެއްގަމު އުޅަނދު ޓޯކޮށް، ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެނައުމުގެ އިހްތިޔާރު ޓްރެފިކް ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ހ) މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ ހިލާފަށް ޕާކުކޮށްފައި ހުންނަ އެއްގަމު އުޅަނދު؛

(ށ) މި ގާނޫނުގެ 83 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންނަންޖެހޭ އުޅަނދު؛

(ނ) އުޅަނދު ޓޯކޮށް، ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންނަންޖެހޭ ނުވަތަ ގެނެވިދާނެ ހާލަތެއް ކަމުގައި، މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ އެނޫންވެސް ހާލަތްތައް.

 

87 ވަނަ މާއްދާ - ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދެވޭ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުކުރާ އުޅަނދާމެދު އަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއަތު

(ހ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން އެއްގަމު އުޅަނދެއް ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ނަގައިފިނަމަ، އެކަމުގެ ނޯޓިސް އެ އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތަށް، ނުވަތަ އެ އުޅަނދު ދުއްވަން އިނީ ވެރިފަރާތް ކަމުގައިނުވާނަމަ، އެ އުޅަނދު ދުއްވަން އިން ފަރާތަށް، ލަސްވެގެން 24 (ސައުވީސް) ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ދޭންވާނެއެވެ. އަދި އެފަދައިން ދޭ ނޯޓިހުގައި، އަންނަނިވި މައުލޫމާތު ހިމަނަންވާނެއެވެ.

1. އުޅަނދު ހިފެހެއްޓުނު ސަބަބު؛
2. އުޅަނދު ހިފެހެއްޓުނު ވަގުތު؛
3. އުޅަނދު ހުރި ތަން؛
4. އުޅަނދު ހިފެހެއްޓިފައިވާ މުއްދަތު؛
5. އުޅަނދު އަނބުރާ ހަވާލުކުރެވޭނީ ކޮން ފަރާތަކާކަން؛
6. އުޅަނދާ ހަވާލުވުމަށްޓަކައި ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ އިޖުރާއަތު.
7. އުޅަނދު ދޫކުރެވޭނީ ވަކި މުއްދަތެއް ފަހުން ކަމުގައިވާނަމަ، އެ މުއްދަތު ހަމަވާ ތާރީހު.

(ށ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން، އުޅަނދެއް ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ނެގުމަށްފަހު، ފުލުހުންގެ ސަބް-އިންސްޕެކްޓަރ އޮފް ޕޮލިސް ރޭންކުން ފެށިގެން މަތީ ރޭންކެއްގެ އޮފިސަރަކަށް، އުޅަނދު ހިފެހެއްޓި ވަގުތުން ފެށިގެން ގިނަވެގެން 6 (ހައެއް) ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި އެކަން އަންގަންވާނެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އަންގާ އެންގުން، އެ އެންގުން އެންގި ފުލުހުންގެ އޮފިސަރަށް ރައްދުވުމާއެކު، ގިނަވެގެން 12 (ބާރަ) ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި، އުޅަނދު ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ނަގާފައިވަނީ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން އުޅަނދު ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ނެގޭނެކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހާލަތެއްގައިތޯ، އެ އޮފިސަރު ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ. އަދި، އުޅަނދު ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ނަގާފައިވަނީ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން އުޅަނދު އެ އިދާރާގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ނެގިދާނެކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހާލަތެއްގައި ނޫންކަމުގައި އެ އޮފިސަރަށް ފެނިއްޖެނަމަ، އެފަދައިން ނިންމާތާ ގިނަވެގެން 24 (ސައުވީސް) ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން، އެ އުޅަނދެއް އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތާ އަނބުރާ ހަވާލުކުރަންވާނެއެވެ.

(ރ) މި ގާނޫނުގެ އެއްވެސް މާއްދާއެއްގެ ދަށުން ހިފެހެއްޓޭ އުޅަނދެއް، ވަކި މުއްދަތަކަށް ހިފެހެއްޓުމަށް އެ މާއްދާއަކުން ލާޒިމުކޮށްފައިވާނަމަ، އެފަދަ އުޅަނދެއް ދޫކުރަންވާނީ، އެ އުޅަނދާ ހަވާލުވުމަށްޓަކައި، މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ފުރިހަމަކޮށް ނިމުމާއެކު، އުޅަނދު ހިފަހައްޓައި ބާއްވަން ގާނޫނުން ލާޒިމުކުރާ މުއްދަތު ހަމަވުމުންނެވެ.

(ބ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހިފެހެއްޓޭ އުޅަނދެއް އަނބުރާ ހަވާލުކުރަންވާނީ އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތަށެވެ. އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތް ފިޔަވައި އެހެން
ފަރާތަކާ އުޅަނދު ހަވާލުކުރެވޭނީ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ހާލަތްތަކުގައި، އެ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ އިޖުރާއަތުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

(ޅ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން، ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދެވޭ އުޅަނދަކީ، ވައްކަން ނަގާފައިވާ އުޅަނދެއްނަމަ، އެ އުޅަނދެއް ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެނައުމުގެ ކުރިންވެސް އެ އުޅަނދެއް އަނބުރާ ހޯދުމަށް އެދި ހުށަހެޅުމުގެ ހައްގު އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އަދި އެފަދަ ހާލަތްތަކުގައި، އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތުން އަދި ޓްރެފިކް ފުލުހުން އަމަލުކުރަންޖެހޭ އުސޫލުތަކާއި، އިޖުރާއަތުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ކ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން އެއްގަމު އުޅަނދެއް ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދިޔުމުގައާއި، ބެލުމުގެ ދަށުގައި ބެހެއްޓުމުގައި، އުޅަނދަށް ގެއްލުމެއް ނުލިބޭނޭފަދަ ގޮތަކަށް ސަމާލުކަމާއެކު ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އަޅަންވާނެއެވެ. ނަމަވެސް، މިފަދައިން އުޅަނދު ގެންދިޔުމުގެ ތެރޭގައި ނުވަތަ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ބަހައްޓާފައި ހުންނަ މުއްދަތުގައި، ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ قصد އަކާ ނުލައި، ނުވަތަ އިހުމާލަކާނުލައި އުޅަނދަށް ލިބޭ އެއްވެސް ގެއްލުމަކަށް އެ ފަރާތުން ޒިންމާވާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ.

 

88 ވަނަ މާއްދާ - އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތުން އުޅަނދާ ހަވާލުނުވުން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ޓްރެފިކް ފުލުހުން ހިފަހައްޓާ އުޅަނދުތައް، އެ އުޅަނދުތަކުގެ ވެރިފަރާތުން ހަވާލުނުވެ 1 (އެކެއް) މަސްދުވަސް ވުމުން، އެ އުޅަނދުތަކާބެހޭ މައުލޫމާތު ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި އާންމުކުރުމުގެ އިތުރުން، ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުން އެ މައުލޫމާތު އާންމުކުރަންވާނެއެވެ. އަދި، އެފަދައިން މައުލޫމާތު އާންމުކުރާ ތާރީހުން ފެށިގެން 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ މުހުލަތެއް، އެ އުޅަނދާ ހަވާލުވުމަށް، އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތަށް ދޭންވާނެއެވެ. 

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މުއްދަތުގައިވެސް އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތުން، އެ އުޅަނދެއް ގެންގޮސްފައިނުވާނަމަ، ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތަކުންކުރެ ގޮތަކަށް އެ އުޅަނދަކާމެދު އަމަލުކުރުމުގެ ބާރު މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

1. އާންމުކޮށް ހުޅުވާލެވޭ ނީލަމެއްގައި އެ އުޅަނދެއް ވިއްކާލުން؛ ނުވަތަ
2. އެ އުޅަނދެއް ނައްތާލުން.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މުއްދަތުގައި އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތުން އެ އުޅަނދެއް ގެންގޮސްފައިނުވާނަމަ، އެ މުއްދަތު ހަމަވާ ތާރީހުން ފެށިގެން، ގިނަވެގެން 14 (ސާދަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ އުޅަނދަކާމެދު އަމަލުކުރާނެ ގޮތެއް މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން، މިނިސްޓްރީއަށް އުޅަނދެއް އާންމުކޮށް ހުޅުވާލެވޭ ނީލަމެއްގައި ވިއްކާލުމަށް ނުވަތަ ނައްތާލުމަށް ލިބިދޭ ބާރު ތަންފީޒުކުރުމަށް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެހެން ފަރާތަކާ ހަވާލުކުރެވިދާނެއެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ރ) ގެ ބޭނުމަށް، ސަރުކާރުގެ އިދާރާއެއް ފިޔަވާ އެހެން ފަރާތަކާ ތަންފީޒީ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކުރާނަމަ، ހަވާލުކުރަންވާނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2006-03 (ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތުގެ ގާނޫނު) އާއި، އެ ގާނޫނުގެ ދަށުން އެކުލަވާލާފައިވާ ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތުގެ ގަވާއިދާއި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން، އާންމުކޮށް ހުޅުވާލައި، ބީލަމުގެ އުސޫލުންނެވެ.

 

89 ވަނަ މާއްދާ - އާންމުކޮށް ހުޅުވާލައިގެން ނީލަންކިޔުން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ 88 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އުޅަނދެއް އާންމުކޮށް ހުޅުވާލައިގެން ނީލަންކިޔައި ވިއްކާލުމަށް މިނިސްޓްރީން ނިންމައިފިނަމަ، ނީލަންކުރުމުގެ އިޖުރާއަތުތައް ކުރިއަށް ގެންދަންވާނީ މި މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ. 

(ށ) މި މާއްދާގެ ދަށުން ނީލަން ކުރިއަށް ގެންދިޔުމުގެ މަދުވެގެން ސަރުކާރު ބަންދުނޫން 7 (ހަތެއް) ދުވަހުގެ ކުރިން އަންނަނިވި މައުލޫމާތު ހިމެނޭ ގޮތަށް އާންމުކޮށް ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ށާއިއުކުރުމުގެ އިތުރުން މިނިސްޓްރީގެ ވެބްސައިޓުގައި އަދި އެނޫންވެސް ޕްލެޓްފޯމްތަކުގައި އިއުލާނުކުރަންވާނެއެވެ.

1. ނީލަން ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ތަނާއި، ގަޑިއާއި ތާރީހު؛
2. ނީލަންކިޔާ އުޅަނދުތަކުގެ މައުލޫމާތު؛
3. ނީލަން ފެށުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އަގު؛
4. ނީލަމުގައި ބައިވެރިވުމުގައި އަމަލުކުރަންޖެހޭ އުސޫލު.

(ނ) ނީލަން ކާމިޔާބުވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑީ އުޅަނދެއް ވަކިން ނީލަންކިއުމުގެ ބަދަލުގައި އުޅަނދުތަކެއް އެއް ލޮޓެއްގެ ގޮތުގައި ހަމަޖެއްސުމަށްފަހު ނީލަންކިއުމުން ކަމަށްވާނަމަ، އެގޮތުގެމަތިން އުޅަނދުތައް ލޮޓްކޮށްގެން ނީލަންކިޔައި ވިއްކާލެވިދާނެއެވެ.

(ރ) ނީލަންކިއުމުގެ ހުރިހާ މަރުހަލާއެއްގައިވެސް ނީލަންކިޔާ އުޅަނދުތަކުގެ ހިސާބު ލިޔުމުން ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ. އެގޮތުން، ނީލަންކިޔާ އުޅަނދުތަކުގެ ބާވަތާއި، އަދަދާއި، ރަޖިސްޓްރޭށަން ނަންބަރު އެނގޭގޮތަށް ލިޔުމަށްފަހު މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ ގޮތުގެމަތިން އެ ތަކެތި ޗެކުކޮށް މަސައްކަތްކުރި މުވައްޒަފާއި ޗެކުކުރި ފަރާތުން ސޮއިކުރަންވާނެއެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ ދަށުން އުޅަނދު ނީލަންކިއުމުގެ ކުރިން އެ އުޅަނދެއްގެ ރަޖިސްޓްރޭށަން މިނިސްޓްރީން ބާތިލުކުރަންވާނެއެވެ.

(ޅ) ނީލަމުގައި ހުށަހަޅާ އަގުތައް، ނީލަމުގައި ބައިވެރިވާ ފަރާތްތަކަށް ހިނދުންހިނދަށް އެނގެންވާނެއެވެ. ނީލަމުގެ ބައިވެރިޔަކު އަގެއް ހުށަހަޅައި، އެ އަގަށްވުރެ މަތީ އަގެއް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުސަތު މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން ދިނުމުންވެސް، އިތުރު އަގެއް ނީލަމުގައި ބައިވެރިވެފައިވާ ފަރާތަކުން ހުށަހަޅާފައިނުވާނަމަ އެ އަގު ހުށަހެޅި ފަރާތް ނީލަން ކާމިޔާބުކުރީ  ކަމުގައި ނިންމަންވާނެއެވެ.

(ކ) ނީލަން ކާމިޔާބުކުރި ފަރާތުން، ނީލަން ކާމިޔާބުކުރި އަގު، ނީލަން ނިމޭ ދުވަހުން ފެށިގެން، ސަރުކާރު ބަންދުނޫން 3 (ތިނެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މިނިސްޓްރީއަށް ދައްކައި ހަލާސްކުރަންވާނެއެވެ.

(އ) ނީލަން ކާމިޔާބުކުރި ފަރާތުން މި މާއްދާގެ (ކ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ފައިސާ ދައްކައި ހަލާސްކޮށްފައިނުވާނަމަ، ނީލަމުގައި 2 (ދޭއް) ވަނައަށް އެންމެ މަތިން އަގު ހުށަހެޅި ފަރާތަށް އެ ފަރާތުން ނީލަމުގައި ހުށަހެޅި އަގު ދައްކައި، އުޅަނދު ގަތުމުގެ ފުރުސަތު ދޭންވާނެއެވެ.

(ވ) ނީލަމުގައި 2 (ދޭއް) ވަނައަށް އެންމެ މަތިން އަގު ހުށަހެޅި ފަރާތުންވެސް މި މާއްދާގެ (ކ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ނީލަމުގެ އަގު ދައްކާފައިނުވާނަމަ، އެ އުޅަނދެއް ނުވަތަ އުޅަނދުތައް އަލުން ނީލަންކިޔާނީއެވެ.

(މ) އުޅަނދު ގަތް ފަރާތުން، ފައިސާ ދައްކައި ހަލާސްކުރާ ތާރީހުން ފެށިގެން ސަރުކާރު ބަންދުނޫން 3 (ތިނެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، މިނިސްޓްރީން އުޅަނދު ނުވަތަ އުޅަނދުތައް އެ ފަރާތަކާ ހަވާލުކުރަންވާނެއެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން ނީލަންކިޔައިގެން ފުރަތަމަ ފަހަރު އުޅަނދު ވިކިފައިނުވާނަމަ، ދެވަނަ ފަހަރަށް އުޅަނދު ނީލަންކިޔަންވާނެއެވެ.

(ޅ) އުޅަނދު ނީލަންކިޔުމާ ގުޅޭގޮތުން، މި މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އުސޫލުތަކާއި އިޖުރާއަތުގެ އިތުރުން އުޅަނދު ނީލަންކިޔުމުގައި އަމަލުކުރަންވާނެ ގޮތާއި އަދި ނީލަމުގައި ބައިވެރިވާ ފަރާތްތަކުން އަމަލުކުރަންޖެހޭ އުސޫލުތަކާއި އިޖުރާއަތު މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

 

90 ވަނަ މާއްދާ - އުޅަނދު ނައްތާލުން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ 88 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އުޅަނދެއް ނައްތާލުމަށް، މިނިސްޓްރީން ނިންމާފައިވާނަމަ، ނުވަތަ އެ އަކުރުގެ ދަށުން، އުޅަނދު ނީލަންކިޔުމަށް ނިންމައި، މި ގާނޫނުގެ 89 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނީލަންކިޔުމުގެ އިޖުރާއަތު ކުރިއަށް ގެންދިޔުމުގައި، އުޅަނދު ނީލަންކިޔައިގެންވެސް ނުވިކިފައިވާނަމަ، އުޅަނދު ނައްތާލުމުގެ އިޖުރާއަތުތައް މި މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކުރިއަށް ގެންދަންވާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ ދަށުން ނައްތާލުމަށް ކަނޑައަޅާ އުޅަނދުތައް ނައްތާލަންވާނީ، އޭގެ ސަބަބުން ތިމާވެށްޓަށްކުރާ އަސަރު އެންމެ ކުޑަވާނެ ގޮތަކަށް އަދި ކަމާގުޅޭގޮތުން މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

(ނ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން އުޅަނދެއް ނުވަތަ އުޅަނދުތަކެއް ނައްތާލުމަށް ނިންމައިފިނަމަ، އެ އުޅަނދުތަކުގެ މައުލޫމާތު، އުޅަނދު ނައްތާލުމުގެ މަދުވެގެން ސަރުކާރު ބަންދުނޫން 7 (ހަތެއް) ދުވަހުގެ ކުރިން އާންމުކޮށް ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ށާއިއުކުރުމުގެ އިތުރުން މިނިސްޓްރީގެ ވެބްސައިޓުގައި އަދި އެނޫންވެސް ޕްލެޓްފޯމްތަކުގައި މިނިސްޓްރީން އާންމުކުރަންވާނެއެވެ.

 

91 ވަނަ މާއްދާ - ފައިސާ ޖަމާކުރުމާއި، ލިބެންޖެހޭ ފައިސާ ހޯދުން

(ހ) މި ގާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާނަމަ، މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ނެގޭ ފީތަކާއި، ކުރެވޭ ޖޫރިމަނާތަކާއި، ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ނެގޭ އުޅަނދު ނީލަންކިޔައިގެން ލިބޭ ފައިސާއާއި، އެނޫންވެސް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން އާމްދަނީގެ ގޮތުގައި ލިބޭ ހުރިހާ ފައިސާއެއް ޖަމާކުރާނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2006-03 (ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތުގެ ގާނޫނު) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކޮންސޮލިޑޭޓަޑް ރެވެނިއު ފަންޑަށެވެ.

(ށ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ކުރެވޭ ޖޫރިމަނާތަކާއި ފީގެ ގޮތުގައި ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ، ނުދައްކާ ފަރާތްތަކާމެދު ފިޔަވަޅުއަޅައި ދައުލަތަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ ހޯދުމާގުޅޭ އެންމެހައި ކަންކަން ކުރާނީ ގާނޫނު ނަންބަރު 2010-03 (ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ގާނޫނު) އަށް 7 ވަނަ އިސްލާހު ގެނައުމުގެ ގާނޫނާ ކަމާގުޅޭގޮތުން ބަޔާންކުރާ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީން
ގެޒެޓްކުރެވިފައިވާ ގަވާއިދެއް ނެތެވެ.

 

92 ވަނަ މާއްދާ - ޖޫރިމަނާއާ ގުޅިގެން ށަކުވާ

(ހ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ކުރެވޭ ޖޫރިމަނާއާ ގުޅިގެން މިނިސްޓްރީއަށް ހުށަހެޅުން ށަކުވާ ހުށަހެޅޭނެ ނިޒާމެއް، މިނިސްޓްރީން ގާއިމުކުރަންވާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ގާއިމުކުރާ ށަކުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ނިޒާމުގެ ދަށުން، ހުށަހެޅޭ ށަކުވާތައް ބަލައި ޖޫރިމަނާކުރިކުރުން މުރާޖައާކުރުމުގެ އިހްތިޔާރު، މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރިކުރުން މުރާޖައާކުރުމަށްފަހު އެ ޖޫރިމަނާ ބާތިލުކުރަންޖެހޭނަމަ، އެ ޖޫރިމަނާއެއް މިނިސްޓްރީން ބާތިލުކުރަންވާނެއެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ށަކުވާ ހުށަހެޅޭނެ ނިޒާމާއި އެ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ހުށަހަޅާ ށަކުވާތައް ބަލައި، ޖޫރިމަނާކުރިކުރުން މުރާޖައާކުރެވޭނެ ހާލަތްތަކާއި، ހަމަހަމަކަމާއެކު، އެކަން ކުރެވޭނެ އުސޫލުތައް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ ދަށުން، ޖޫރިމަނާކުރިކުރުން ބާތިލުކުރާއިރު ޖޫރިމަނާ ކުރެވުނު ފަރާތުން ޖޫރިމަނާ ފައިސާ ދައްކާފައިވާނަމަ، ޖޫރިމަނާ ފައިސާ ބާތިލުކުރުމަށް ނިންމާ ތާރީހުން ފެށިގެން ސަރުކާރު ބަންދުނޫން 15 (ފަނަރަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ ފައިސާ އެ ފަރާތަށް އަނބުރާ ރައްދުކޮށްދޭންވާނެއެވެ.

 

93 ވަނަ މާއްދާ - ޑިޖިޓަލް ވަސީލަތްތައް

(ހ) މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ ހިލާފުވާ ކަންކަން ބޭނުންކޮށްގެން ގާނޫނު މޮނިޓަރކުރުމަށާއި ކުށްތައް ދެނެގަތުމަށާއި، ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުން ތަންފީޒުކުރުމަށްޓަކައި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ޑިޖިޓަލް ނުވަތަ އިލެކްޓްރޯނިކް ވަސީލަތްތަކާއި ނިޒާމުތައް މި ގާނޫނު ތަންފީދުކުރުމަށްޓަކައި ޓްރެފިކް ފުލުހުންނަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ. 

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޓްރެފިކް މޮނިޓަރކުރުމަށްޓަކައި، ހާއްސަ ޑިޖިޓަލް ނިޒާމެއް ނުވަތަ ވަސީލަތެއް ޓްރެފިކް ފުލުހުން ބޭނުންކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން އެކަމުގެ މައުލޫމާތު އާންމުކޮށް އަންގައި އިއުލާނުކުރަންވާނެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، ބޭނުންކުރެވޭ ޑިޖިޓަލް ނިޒާމުތައް މެދުވެރިކޮށް ރިކޯޑުކުރެވޭ އެންމެހައި މައުލޫމާތާއި ޑޭޓާއެއް ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން ރައްކާތެރިކަމާއެކު ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ. އަދި އެފަދަ ޑޭޓާއެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް މި ގާނޫނު ނުވަތަ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގެ ދަށުން، ފިޔަވަޅެއް އަޅައިފިނަމަ، އެ ފިޔަވަޅަކާ ގުޅޭ އެންމެހައި ރިކޯޑުތަކާއި ޑޭޓާ، މަދުވެގެން 5 (ފަހެއް) އަހަރުދުވަހުގެ މުއްދަތަކަށް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން ސަލާމަތްތެރިކަމާއި ރައްކާތެރިކަމާއެކު ޓްރެފިކް ފުލުހުން ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ.

 

 

އަށްވަނަ ބާބު

މާލެ ސަރަހައްދަށް ހިނގާ ހާއްސަ އުސޫލުތައް

 

94 ވަނަ މާއްދާ - ބާބުގެ މަގްސަދު

(ހ) މި ބާބުގެ ބޭނުމަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގައި ހިމެނޭ އެހެނިހެން ރަށްރަށާއި ސަރަހައްދުތަކާ ހިލާފަށް، މާލެ ސަރަހައްދުގެ އާބާދީ ބޮޑުވެ، އެ ސަރަހައްދުގައި ބޭނުންކުރާ އެއްގަމު އުޅަނދު އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުން ޓްރެފިކް މެނޭޖްމަންޓަށް ދަތިވެފައިވާތީ އެކަންކަން ހައްލުކުރުމަށްޓަކައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމު، ހިންގުމާ ގުޅޭގޮތުން މި ގާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުސޫލުތަކާއި ށަރުތުތައް، މާލެ ސަރަހައްދުގައި ހިންގުމުގައި ތަފާތުކުރުމަށްޓަކައި އެ ސަރަހައްދުގައި ހިނގާނެ ހައްސަ އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުން.

(ށ) މި ބާބުގައި ބަޔާންކުރާ އުސޫލުތަކަށް އަމަލުކުރެވޭނީ، މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީހުން ފެށިގެން، ގިނަވެގެން 3 (ތިނެއް) އަހަރުދުވަސް ހަމަވާ ތާރީހުގެ ނިޔަލަށެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކުރާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި މި ބާބުގެ ދަށުން، މާލެ ސަރަހައްދުގައި ކުރުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަންކަން ފުރިހަމަކުރެވެން ނެތް ކަމަށް މިނިސްޓަރަށް ގަބޫލުކުރެވޭނަމަ، އެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށްޓަކައި، އެ މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ 30 (ތިރީސް) ދުވަސް ކުރިން، ނޭށަނަލް ރޯޑް ސޭފްޓީ ކައުންސިލަށް ހުށަހަޅައި، އެ ކައުންސިލުން އެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް ލަފާ ދީފިނަމަ، 3 (ތިނެއް) އަހަރުދުވަހުގެ މުއްދަތަށްވުރެ އިތުރުނުވާނެ ގޮތެއްގެމަތިން، އެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅިދާނެއެވެ.

(ރ) މި ބާބަށް އަމަލުކުރުމުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް، މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުން ރުހުން ދީފިނަމަ، އެކަން އެފަދައިން ކަނޑައަޅައި، ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި އެ މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން މިނިސްޓަރު ށާއިއުކުރަންވާނެއެވެ.

(ބ) މި ބާބުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި މާލެ ސަރަހައްދު ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ މާލެއާއި، ހުޅުމާލެއާއި ވިލިމާލެ ހިމެނޭގޮތުންނެވެ.

(ޅ) މި ބާބުގައި ބަޔާންކުރާ އުސޫލުތައް ތަންފީޒުކުރުމަށްޓަކައި، މާލެ ސަރަހައްދަކީ ރަޖިސްޓްރޭށަން އެންޑް ޓްރެފިކް މެނޭޖްމަންޓް ކޮންޓްރޯލްޑް ޒޯނެއް ކަމުގައި ބެލޭނެއެވެ.

(ކ) މި ބާބުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، މާލެ ސަރަހައްދުގައި މި ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ހާއްސަ އުސޫލުތަކާގުޅޭ ނިންމުންތައް ނިންމާނީ، ނޭށަނަލް ރޯޑް ސޭފްޓީ ކައުންސިލްގެ ލަފާގެ މަތިން ގްރޭޓަރ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް ގްރޭޓަރ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް އޮފީހުންނެވެ. 

 

95 ވަނަ މާއްދާ - ގްރޭޓަރ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް އޮފީސް އުފެދުން

(ހ) މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، "ގްރޭޓަރ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް އޮފީސް" ގެ ނަމުގައި ސަރުކާރުގެ އިދާރާއެއް އުފެދެނީއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އުފެދޭ އޮފީސް ހިނގާނީ މިނިސްޓްރީގެ ދަށުންނެވެ. އަދި، އެ އޮފީހުގެ ހިންގުމާ ގުޅޭގޮތުން، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ޖަވާބުދާރީވާނީ މިނިސްޓަރެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ގްރޭޓަރ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް އޮފީސް އުފެދުމާއެކު، މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން މިނިސްޓްރީގެ ދަށުން ހިނގަމުން އައި ގްރޭޓަރ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް މޮބިލިޓީ އޮފީހުގެ ގާނޫނީ ޒިންމާތަކާއި މުވައްޒަފުންނާއި، އިލްތިޒާމުތަކާއި، މުދަލާއި، ވަސީލަތްތަކާއި، އިމްތިޔާޒުތައް މި ގާނޫނުގައިވާ ހަމަތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ އޮފީހަށް ބަދަލުވީއެވެ.

(ރ) މި ގާނޫނުގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކުރާ މުއްދަތު ހަމަވުމުން، ނުވަތަ އެ މާއްދާގެ (ރ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މުއްދަތު އިތުރުކުރާ ހާލަތުގައި އެ މުއްދަތު ހަމަވުމުން، މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އުފައްދާފައިވާ ގްރޭޓަރ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް އޮފީސް އުވުނީއެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ރ) ގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން ގްރޭޓަރ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް އޮފީސް އުވުމާއެކު، އެ އޮފީހުގެ، ގާނޫނީ ޒިންމާތަކާއި އިމްތިޔާޒުތަކާއި، މުވައްޒަފުންނާއި، އެއްބަސްވުމެއް ނުވަތަ އެނޫންވެސް މުއާމަލާތެއްގެ ދަށުން އެ އޮފީހަށް ލިބިފައިވާ ހައްގުތަކާއި އޮފީހުން އަދާކުރަންޖެހޭ އިލްތިޒާމުތަކާއި، އެ އޮފީހުގެ މިލްކުވެރިކަމުގެ ދަށުގައި ނުވަތަ ބެލެހެއްޓުމުގެ ދަށުގައި ހުރި މުދަލާއި، ވަސީލަތްތައް އެ ހިނދުން ފެށިގެން މިނިސްޓްރީއަށް ބަދަލުވާނެއެވެ. 

 

96 ވަނަ މާއްދާ - އޮފީހުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި ބާރުތައް

(ހ) މާލެ ސަރަހައްދުގެ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމާގުޅޭ އެންމެހައި ކަންކަން ރާވައި ހިންގުމުގެ ގޮތުން، ގްރޭޓަރ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް މޮބިލިޓީ އޮފީހަށް އަންނަނިވި މައިގަނޑު މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި ބާރުތައް ލިބިގެންވެއެވެ.

1. މާލެ ސަރަހައްދުގެ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމަށް ދިމާވެފައިވާ މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމަށާއި މަގުތައް ތޮއްޖެހުމުގެ މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށްޓަކައި ބޭނުންވާ ސިޔާސަތުތަކާއި ޕްރޮގްރާމްތައް ކަނޑައެޅުން؛
2. މާލެ ސަރަހައްދުގައި ހަރުދަނާ ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރުމަށްޓަކައި، އަރބަން ޕްލޭނިންގ މިންގަނޑުތަކަށް ހާއްސަ އިސްކަމެއް ދީގެން އެ ސަރަހައްދުގެ މަގުތައް ރޭވުމާއި، ތަރައްގީކުރުން؛
3. މާލެ ސަރަހައްދުގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކުރުމުގެ ކޯޓާ ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރުމާއެކު، ކޮންމެ އަހަރަކު އެ ސަރަހައްދުން ނައްތާލެވޭ ނުވަތަ ރަޖިސްޓްރޭށަން ބާތިލުކުރެވޭ އުޅަނދުގެ ޖުމްލަ އަދަދުގެ %30 (ތިރީސް އިންސައްތަ) އަށްވުރެ އިތުރުނުވާނެ ގޮތުގެމަތިން އަލަށް އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކޮށްދިނުން؛
4. މާލެ ސަރަހައްދަށް ހާއްސަ ޕާކިންގގެ ތަފާތު ނިޒާމުތައް ތަރައްގީކުރުމާއި، ޕާކުކުރުމުގެ ހާއްސަ މިންގަނޑުތަކާއި އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުން؛
5. އަންނަނިވި ކަންކަން ހިމެނޭހެން، ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި އާންމުންނަށް ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދެވޭނެ ފަދަ އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމެއް ގާއިމުކޮށް ހިންގުން:
   1. ސްކޫލް ކުދިންގެ ހާއްސަ ބަހުގެ ހިދުމަތް؛
   2. އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ބަހުގެ ހިދުމަތް؛
6. މާލެ ސަރަހައްދުގެ މަގުމަތީގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ތުރުކުރުމަށާއި، އެއްގަމުގައި ދުއްވާ އުޅަނދުތަކުގެ ފެންވަރު ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި، އެ އުޅަނދުތައް ބޭނުންކުރާ މުއްދަތުގައި ހިފެހެއްޓުމަށްޓަކައި ޒަމާނީ ޓެކްނޯލޮޖީގެ އެހީގައި، އުޅަނދުތަކުގެ ރޯޑްވަރދިނަސް އިންސްޕެކްށަން ހެދުމުގެ ނިޒާމު، ހަރުދަނާކުރުމަށްޓަކައި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި، މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ މިންގަނޑުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން އޮޓޮމޭޓެޑް ވެހިކަލް އިންސްޕެކްށަން ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރުން؛
7. މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި، ގްރޭޓަރ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް މޮބިލިޓީ އޮފީހުން ކުރަންވާނެ ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އެނޫންވެސް އެންމެހައި މަސައްކަތްތަކާއި މަސްއޫލިއްޔަތުތައް.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ހިދުމަތްތައް ގާއިމުކޮށް ފޯރުކޮށްދޭންވާނީ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކުގައި ކަނޑައަޅާ މިންގަނޑުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

 

97 ވަނަ މާއްދާ - މޮބިލިޓީ ރިފޯމް ޕްލޭން

(ހ) މާލެ ސަރަހައްދުގެ ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމު ހަރުދަނާކޮށް، މި ގާނޫނުގެ 96 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަން ކުރުމަށްޓަކައި، އެ ސަރަހައްދަށް ހާއްސަ މޮބިލިޓީ ރިފޯމް ޕްލޭނެއް ގްރޭޓަރ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް މޮބިލިޓީ އޮފީހުން އެކުލަވާލައި ތަންފީޒުކުރަންވާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ޕްލޭން، މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީހުން ފެށިގެން ގިނަވެގެން 12 (ބާރަ) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެކުލަވާލައި، ގްރޭޓަރ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް މޮބިލިޓީ އޮފީހުން އާންމުކޮށް ށާއިއުކުރަންވާނެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ޕްލޭން އެކުލަވާލަންވާނީ އަންނަނިވި ކަންކަމަށް ރިއާޔަތްކުރުމާ އެކުގައެވެ.

1. މާލެ ސަރަހައްދުގެ އެއިރެއްގެ އާބާދީއާއި، ކުރިއަށްއޮތް ތަނުގައި އާބާދީ އިތުރުވާނެކަމަށް ލަފާކުރެވޭ މިންވަރާއި، މަގުތަކާއި އުމްރާނީ ވަސީލަތްތަކުގެ ޖާގައާއި، އިގްތިސާދީ އަދި އިޖްތިމާއީ ގޮތުން ކުރާނެ އަސަރުތަކަށް ރިއާޔަތްކޮށް މުއްދަތުތަކަށް ބަލައިގެން އުޅަނދުފަހަރު ރަޖިސްޓަރީކުރުމުގެ ކޯޓާ ކަނޑައެޅުން؛
2. މާލެ ސަރަހައްދުގައި އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭ އުޅަނދުފަހަރާއި، އެއްގަމު އުޅަނދުފަހަރު ދުއްވައި ބޭނުންކުރުމަށް މަގުފަހިވާނެ ގޮތަށް މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާއިރު އެ ސަރަހައްދުގެ މަގުތަކާއި ގޯޅިތައް އެކުލަވާލާފައިވާ ގޮތް ރީސްޓްރަކްޗަރކުރާނެ ގޮތް ކަނޑައެޅުން؛ އަދި
3. މަގުމަތީގެ ތޮއްޖެހުން ކުޑަކުރުމަށާއި، ޕާކިންގ މައްސަލަތަކަށް ދާއިމީ ހައްލެއް ހޯދުމަށާއި، މަގުމަތީގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ގާނޫނީ އަދި އިދާރީ އޮނިގަނޑަށް ގެންނަންޖެހޭ އިސްލާހުތައް ދެނެގަނެ އެ ބަދަލުތައް ތަންފީޒުކުރުމުގެ އޮނިގަނޑެއް ކަނޑައެޅުން.

 

98 ވަނަ މާއްދާ - މާލެ ސަރަހައްދުގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ އަދަދު ކަނޑައެޅުން

(ހ) މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީހުން ފެށިގެން ގިނަވެގެން 6 (ހައެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި، މާލެ ސަރަހައްދުގައި ރަޖިސްޓަރީ ކުރެވޭނެ އެންމެ މަތީ އަދަދު، ގްރޭޓަރ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް މޮބިލިޓީ އޮފީހުން ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މާލެ ސަރަހައްދުގައި އުޅަނދުފަހަރު ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނެ އެންމެ މަތީ އަދަދު ކަނޑައެޅުމަށްޓަކައި، ކަމާގުޅޭ ދިރާސާތައް ހަދައި، ގްރޭޓަރ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް މޮބިލިޓީ އޮފީހުން، ނޭށަނަލް ރޯޑް ސޭފްޓީ ކައުންސިލަށް ހުށަހަޅައި،  ފާސްކުރަންވާނެއެވެ. 

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން މާލެ ސަރަހައްދުގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނެ އެންމެ މަތީ އަދަދު ކަނޑައެޅުމުން، މިނިސްޓަރު އެކަން އާންމުކޮށް ށާއިއުކުރަންވާނެއެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނެ އުޅަނދުގެ އަދަދު ކަނޑައެޅުމުގައި، އެފަދައިން ކަނޑައަޅާ ކަނޑައެޅުމަށް އަމަލުކުރަން ލާޒިމުކުރުމުގެ މަދުވެގެން 6 (ހައެއް) މަސްދުވަސް ކުރިން އެކަން އާންމުކޮށް އަންގައި އިއުލާނުކުރަންވާނެއެވެ.

 

99 ވަނަ މާއްދާ - މަލްޓިޕަލް އޯނަރށިޕް ފީ

(ހ) މާލެ ސަރަހައްދުގައި ރަޖިސްޓަރީކުރާ އެއްގަމު އުޅަނދުތަކަށް، އަންނަނިވި ހާލަތްތަކުގައި، މި ގާނޫނުގެ ޖަދުވަލު 2 ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން "މަލްޓިޕަލް ވެހިކަލް އޯނަރށިޕް ފީ"އެއް، އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތުން ދައްކަންވާނެއެވެ.

1. އަމިއްލަ ފަރުދެއްގެ ނަމުގައި ނުވަތަ ގާނޫނީ ށަހްސެއްގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓަރީކުރާ އުޅަނދުގެ ޖުމްލަ އަދަދު 2 (ދޭއް) އަށްވުރެ އިތުރުވާނަމަ، އެފަދައިން އިތުރުވާ ކޮންމެ އުޅަނދެއްގެ ރަޖިސްޓަރީ ދެމެހެއްޓުމަށް؛ ނުވަތަ
2. އަމިއްލަ ފަރުދެއްގެ ނަމުގައި ނުވަތަ ގާނޫނީ ށަހްސެއްގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ 1 (އެކެއް) ބާވަތެއްގެ އުޅަނދުގެ އަދަދު 1 (އެކެއް) އަށްވުރެ އިތުރުވާނަމަ، އެފަދައިން އިތުރުވާ ކޮންމެ އުޅަނދެއްގެ ރަޖިސްޓަރީ ދެމެހެއްޓުމަށް.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މަލްޓިޕަލް އޯނަރށިޕް ފީ ދައްކަންޖެހޭ އުޅަނދުތައް ރަޖިސްޓަރީކުރުމާގުޅޭ ހާއްސަ އުސޫލުތަކާއި އިޖުރާއަތުތައް މި ގާނޫނުގެ ދަށުންހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ މަލްޓިޕަލް އޯނަރށިޕް ފީއަކީ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން، އެ އުޅަނދަށް ދައްކަންޖެހޭ ރަޖިސްޓްރޭށަން ފީއާއި، އަހަރީ ފީގެ އިތުރުން، ދައްކަންޖެހޭ ފީއެކެވެ.

(ރ) މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާއިރު އަމިއްލަ ފަރުދެއްގެ ނުވަތަ ގާނޫނީ ށަހްސެއްގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އެއްގަމު އުޅަނދު، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ މިންގަނޑަށްވުރެ އިތުރުވާނަމަ، މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީހުން ފެށިގެން 3 (ތިނެއް) އަހަރުދުވަހުގެ ތެރޭގައި އުޅަނދުފަހަރުގެ ރަޖިސްޓަރީ މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ މިންގަނޑަށް ފައްތަންވާނެއެވެ. އަދި އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އެ މިންގަނޑަށް ފައްތާފައިނުވާނަމަ، އެ މުއްދަތު ހަމަވާ ތާރީހުން ފެށިގެން، އިތުރުވާ ކޮންމެ އުޅަނދަކަށް މި ގާނޫނުގެ ޖަދުވަލު 2 ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މަލްޓިޕަލް އޯނަރށިޕް ފީ ދެއްކުން ލާޒިމުވާނެއެވެ.

 

100 ވަނަ މާއްދާ - ޓްރެފިކް މެނޭޖްމަންޓް ސެންޓަރ

(ހ) މާލެ ސަރަހައްދުގެ ޓްރެފިކް މެނޭޖްމަންޓާއި ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްތައް ހަރުދަނާކުރުމަށްޓަކައި، "ގްރޭޓަރ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް މޮބިލިޓީ" އޮފީހުން ކަނޑައަޅާ ސިޔާސަތުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ހިންގާ ޓްރެފިކް މެނޭޖްމަންޓް ސެންޓަރެއް، މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާތާ ގިނަވެގެން 6 (ހައެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި މާލެ ސަރަހައްދުގައި ގާއިމުކުރަންވާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ގާއިމުކުރެވޭ ޓްރެފިކް މެނޭޖްމަންޓް ސެންޓަރުގެ އޮޕަރޭށަންތައް ހިންގައި، ބަލަހައްޓާނީ ޓްރެފިކް ފުލުހުންނެވެ.

(ނ) މި ބާބުގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަން ތަންފީޒުކުރުމަށްޓަކައި، މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާތާ ގިނަވެގެން 6 (ހައެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި މާލެ ސަރަހައްދަށް މަދުވެގެން ބޭނުންވާނެ ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ އަދަދު ދެނެގަތުމަށް ބޭނުންވާ ދިރާސާތައް ހަދައި، އެ ދިރާސާގެ އަލީގައި،  ތައްޔާރުކުރެވޭ ރިޕޯޓެއް "ގްރޭޓަރ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް މޮބިލިޓީ" އިން ނޭށަނަލް ރޯޑް ސޭފްޓީ ކައުންސިލަށް ހުށަހަޅައި ފާސްކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އެ ކައުންސިލުން އެ އަދަދު ފާސްކުރުމުން، އެކަން ފާސްކުރާ ތާރީހުން ފެށިގެން ގިނަވެގެން 2 (ދޭއް) އަހަރުދުވަހުގެ ތެރޭގައި، އެ އަދަދަށް ޓްރެފިކް ފުލުހުން މޮބިލައިޒް ކުރަންވާނެއެވެ.

 

101 ވަނަ މާއްދާ - ލޭންޑް ޓްރާންސްޕޯޓް މޮބިލިޓީ ފަންޑު

(ހ) މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، މާލެ ސަރަހައްދުގެ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ކަންކަން ރާވައި ހިންގުމަށްޓަކައި "ލޭންޑް ޓްރާންސްޕޯޓް މޮބިލިޓީ ފަންޑު" ގެ ނަމުގައި ފަންޑެއް އުފެދުނީއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އުފެދޭ ފަންޑުގައިވާ ފައިސާއަށް ޒިންމާ އުފުލައި ފަންޑު ހިންގައި ބަލަހައްޓާނީ، މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓްރީން ނުވަތަ މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ އިދާރާއަކުންނެވެ. އަދި އެ ފަންޑުގެ ރައުސްމާލު އެކުލެވިގެންވަނީ އަންނަނިވި މާލީ މަންފާތަކުގެ މައްޗަށެވެ.

1. މާލެ ސަރަހައްދުގެ ތެރޭގައި އުޅަނދުފަހަރު ރަޖިސްޓަރީކުރުމުގެ ފީއާއި ލައިސަންސް ފީގެ ގޮތުގައި ލިބޭ އެންމެހައި ފައިސާ؛
2. މާލެ ސަރަހައްދުގެ ތެރޭގައި، އުޅަނދުގެ އަހަރީ ފީއާއި މަލްޓިޕަލް އޯނަރށިޕް ފީގެ ގޮތުގައި ލިބޭ އެންމެހައި ފައިސާ؛
3. މާލެ ސަރަހައްދުގެ ތެރޭގައި މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާ ހިލާފުވެގެން ކުރެވޭ ޖޫރިމަނާގެ ގޮތުގައި ލިބޭ އެންމެހައި ފައިސާ؛
4. ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރާ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ފަންޑަށް ފައިސާ ކަނޑައަޅާނަމަ، އެ ފައިސާ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އެންމެހައި އާމްދަނީއެއް ޖަމާކުރަންވާނީ ސީދާ އެ ފަންޑަށެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އުފެދޭ ފަންޑުގައި ހުންނަ ފައިސާ ބޭނުންކުރަންވާނީ ހަމައެކަނި އަންނަނިވި ކަންކަމަށެވެ.

1. މާލެ ސަރަހައްދުގައި ގާއިމުކުރުމަށް ނުވަތަ ތަންފީޒުކުރުމަށް، މި ގާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަންކަން ކުރުމަށްޓަކައި؛
2. މާލެ ސަރަހައްދުގެ މަގުތަކުގައި ޓްރެފިކް ނިށާންތައް ހަރުކުރުމާއި، ރޯޑް މާކިންގ ހެދުމާއި، ޕާކިންގ އަދި ޓްރެފިކް މެނޭޖްމަންޓާ ގުޅޭ އުމްރާނީ ވަސީލަތްތައް ތަރައްގީކުރުމަށް؛
3. މާލެ ސަރަހައްދުގައި މި ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމަށްޓަކައި، ކުރަންޖެހޭކަމަށް މި ގާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ އެހެނިހެން ކަންކަމަށް.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އުފެދޭ ފަންޑަށް ފައިސާ ލިބުނު ގޮތާއި ފައިސާ ހަރަދުކުރެވުނު ގޮތުގެ އަހަރީ ރިޕޯޓެއް، ކޮންމެ މާލީ އަހަރެއް ނިމޭތާ ގިނަވެގެން 3 (ތިނެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި މިނިސްޓްރީން އާންމުކޮށް ށާއިއުކުރަންވާނެއެވެ.

(ޅ) މި ގާނޫނުގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކުރާ މުއްދަތު ހަމަވުމުން، ނުވަތަ އެ މާއްދާގެ (ނ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މުއްދަތު އިތުރުކުރާ ހާލަތުގައި އެ މުއްދަތު ހަމަވުމުން، މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އުފައްދާފައިވާ ފަންޑު އުވުނީއެވެ. އަދި، އެ ފަންޑު އުވުމާ ހަމައަށް އެ ފަންޑުގައި ހުރި ފައިސާ ކޮންސޮލިޑޭޓަޑް ރެވެނިއު ފަންޑަށް ޖަމާކުރަންވާނެއެވެ.

(ކ) މި މާއްދާގެ (ޅ) ގެ ދަށުން ފަންޑު އުވިގެންދާ ހާލަތެއްގައި، ފަންޑުގެ އެކައުންޓްތަކުގެ ފައިނަލް ސްޓޭޓްމަންޓް ހިމެނޭ ރިޕޯޓެއް މިނިސްޓްރީން ތައްޔާރުކޮށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް މިނިސްޓަރު ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.
 

 

 

ނުވަވަނަ ބާބު

ކުށާއި އަދަބު

 

102 ވަނަ މާއްދާ - ފަރުވާކުޑަކޮށް ނުވަތަ ނުރައްކާތެރިކޮށް ދުއްވުން

(ހ) އެއްވެސް ފަރާތަކުން އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި، ފަރުވާކުޑަކޮށް ނުވަތަ ނުރައްކާތެރިކޮށް އުޅަނދެއް ދުއްވުމަކީ ކުށެކެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަދަބަކީ، އެ ކުށުގެ އަމަލުގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށް ބަލައި، ކުށްކުރި ފަރާތެއް 25,000 (ފަންސަވީސްހާސް) ރުފިޔާއާއި 100,000 (އެއްލައްކަ) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ އަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަމަލެއްގެ ސަބަބުން މީހަކަށް އަނިޔާއެއް ލިބިއްޖެނަމަ، އެ ކުށުގެ އަދަބަކީ، އެ އަމަލުގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށް ބަލައި، ކުށްކުރި ފަރާތެއް 100,000 (އެއްލައްކަ) ރުފިޔާއާއި 500,000 (ފަސްލައްކަ) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ އަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަމަލެއްގެ ސަބަބުން މީހަކަށް އަނިޔާއެއް ލިބިއްޖެނަމަ ނުވަތަ މީހަކު މަރުވެއްޖެނަމަ، އެ ކުށްކުރި މީހެއްގެ މައްޗަށް ގާނޫނު ނަންބަރު 2014-09 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގާނޫނުލްއުގޫބާތު) ގެ ދަށުން ޖިނާއީ ދައުވާ އުފުލުމަކަށް މި ގާނޫނު ހުރަހެއް ނާޅައެވެ.
(ބ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށަކާ ގުޅޭގޮތުން، މި މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމުގެ އިތުރުން، ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މުއްދަތަށް ކުށްކުރި މީހާއަށް ދޫކޮށްފައިވާ އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް 5 (ފަހެއް) އަހަރުދުވަހާއި 10 (ދިހައެއް) އަހަރުދުވަހާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ބާތިލުކޮށް، އެ ފަރާތަށް އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސެއް އެ މުއްދަތަށް ނުލިބޭ ގޮތަށް، ނުވަތަ އުޅަނދު ދުއްވި ފަރާތަކީ ލައިސަންސް ލިބިފައިނުވާ ފަރާތެއްނަމަ، އެފަދަ ފަރާތަކަށް އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސެއް، އެ މުއްދަތަށް، ލައިސަންސެއް ހޯދުމަށް އެދި ހުށަހެޅުމުގެ ހައްގެއް ނެތް ކަމަށް ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

(ޅ) މި މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން، ކުށްކުރި މީހާގެ އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް ބާތިލުކޮށްފައިވާނަމަ، ލައިސަންސް އޮތުމުގެ ހައްގު އުފަންވުމަށްފަހު އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް ހޯދުމަށް އެދި ހުށަހަޅައިފިނަމަ އެ ފަރާތަށް ލައިސަންސް ދޫކުރަންވާނީ މި ގާނޫނުގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކުރާ ށަރުތުތައް ފުރިހަމަވުމުގެ އިތުރުން، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (4) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކުރާ ޕްރޮގްރާމް ފުރިހަމަކޮށް ފާސްވެއްޖެނަމައެވެ.

 

103 ވަނަ މާއްދާ - އެހެން ފަރާތަކާ އުޅަނދުގެ ކޮންޓްރޯލް ހަވާލުކުރުން

(ހ) އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވަމުންދާ ފަރާތަކުން އުޅަނދު ދުއްވަމުންދާއިރު އަންނަނިވި ކަންކަމުގެ ތެރެއިން ކަމެއް ކުރުމަކީ ކުށެކެވެ.

1. އުޅަނދުގެ ކޮންޓްރޯލް ކުޑަކުއްޖަކާ ނުވަތަ އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް ލިބިފައިނުވާ ފަރާތަކާ ހަވާލުކުރުން؛
2. އުޅަނދުގެ ކޮންޓްރޯލް، ފަސިންޖަރުންގެ ސީޓެއްގައިވާ ފަރާތަކާ ހަވާލުކުރުން.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަދަބަކީ، އެ ކުށުގެ އަމަލުގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށް ބަލައި، އުޅަނދުގެ ކޮންޓްރޯލް އެހެން ފަރާތަކާ ހަވާލުކުރި މީހާ 25,000 (ފަންސަވީސްހާސް) ރުފިޔާއާއި 50,000 (ފަންސާސްހާސް) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ އަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަމަލެއްގެ ސަބަބުން މީހަކަށް އަނިޔާއެއް ލިބިއްޖެނަމަ އެ ކުށުގެ އަދަބަކީ، އެ އަމަލުގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށް ބަލައި، 50,000 (ފަންސާސްހާސް) ރުފިޔާއާއި 100,000 (އެއްލައްކަ) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ އަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ނ) ގައި ބަޔާންކުރާ ހާލަތްތަކުގައި، އުޅަނދުގެ ހުންގާނުގެ ކޮންޓްރޯލް ހަވާލުކުރީ ކުޑަކުއްޖަކާ ކަމުގައިވާނަމަ، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކުށްކުރި ފަރާތަކަށް ކަނޑައަޅަންވާނީ، އެ އަކުރުތަކުގައި ބަޔާންކުރާ އެންމެ ބޮޑު އަދަބެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އަމަލެއްގެ ސަބަބުން މީހަކަށް އަނިޔާއެއް ލިބިއްޖެނަމަ، ނުވަތަ މީހަކު މަރުވެއްޖެނަމަ، އެ ކުށްކުރި މީހެއްގެ މައްޗަށް، ގާނޫނު ނަންބަރު 2014-09 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގާނޫނުލްއުގޫބާތު) ގެ ދަށުން ޖިނާއީ ދައުވާ އުފުލުމަކަށް މި ގާނޫނު ހުރަހެއްނާޅައެވެ.

(ޅ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށަކާ ގުޅޭގޮތުން މި މާއްދާގެ (ށ)، (ނ) އަދި (ރ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމުގެ އިތުރުން، ކުށްކުރި މީހާއަށް ދޫކޮށްފައިވާ އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް 2 (ދޭއް) އަހަރުދުވަހާއި 5 (ފަހެއް) އަހަރުދުވަހާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ބާތިލުކޮށް، އެ ފަރާތަށް އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސެއް އެ މުއްދަތަށް އޮތުމުގެ ހައްގު ގެއްލިގެންގޮސްފައިވާކަމަށް ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ. ނުވަތަ އުޅަނދު ދުއްވި ފަރާތަކީ ލައިސަންސް ލިބިފައިނުވާ ފަރާތެއްނަމަ، އެ މުއްދަތަށް ލައިސަންސެއް ހޯދުމަށް އެދި ހުށަހެޅުމުގެ ހައްގެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

(ކ) މި މާއްދާގެ (ޅ) ގެ ދަށުން ކުށްކުރި މީހާގެ އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް ބާތިލުކޮށްފައިވާނަމަ، ލައިސަންސް އޮތުމުގެ ހައްގު އުފަންވުމަށްފަހު، އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް ހޯދުމަށް އެދި ހުށަހަޅައިފިނަމަ، އެ ފަރާތަށް ލައިސަންސް ދޫކުރަންވާނީ، މި ގާނޫނުގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކުރާ ށަރުތުތައް ފުރިހަމަވުމުގެ އިތުރުން، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (4) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކުރާ ޕްރޮގްރާމް ފުރިހަމަކޮށް ފާސްވެއްޖެނަމައެވެ.

 

104 ވަނަ މާއްދާ - އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތް ބަދަލުނުކޮށް ދުއްވުން

(ހ) އެއްގަމު އުޅަނދެއް ވިއްކުމަށްފަހު ނުވަތަ މީހަކަށް ދިނުމަށްފަހު، މި ގާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތް ބަދަލުނުކޮށް އުޅަނދު ދުއްވުމަކީ ނުވަތަ ބޭނުންކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފުވުމުގެ އަދަބަކީ، އުޅަނދު ދުއްވި ނުވަތަ ބޭނުންކުރި ފަރާތެއް 750 (ހަތްސަތޭކަ ފަންސާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑިމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

 

105 ވަނަ މާއްދާ - ރަޖިސްޓަރީ ބާތިލުކޮށްފައިވާ އުޅަނދެއް ބޭނުންކުރުން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ 39 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެއްތަނުން އަނެއްތަނަށް ގެންދިޔުން ފިޔަވައި، އެއްގަމު އުޅަނދެއް ރަޖިސްޓަރީނުކޮށް އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ދުއްވުމަކީ ނުވަތަ ބޭނުންކުރުމަކީ ނުވަތަ ރަޖިސްޓަރީ ބާތިލުކޮށްފައިވާ އުޅަނދެއް، ރަޖިސްޓަރީކުރުމަކާނުލައި އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގައި ދުއްވުމަކީ ނުވަތަ ބޭނުންކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފުވުމުގެ އަދަބަކީ، އުޅަނދު ދުއްވި ނުވަތަ ބޭނުންކުރި ފަރާތެއް 10,000 (ދިހަހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑިމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމުގެ އިތުރުން، އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތް 1,000 (އެއްހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ. 

 

106 ވަނަ މާއްދާ - އުޅަނދުގެ އަހަރީފީ ނުދައްކާ އުޅަނދު ބޭނުންކުރުން

(ހ) އަހަރީފީ ދައްކަންޖެހޭ އުޅަނދެއް، ފީ ދައްކަންޖެހޭ މުއްދަތު ފާއިތުވުމަށްފަހު، ފީ ނުދައްކައި، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ދުއްވުމަކީ ނުވަތަ ބޭނުންކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފުވުމުގެ އަދަބަކީ، އުޅަނދު ދުއްވި ނުވަތަ ބޭނުންކުރި ފަރާތެއް 750 (ހަތްސަތޭކަ ފަންސާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑިމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމުގެ އިތުރުން، އުޅަނދުގެ އަހަރީފީ ނުދައްކާތާ 6 (ހައެއް) މަސްދުވަސް ފާއިތުވެފައިވާނަމަ، އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތް 750 (ހަތްސަތޭކަ ފަންސާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

 

107 ވަނަ މާއްދާ - ރޯޑްވަރދިނަސްގެ ށަރުތުތައް ފުރިހަމަނުވުން

(ހ) އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ރޯޑްވަރދިނަސް ފުރިހަމަނުކޮށް ނުވަތަ ރޯޑްވަރދިނަސްގެ މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހުގައި، އާނުކޮށް އުޅަނދު ދުއްވުމާއި ބޭނުންކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފުވުމުގެ އަދަބަކީ، އުޅަނދު ދުއްވި ނުވަތަ ބޭނުންކުރި ފަރާތެއް 1000 (އެއްހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑިމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމުގެ އިތުރުން، އުޅަނދުގެ ރޯޑްވަރދިނަސް ހަދަންޖެހޭތާ 6 (ހައެއް) މަސްދުވަސް ފާއިތުވެފައިވާނަމަ، އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތް 750 (ހަތްސަތޭކަ ފަންސާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

 

108 ވަނަ މާއްދާ - ގާނޫނާ ހިލާފަށް ރޯޑްވަރދިނަސް ސަރޓިފައިކުރުން

(ހ) ރޯޑްވަރދިނަސް ހެދުމަށް ހުއްދަ ދެވިފައިވާ ފަރާތަކުން މި ގާނޫނާއި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާ ހިލާފަށް އެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފުވާ ފަރާތެއްގެ އަދަބަކީ، 20,000 (ވިހިހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ. އަދި، އެ ތަނެއްގެ ވިޔަފާރީގެ ހުއްދަ 1 (އެކެއް) އަހަރުދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ހިފެހެއްޓުމަށް ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާއަށް ހުށަހެޅުމުގެ ބާރު މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

 

109 ވަނަ މާއްދާ - ނިށާންތަކާއި، ޓްރެފިކް ބައްތިއާ ހިލާފަށް އަމަލުކުރުން

(ހ) އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވާ އެއްވެސް ފަރާތަކުން، މަގުމަތީގެ ނިށާންތަކާއި، ޓްރެފިކް ނިށާންތަކާއި، ޓްރެފިކް ބައްތިއާ ހިލާފަށް އަމަލުކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) ވަކި ބާވަތެއްގެ އުޅަނދު ދުއްވުމަށް ވަކި ލޭނެއް ކަނޑައެޅިފައިވާ މަގުތަކުގައި، އެ އުޅަނދަކަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ލޭން ފިޔަވައި އެހެން ލޭނެއްގައި ދުއްވުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފުވުމުގެ އަދަބަކީ، އަންނަނިވި ފަދައިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

1. ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ 1,000 (އެއްހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
2. ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 1,500 (އެއްހާސް ފަސްސަތޭކަ) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
3. ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 2,000 (ދެހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
4. އަދި އެއަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުން.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ށ) އާ ހިލާފުވުމުގެ އަދަބަކީ، އުޅަނދު ދުއްވި ފަރާތެއް 750 (ހަތްސަތޭކަ ފަންސާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

 

110 ވަނަ މާއްދާ - ކަނޑައެޅިފައިވާ ދުވެއްޔަށްވުރެ

(ހ) އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމަށް، މި ގާނޫނާއި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ބާރަށް ދުއްވުން ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ ދުވެލީގެ މިންގަނޑަށްވުރެ ބާރަށް އެއްވެސް ފަރާތަކުން އެއްގަމު އުޅަނދެއް ދުއްވުމަކީ މަނާކަމެކެވެ. 

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފުވުމުގެ އަދަބަކީ، އުޅަނދު ދުއްވި ފަރާތާމެދު އަންނަނިވި ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމުގެ އިތުރުން، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

1. ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ، 2,000 (ދެހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
2. ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 3,000 (ތިންހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
3. ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 5,000 (ފަސްހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
4. އަދި އެއަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުން.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފަށް އުޅަނދު ދުއްވި މީހާއާމެދު، މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ އިތުރުން، އެ ފަރާތުން ދުއްވި އުޅަނދު ގިނަވެގެން 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ހިފަހައްޓަންވާނެއެވެ.

 

111 ވަނަ މާއްދާ - ގާނޫނާ ހިލާފަށް ހައިވޭގައި އުޅަނދު ދުއްވުމާއި މަޑުކުރުން

(ހ) ހައިވޭއެއްގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމަށް، މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ދުވެލީގެ މިންވަރަށްވުރެ ބާރަށް ނުވަތަ އެންމެ މަޑުން ދުއްވޭނެ ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ދުވެލީގެ މިންވަރަށްވުރެ މަޑުން ދުއްވުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) އަމިއްލަ ބާރު ނުފޯރާ ފަދަ ސަބަބެއް ނުވަތަ ގުދުރަތީ ސަބަބެއް މެދުވެރިވެގެން މެނުވީ، ހައިވޭއެއްގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ޕާކުކުރުން ނުވަތަ މަޑުކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، އަމިއްލަ ބާރު ނުފޯރާ ފަދަ ސަބަބެއް ނުވަތަ ގުދުރަތީ ސަބަބެއް މެދުވެރިވެގެން، ހައިވޭއެއްގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ޕާކުކުރަން، ނުވަތަ މަޑުކުރަންޖެހޭ ހާލަތުގައި އަމަލުކުރަންވާނެގޮތް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފުވުމުގެ އަދަބަކީ، އުޅަނދު ދުއްވި ފަރާތާމެދު އަންނަނިވި ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމުގެ އިތުރުން، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

1. ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ، 2,000 (ދެހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
2. ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 3,000 (ތިންހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
3. ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 5,000 (ފަސްހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު އެ ފަރާތެއް ދުއްވި އުޅަނދު، 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދިޔުން؛
4. އަދި އެއަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުން.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ށ) އާ ހިލާފުވުމުގެ އަދަބަކީ، އުޅަނދު ދުއްވި ފަރާތާމެދު އަންނަނިވި ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމުގެ އިތުރުން، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

1. ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ، 1,000 (އެއްހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
2. ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 2,000 (ދެހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛

3. ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 4,000 (ހަތަރުހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛

4. އަދި އެއަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުން.

(ޅ) މި މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) އާ ހިލާފަށް އަމަލުކޮށްފި މީހަކާމެދު މި މާއްދާގެ (ރ) އަދި (ބ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ އިތުރުން، އެ ފަރާތުން ދުއްވި އުޅަނދު ގިނަވެގެން 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ހިފަހައްޓަންވާނެއެވެ.

 

112 ވަނަ މާއްދާ - އުޅަނދުގައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ކަންކަން ފުރިހަމަނުކޮށް އުޅަނދު ބޭނުންކުރުން ނުވަތަ ހިދުމަތް ދިނުން

(ހ) އެއްގަމު އުޅަނދުގައި ހަރުކުރުމަށް ދޫކުރާ ނަންބަރު ހަރުނުކޮށް، ނުވަތަ ނަންބަރު ބޯޑު އޮޅުންނުފިލާވަރަށް ހަލާކުވެފައި ވަނިކޮށް ނުވަތަ މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ ހިލާފުވާ ގޮތަށް ނަންބަރު ހަރުކޮށްގެން އުޅަނދު ދުއްވުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފަށް އުޅަނދު ދުއްވި މީހާގެ އަދަބަކީ އަންނަނިވި ފަދައިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

1. ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ 750 (ހަތްސަތޭކަ ފަންސާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
2. ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 1,000 (އެއްހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
3. ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 1,500 (އެއްހާސް ފަސްސަތޭކަ) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
4. އަދި އެއަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުން.

(ނ) އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ހަރުކުރުމަށް ދޫކުރާ ނިށާން ނެތި ހިދުމަތް ދިނުމަކީ ނުވަތަ އެފަދަ އުޅަނދު ދުއްވުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ނ) އާ ހިލާފަށް އުޅަނދު ދުއްވި މީހާގެ އަދަބަކީ އަންނަނިވި ފަދައިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތެއްގެ އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

1. ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ 750 (ހަތްސަތޭކަ ފަންސާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
2. ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 1,000 (އެއްހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
3. ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 1,500 (އެއްހާސް ފަސްސަތޭކަ) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
4. އަދި އެއަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުން.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ނ) އާ ހިލާފަށް ހިދުމަތްދިން ތަނުގެ އަދަބަކީ އަންނަނިވި ފަދައިން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

1. ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ 1,000 (އެއްހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
2. ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 1,500 (އެއްހާސް ފަސްސަތޭކަ) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
3. ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 2,000 (ދެހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
4. އަދި އެއަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުން. 

(ޅ) މިނިސްޓްރީން އުޅަނދަކަށް ދީފައިވާ ރަޖިސްޓަރީ ނަންބަރު ފިޔަވައި، އެހެން ނަންބަރެއް އުޅަނދުގައި ހަރުކުރުމާއި، ރަޖިސްޓަރީނުކުރާ އެއްގަމު އުޅަނދެއްގައި މި ގާނޫނާ ހިލާފަށް، ރަޖިސްޓަރީ ނަންބަރެއް ހަރުކުރުމާއި، މިނިސްޓްރީގެ ހުއްދަ ނެތި އެއްގަމު އުޅަނދެއްގެ އިންޖީނު ނަންބަރަށް ނުވަތަ ޗެސިސް ނަންބަރަށް ބަދަލު ގެނައުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ކ) މި މާއްދާގެ (ޅ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދަ ބަދަލެއް ގެނެސްފައިވާ އުޅަނދެއް ދުއްވި ފަރާތެއްގެ އަދަބަކީ، 2,500 (ދެހާސް ފަސްސަތޭކަ) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

(އ) މި މާއްދާގެ (ޅ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ބާވަތުގެ ބަދަލެއް އުޅަނދަށް ގެނައި ފަރާތް އަދި އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތުގެ އަދަބަކީ 10,000 (ދިހަހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ. އަދި އެކަން ކޮށްފައިވަނީ ވިޔަފާރިކުރާ ތަނަކުންކަމަށްވާނަމަ، އެ ތަނެއް 10,000 (ދިހަހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމުގެ އިތުރުން، އެ ތަނެއްގެ ވިޔަފާރީގެ ހުއްދަ 1 (އެކެއް) އަހަރުދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ހިފެހެއްޓުމަށް ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާއަށް ހުށަހެޅުމުގެ ބާރު މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

 

113 ވަނަ މާއްދާ - ލައިސަންސް ނެތި ދުއްވުން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ލައިސަންސް އޮވެގެން ދުއްވަންޖެހޭ ނުވަތަ އޮޕަރޭޓްކުރަންޖެހޭ އެއްގަމު އުޅަނދެއް ލައިސަންސް ނުހޯދައި ދުއްވުމަކީ، ނުވަތަ ލައިސަންސްގެ މުއްދަތު ހަމަވެފައިވަނިކޮށް ދުއްވުމަކީ، ނުވަތަ ލައިސަންސް ހިފަހައްޓާފައިވަނިކޮށް ނުވަތަ ވަގުތީ ލައިސަންސެއް ނެތި ދުއްވުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.
(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފަށް އުޅަނދު ދުއްވި މީހާގެ އަދަބަކީ، އަންނަނިވި ފަދައިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުން.

1. ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ، 1,000 (އެއްހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
2. ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 1,500 (އެއްހާސް ފަސްސަތޭކަ) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
3. ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 2,000 (ދެހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
4. އަދި އެއަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކަށް އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުން.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފަށް ލައިސަންސް އޮވެގެން ދުއްވަންޖެހޭ ނުވަތަ އޮޕަރޭޓްކުރަންޖެހޭ އެއްގަމު އުޅަނދެއް، ލައިސަންސް ނުހޯދައި އުޅަނދު ދުއްވި މީހާއާމެދު މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ އިތުރުން، އެ ފަރާތުން ދުއްވި އުޅަނދު ގިނަވެގެން 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ހިފަހައްޓަންވާނެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފަށް ލައިސަންސް އޮވެގެން ދުއްވަންޖެހޭ ނުވަތަ އޮޕަރޭޓްކުރަންޖެހޭ އެއްގަމު އުޅަނދެއް، ލައިސަންސް ނުހޯދައި އުޅަނދު ދުއްވި މީހާއާމެދު މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ އިތުރުން، އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތް 2,000 (ދެހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރަންވާނެއެވެ.

 

114 ވަނަ މާއްދާ - ހިނގާ މީހުންނަށް ދަތިވާގޮތަށް ނުވަތަ ނުރައްކާވާގޮތަށް އަމަލުތައް ބެހެއްޓުން

(ހ) ދުވާރުމަތީގައި ނުވަތަ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި މީހުން ހިނގުމަށް ހަދާފައިވާ ތަނެއްގައި، ނުވަތަ ސަރަހައްދެއްގައި އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ އެއްގަމު އުޅަނދެއް ދުއްވުމަކީ އަދި ޕާކުކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) މަގު ހުރަސްކުރުމަށް ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ކަޅުހިހުރަހަކުން މީހަކު ނުވަތަ ބަޔަކު މަގު ހުރަސްކުރާނަމަ، ނުވަތަ މަގު ހުރަސްކުރަން އުޅޭނަމަ، މަގު ހުރަސްކުރާ މީހުންނަށް ތަންދިނުމުގެ ގޮތުން އެއްގަމު އުޅަނދު ނުހުއްޓައި ކަފިހިހުރަހުން މަގު ހުރަސްކުރާ ފަރާތްތަކަށް މަގު ހުރަސްކުރުމަށް ޖާގަނުދިނުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފަށް އުޅަނދު ދުއްވި ނުވަތަ ޕާކުކުރި މީހާގެ އަދި އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތުގެ އަދަބަކީ 750 (ހަތްސަތޭކަ ފަންސާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ށ) އާ ހިލާފުވާ ފަރާތުގެ އަދަބަކީ 1,500 (އެއްހާސް ފަސްސަތޭކަ) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

 

115 ވަނަ މާއްދާ - އިމަރޖެންސީ އުޅަނދަށް ހުރަސްއެޅުން

(ހ) އިމަރޖެންސީ ސައިރެން އަޅައިގެން ދާ އެކަމަށް ހާއްސަކުރެވިފައިވާ އުޅަނދަށް ހުރަސްއެޅުމަކީ މަނާކަމެކެވެ. އަދި އިމަރޖެންސީ ސައިރެން އަޅައިގެން ދިޔުމަށް ހާއްސަކުރެވިފައިވާ އުޅަނދުތަކުގައި ބޭނުންކުރާ އިމަރޖެންސީ އަލިތަކާއި އަޑުތައް، އެހެން އުޅަނދުތަކުގައި ބޭނުންކުރުމަކީވެސް މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފުވާ ފަރާތެއްގެ އަދަބަކީ 1,500 (އެއްހާސް ފަސްސަތޭކަ ރުފިޔާއިން) ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

 

116 ވަނަ މާއްދާ - އުޅަނދު ދުއްވާއިރު މުވާސަލާތީ ވަސީލަތެއް ބޭނުންކުރުން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ 53 ވަނަ މާއްދާއާ ހިލާފަށް، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި އުޅަނދެއް ދުއްވަމުން މުވާސަލާތީ ވަސީލަތެއް ބޭނުންކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފުވާ މީހާގެ އަދަބަކީ، 750 (ހަތްސަތޭކަ ފަންސާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

 

117 ވަނަ މާއްދާ - އުޅަނދު ދުއްވާއިރު އަޑުގަދަކުރުން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ 54 ވަނަ މާއްދާއާ ހިލާފަށް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ހުއްދަ ނުހޯދައި، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގައި ދުއްވާ އެހެން އުޅަނދުތަކާއި ހިނގާބިނގާވެއުޅޭ ފަރާތްތަކަށާއި، ކައިރީ ގޭގެއަށް އަޑުއިވޭވަރަށް އުޅަނދުގައި އަޑުގަދަކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފުވާ މީހާގެ އަދަބަކީ، 750 (ހަތްސަތޭކަ ފަންސާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

 

118 ވަނަ މާއްދާ - އުޅަނދު ދުއްވާއިރު ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުން

(ހ) އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވާއިރު، އުޅަނދު ދުއްވާ މީހާއާއި، އުޅަނދުގައި ދަތުރުކުރާ އެއްވެސް މީހަކު ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތެއްގައި ދަތުރުކުރާ އެއްވެސް މީހަކު ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފުވާ މީހާގެ އަދަބަކީ، 750 (ހަތްސަތޭކަ ފަންސާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ށ) އާ ހިލާފުވާ މީހާގެ އަދަބަކީ، އަންނަނިވި ފަދައިން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ. 

1. ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ 750 (ހަތްސަތޭކަ ފަންސާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
2. ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 1,000 (އެއްހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
3. ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 1,500 (އެއްހާސް ފަސްސަތޭކަ) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
4. އަދި އެއަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ އަދަދަށްވުރެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުން.

 

119 ވަނަ މާއްދާ - ކުޑަކުދިން އަރުވައިގެން ގާނޫނާ ހިލާފަށް ބައިސްކަލް ނުވަތަ އުޅަނދު ދުއްވުން

(ހ) އުމުރުން 6 (ހައެއް) އަހަރު ނުފުރޭ ކުޑަކުދިން ބައިސްކަލުގައި އުފުލުމާއި، އެކަކަށްވުރެ ގިނަ މީހުން އަރައިގެން ދުއްވުމަށް އުފައްދާފައިވާ ބައިސްކަލު ފިޔަވައި، އެނޫން ބައިސްކަލުގައި އެކަކަށްވުރެ ގިނަ ކުދިން އަރުވައިގެން ދުއްވުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) މީހެއްގެ އެހީއަކާ ނުލައި އިށީނދެ ނުއިނދެވޭވަރުގެ ކުޑަކުދިން، ދެ މީހުންނަށް އެރޭގޮތަށް ހަދާފައި ހުންނަ ދެ ފުރޮޅުލީ އުޅަނދެއްގައި، ސޭފްޓީ ކަމަރު ބަނދެގެން ދުއްވާ މީހާގެ ދެ އަތާއި ދެ ފައި މިނިވަންކަމާއެކު ގެންގުޅެވޭ ގޮތަށް ފިޔަވައި، އެފަދަ އުޅަނދުތަކުގައި ކުޑަކުދިން ގޮވައިގެން ދުއްވުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) އާ ހިލާފަށް ބައިސްކަލް ނުވަތަ ދެ ފުރޮޅުލީ އުޅަނދު ދުއްވި މީހާގެ އަދަބަކީ، 750 (ހަތްސަތޭކަ ފަންސާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

 

120 ވަނަ މާއްދާ - ކަނޑައެޅިފައިވާ އަދަދަށްވުރެ ގިނަ މީހުން އަރުވައިގެން ބައިސްކަލެއް ނުވަތަ އުޅަނދެއް ދުއްވުން

(ހ) ދެ މީހުންނަށް އެރޭގޮތަށް އުފައްދާފައި ހުންނަ އުޅަނދުގައި، އެއަށްވުރެ އިތުރަށް މީހުން އުފުލުމާއި، އެނޫން އުޅަނދުތަކުގައި މީހުން އުފުލުމަށް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަދަށްވުރެ އިތުރަށް މީހުން އުފުލުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) އެކަކަށްވުރެ ގިނަ މީހުން އަރައިގެން ދުއްވުމަށް އުފައްދާފައިވާ ބައިސްކަލު ފިޔަވައި، އެނޫން ބައިސްކަލުގައި އެކަކަށްވުރެ ގިނަ މީހުން އަރުވައިގެން ދުއްވުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ނ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އުޅަނދެއްގެ ރަޖިސްޓަރީ ބަދަލުނުކޮށް އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ތެރެއިން ފަސިންޖަރުން އުފުލުމަށް ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އުޅަނދެއް މުދާ އުފުލުމަށް ބޭނުންކުރުން ނުވަތަ މުދާ އުފުލުމަށް ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އުޅަނދެއް ފަސިންޖަރުން އުފުލުމަށް ބޭނުންކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފަށް، އެއްގަމު އުޅަނދެއްގައި މީހުން އުފުލުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަދަށްވުރެ އިތުރަށް މީހުން އުފުލައިފިނަމަ އުޅަނދު ދުއްވި މީހާ 750 (ހަތްސަތޭކަ ފަންސާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރަންވާނެއެވެ.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ނ) އާ ހިލާފަށް އުޅަނދު ދުއްވި މީހާގެ އަދަބަކީ 750 (ހަތްސަތޭކަ ފަންސާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

 

121 ވަނަ މާއްދާ - ބަރުގޮނު އެޅުން

(ހ) އާންމު ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށް ހާއްސަ ކުރެވިފައިވާ އުޅަނދުފަހަރުގައި ބޭނުންކުރުމަށް ހުއްދަކޮށްފައި ހުންނަ ބަރުގޮނުގެ އަޑު ނަކަލުކުރާ ބަރުގޮނު އެހެނިހެން އުޅަނދުފަހަރުގައި ބޭނުންކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފަށް، އުޅަނދު ދުއްވި މީހާގެ އަދަބަކީ 750 (ހަތްސަތޭކަ ފަންސާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

 

122 ވަނަ މާއްދާ - ބައްތި ނުދިއްލާ އުޅަނދު ދުއްވުން

(ހ) ގާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތާ ހިލާފަށް އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ހަވީރު 6:00 އިން ފެށިގެން ހެނދުނު 6:00 އާ ދޭތެރޭ ބައްތި ނުދިއްލާ ނުވަތަ ރިފްލެކްޓަރ ހަރުނުކޮށް ދުއްވުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) އެއްގަމު އުޅަނދުގައި ހަރުކޮށްފައިވާ ބައްތިތަކުގެ އަސްލަށް ބަދަލު ގެނައުމާއި، އިތުރު ބައްތިތަކާއި އަލިތައް ހަރުކޮށްގެން ނުވަތަ އޭގެ ކުލައަށް ބަދަލު ގެނެސްގެން ދުއްވުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) އާ ހިލާފަށް، އުޅަނދު ދުއްވި މީހާގެ އަދަބަކީ 750 (ހަތްސަތޭކަ ފަންސާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

 

123 ވަނަ މާއްދާ - ގާނޫނާ ހިލާފަށް އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުން

(ހ) މި ގާނޫނުގައި، އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށް މިނިސްޓްރީގައި ރަޖިސްޓަރީނުކޮށް، ނުވަތަ މިނިސްޓްރީން ދޫކުރާ ލައިސަންސް ހޯދުމެއްނެތި އެ ހިދުމަތް ދިނުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ހިދުމަތް ދިނުމުގެ މިންގަނޑުތަކާ ހިލާފަށް އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ނ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ދޫކޮށްފައިވާ އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމުގެ ލައިސަންސެއް ހިފަހައްޓާ ނުވަތަ ބާތިލުކުރާ ހާލަތުގައި، ނުވަތަ ލައިސަންސްގެ މުއްދަތު ހަމަވުމުން، އެ ލައިސަންސުން ހުއްދަކުރެވިފައިވާ ހިދުމަތް ދިނުން ވަގުތުން ހުއްޓާނުލުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފަށް ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭ އުޅަނދެއް ދުއްވި މީހާގެ އަދަބަކީ، އަންނަނިވި ފަދައިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

1. ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ، 500 (ފަސްސަތޭކަ) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
2. ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 750 (ހަތްސަތޭކަ ފަންސާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
3. ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 1,000 (އެއްހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
4. އަދި އެއަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުން.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ށ) އާ ހިލާފަށް، ހިދުމަތްދިން އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްދޭ ތަނުގެ އަދަބަކީ، އަންނަނިވި ފަދައިން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

1. ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ، 15,000 (ފަނަރަހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
2. ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 20,000 (ވިހިހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
3. ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 30,000 (ތިރީސްހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
4. އަދި އެއަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުން.

(ޅ) މި މާއްދާގެ (ށ) އާ ހިލާފަށް ހިދުމަތްދިން އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތްދޭ ތަނުގެ އަދި ހިދުމަތްދިން އުޅަނދެއް ދުއްވި މީހާގެ އަދަބަކީ، އަންނަނިވި ފަދައިން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

1. ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ، 10,000 (ދިހަހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
2. ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 12,000 (ބާރަހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
3. ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 15,000 (ފަނަރަހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
4. އަދި އެއަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުން.

(ކ) މި މާއްދާގެ (ނ) އާ ހިލާފަށް ހިދުމަތްދިން އުޅަނދު ދުއްވި ފަރާތެއްގެ ނުވަތަ ހިދުމަތްދިން ތަނެއްގެ އަދަބަކީ، ކަމުގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށާއި އެ އަމަލު ތަކުރާރުކޮށްފައިވާ މިންވަރަށް ބަލައި، 100,000 (އެއްލައްކަ) ރުފިޔާއަށްވުރެ ބޮޑުނޫން އަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް، ހިދުމަތްދިން އުޅަނދު ދުއްވި ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

 

124 ވަނަ މާއްދާ - ގާނޫނާ ހިލާފަށް ކުނި އުކާލުމަށް ބޭނުންކުރާ އުޅަނދުތައް ބޭނުންކުރުން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ 61 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ނ) އާ ހިލާފަށް ކުނި އުކާލުމަށް ބޭނުންކުރާ އުޅަނދުތައް ދުއްވުމާއި ބޭނުންކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) މި ގާނޫނުގެ 61 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މިންގަނޑުތަކަށް ނުފެތޭ އުޅަނދެއް ކުނި އުކާލުމަށް ދުއްވުމާއި ބޭނުންކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފަށް، އުޅަނދު ދުއްވި ނުވަތަ ބޭނުންކުރި މީހާގެ އަދަބަކީ 1000 (އެއްހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ. 

(ރ) މި މާއްދާގެ (ށ) އާ ހިލާފަށް އުޅަނދު ދުއްވި ނުވަތަ ބޭނުންކުރި މީހާގެ އަދަބަކީ އަންނަނިވި ފަދައިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

1. ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ، 2,000 (ދެހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
2. ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 2,500 (ދެހާސް ފަސްސަތޭކަ) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
3. ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 3,000 (ތިންހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
4. އަދި އެއަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުން.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ށ) އާ ހިލާފަށް އުޅަނދު ދުއްވި މީހާއާމެދު މި މާއްދާގެ (ރ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ އިތުރުން، އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތް އަންނަނިވި ފަދައިން ޖޫރިމަނާކުރަންވާނެއެވެ.

1. ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ، 2,000 (ދެހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
2. ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 3,000 (ތިންހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
3. ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 4,000 (ހަތަރުހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
4. އަދި އެއަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުން.

 

125 ވަނަ މާއްދާ - އިންޑަސްޓްރިއަލް އުޅަނދުފަހަރު ދުއްވުމުގެ ހަމަތަކާ ހިލާފުވުން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ 62 ވަނަ މާއްދާއާ ހިލާފަށް، އިންޑަސްޓްރިއަލް ބޭނުންތަކަށް ހާއްސަކޮށްފައިވާ އުޅަނދުފަހަރު ދުއްވުމަކީ، ނުވަތަ އޮޕަރޭޓްކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފަށް އުޅަނދު ދުއްވި ނުވަތަ ބޭނުންކުރި މީހާގެ އަދަބަކީ އަންނަނިވި ފަދައިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު މި ގާނޫނުގެ 136 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

1. ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ، 2,000 (ދެހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
2. ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 2,500 (ދެހާސް ފަސްސަތޭކަ) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
3. ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 3,000 (ތިންހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
4. އެއަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުން.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފަށް އުޅަނދު ދުއްވި މީހާއާމެދު މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ އިތުރުން، އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތް އަންނަނިވި ފަދައިން ޖޫރިމަނާކުރަންވާނެއެވެ.

1. ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ، 3,000 (ތިންހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
2. ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 3,500 (ތިންހާސް ފަސްސަތޭކަ) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
3. ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 4,000 (ހަތަރުހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
4. އަދި އެއަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުން.

 

126 ވަނަ މާއްދާ - ގާނޫނާ ހިލާފަށް ޕާކުކުރުން

(ހ) އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމު ހިންގުމަށްޓަކައި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން، ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކަނޑައަޅާފައި ހުންނަ ޓްރެފިކް ނިށާންތަކާ ހިލާފަށް، އުޅަނދު ޕާކުކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފަށް ޕާކުކުރާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތް 500 (ފަސްސަތޭކަ) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރަންވާނެއެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި އެހެން ބަޔާންކޮށްފައިވީ ނަމަވެސް، މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފަށް އުޅަނދު ޕާކުކޮށްފައިވަނީ އަންނަނިވި ސަރަހައްދުތަކުން ސަރަހައްދެއްގައިނަމަ، އެފަދަ ސަރަހައްދެއްގައި ޕާކުކުރާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތް 1,500 (އެއްހާސް ފަސްސަތޭކަ) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރަންވާނެއެވެ:

1. ގޯޅި ނުވަތަ މަގެއްގެ ނިކުންނަ ކަންމަތި؛
2. ސްކޫލްތައް ކައިރީގައި ޕާކުކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ޒޯންތައް ފިޔަވައި އެހެނިހެން ސަރަހައްދުތައް؛
3. ބަސް ހުއްޓުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ޒޯންތައް؛
4. ކަފިހިހުރަސް.

 

127 ވަނަ މާއްދާ - ހާއްސަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް ހާއްސަކޮށްފައިވާ ޕާކިންގ ސްލޮޓްގައި ޕާކުކުރުން

(ހ) ހާއްސަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކުގެ އުޅަނދު ޕާކުކުރުމަށް ހާއްސަކޮށްފައިވާ ޕާކިންގ ސްލޮޓްތަކުގައި، އެނޫން ފަރާތަކުން ޕާކުކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފަށް އުޅަނދު ޕާކުކުރި މީހާގެ އަދަބަކީ، 2,000 (ދެހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

 

128 ވަނަ މާއްދާ - އެއްގަމު އުޅަނދު އިންށުއަރނުކޮށް ދުއްވުން

(ހ) މި ގާނޫނާއި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން އެއްގަމު އުޅަނދު އިންށުއަރނުކޮށް ދުއްވުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފަށް އުޅަނދު ދުއްވި މީހާގެ އަދަބަކީ، އަންނަނިވި ފަދައިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

1. ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ 1,000 (އެއްހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
2. ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 2,000 (ދެހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
3. ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 3,000 (ތިންހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
4. އަދި އެއަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުން.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފަށް އިންށުއަރކޮށްގެން ދުއްވަންޖެހޭ އެއްގަމު އުޅަނދެއް، އިންށުއަރނުކޮށް އުޅަނދު ދުއްވި މީހާއާމެދު މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން ފިޔަވަޅުއެޅުމުގެ އިތުރުން، އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތް އަންނަނިވި ފަދައިން ޖޫރިމަނާކުރަންވާނެއެވެ.

1. ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ 3,000 (ތިންހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
2. ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 4,000 (ހަތަރުހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
3. ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 5,000 (ފަސްހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
4. އަދި އެއަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުން.

 

129 ވަނަ މާއްދާ - ހިނގާ މީހުންނާއި ދުއްވާ އުޅަނދުފަހަރަށް ހުރަސްއެޅޭގޮތަށް ގާނޫނާ ހިލާފަށް މަސައްކަތްކުރުން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ 63 ވަނަ މާއްދާއާ ހިލާފަށް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހުއްދަތައް ހޯދުމެއްނެތި، ނުވަތަ ބަހައްޓަންޖެހޭ ނިށާންތައް ބެހެއްޓުމެއްނެތި، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އެއްވެސް ތަނެއްގައި، ހިނގާ މީހުންނަށާއި ދުއްވާ އުޅަނދުފަހަރަށް ހުރަސްއެޅޭގޮތަށް އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހުއްދަތައް ހޯދުމާއެކު، ބަހައްޓަންޖެހޭ ނިށާންތައް ބެހެއްޓުމާއެކު، މަސައްކަތްކުރަމުންދާ ސަރަހައްދުތަކުގައި އެ ނިށާންތަކާ ހިލާފަށް އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފުވާ ފަރާތުގެ އަދަބަކީ، އަންނަނިވި ފަދައިން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

1. ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ، 2,000 (ދެހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
2. ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 2,500 (ދެހާސް ފަސްސަތޭކަ) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
3. ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 3,000 (ތިންހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
4. އަދި އެއަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުން.

(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފުވާ ފަރާތަކީ ގާނޫނީ ށަހްސެއްނަމަ، އެ ފަރާތުގެ އަދަބަކީ އަންނަނިވި ފަދައިން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

1. ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ 3,000 (ތިންހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
2. ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 3,500 (ތިންހާސް ފަސްސަތޭކަ) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
3. ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 4,000 (ހަތަރުހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
4. އަދި އެއަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުން.

(ބ) މި މާއްދާގެ (ށ) އާ ހިލާފުވާ ފަރާތުގެ އަދަބަކީ، އަންނަނިވި ފަދައިން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

1. ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ 750 (ހަތްސަތޭކަ ފަންސާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
2. ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 1,000 (އެއްހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
3. ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 1,500 (އެއްހާސް ފަސްސަތޭކަ) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
4. އަދި އެއަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުން.

 

130 ވަނަ މާއްދާ - ގާނޫނާ ހިލާފަށް މުދަލާއި ތަކެތި އުފުލުން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ 51 ވަނަ މާއްދާއާ ހިލާފަށް، އެއްގަމު އުޅަނދުގައި މުދަލާއި ތަކެތި އުފުލުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފަށް، ތަކެތި އުފުލި އުޅަނދު ދުއްވި މީހާގެ އަދަބަކީ 750 (ހަތްސަތޭކަ ފަންސާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

 

131 ވަނަ މާއްދާ - ގާނޫނާ ހިލާފަށް މަގު ހުރަސްކުރުން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި މަގު ހުރަސްކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ހަމަތަކާ ހިލާފަށް މަގު ހުރަސްކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.
(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ހިލާފަށް މަގު ހުރަސްކުރި މީހެއްގެ އަދަބަކީ 100 (ސަތޭކަ) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

 

132 ވަނަ މާއްދާ - އަދަބު ކަނޑައެޅިފައިނުވާ ކަންކަން

މި ގާނޫނުގައި ވަކި ކަމަކަށް ވަކި އަދަބެއް ކަނޑައެޅިފައިވާ މާއްދާތަކުގެ ކަންކަން ފިޔަވައި، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމު ބޭނުންކުރުމުގައި އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތްތަކުން ނުވަތަ އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތްތަކުން ނުވަތަ ހިނގާބިނގާވެ އުޅޭ ފަރާތްތަކުން އަމަލުކުރުމަށް، މި ގާނޫނާއި މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ގަވާއިދުތަކާއި އުސޫލުތަކާ ހިލާފަށް އެއްވެސް ފަރާތަކުން އަމަލުކޮށްފިނަމަ، އެފަދަ ކަމެއް ކުރި މީހެއްގެ އަދަބަކީ، އަންނަނިވި ފަދައިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، އެ ހިލާފަކީ އެއްގަމު އުޅަނދެއް ދުއްވުމާއި ބޭނުންކުރުމާ ގުޅިފައިވާ ހިލާފެއް ކަމުގައިވާނަމަ، އެ ހިލާފަކާ ގުޅިގެން މި ގާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތެއްގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރިކޯޑުކުރުމެވެ.

(ހ) ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ، 500 (ފަސްސަތޭކަ) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛

(ށ) ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 750 (ހަތްސަތޭކަ ފަންސާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛

(ނ) ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ، 1,000 (އެއްހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން؛

(ރ) އަދި އެއަށްވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުން.

 

133 ވަނަ މާއްދާ - އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތުން ޖޫރިމަނާއަށް ޒިންމާވާންޖެހުން 

(ހ) މި ގާނޫނުގައި، މަނާކަމެއް ކަމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމަކީ އުޅަނދު ދުއްވުމާއި ބޭނުންކުރުމާގުޅޭ ކަމަކަށްވެފައި، އެކަމަކާ ގުޅިގެން ޖޫރިމަނާކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވަނީ އުޅަނދު ދުއްވި ނުވަތަ ބޭނުންކުރި ފަރާތް ކަމުގައިވީ ނަމަވެސް، އެ ފަރާތަކީ ކޮން ފަރާތެއްކަން ދެނެގަނެވޭނެ ގޮތެއް ނެތްކަމުގައިވާނަމަ، އެކަމާ ގުޅިގެން ޖޫރިމަނާކުރާނީ އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި އެހެން ބަޔާންކޮށްފައިވީ ނަމަވެސް، މި ގާނޫނުގައި މަނާކަމެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަމެއް ހިނގާފައިވަނީ އުޅަނދެއް ވަގަށްނެގުމަށްފަހުގައި ކަމުގައިވާނަމަ، އެ ހާލަތުގައި އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތުން އެކަމެއްގެ ޒިންމާ އުފުލާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ.

 

 

ދިހަވަނަ ބާބު

އިންތިގާލީ ކަންކަން

 

134 ވަނަ މާއްދާ - ރަޖިސްޓްރޭށަންތަކާއި، ހުއްދަތަކާއި ލައިސަންސްތަކުގެ ސައްހަކަން ދެމިއޮތުން

(ހ) މި ގާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން ގާނޫނު ނަންބަރު 2009-05 (އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން ދޫކޮށްފައިވާ ރަޖިސްޓްރޭށަންތަކާއި، ހުއްދަތަކާއި، ލައިސަންސްތަކުގެ މުއްދަތު ހަމަނުވާހާ ހިނދަކު، އެ ތަކެތީގެ ސައްހަކަން ދެމިއޮންނާނެއެވެ.

(ށ) މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން ގާނޫނު ނަންބަރު 2009-05 (އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން އެކުލަވާލާފައިވާ އެންމެހައި ގަވާއިދުތައް، މި ގާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އުސޫލުތަކާ ތައާރުޒުނުވާހާ ހިނދަކު، މި ގާނޫނުގެ 139 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އަލަށް އެކުލަވާލަންޖެހޭ ގަވާއިދުތައް އެކުލަވާލައި، އެ ގަވާއިދުތަކަށް އަމަލުކުރަން ފަށަންދެން ދެމިއޮންނާނެއެވެ.

(ނ) މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން، ގާނޫނު ނަންބަރު 2009-05 (އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގާނޫނު) އާއި އެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާފައިވާ ގަވާއިދުތައް ތަންފީޒުކުރުމުގެ ގޮތުން ކޮށްފައިވާ ޖޫރިމަނާއާއި އަޅާފައިވާ އެނޫންވެސް ތަންފީޒީ ފިޔަވަޅުތައް، މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމަށްފަހުވެސް ދެމިއޮންނާނެއެވެ.

 

135 ވަނަ މާއްދާ - ރަޖިސްޓަރީ ބާތިލުކުރުމަށް ކަނޑައެޅޭ އުޅަނދު ގަތުން

(ހ) މި ގާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީ ބާތިލުކުރުމަށް ކަނޑައެޅޭ އުޅަނދު، އެ އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތުގެ ކިބައިން ގަތުމަށްޓަކައި، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން، މިނިސްޓްރީން ޕްރޮގްރާމެއް ހިންގިދާނެއެވެ.

(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން އުޅަނދު ގަތުމުގެ ޕްރޮގްރާމެއް ހިންގޭނީ، މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީހުން ފެށިގެން 3 (ތިނެއް) އަހަރުދުވަހުގެ މުއްދަތަށެވެ.

(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ޕްރޮގްރާމް ހިންގުމުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، އަންނަނިވި ކަންކަމާގުޅޭ އުސޫލުތަކާއި، މިންގަނޑުތަކާއި އިޖުރާއަތުތައް، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

1. ޕްރޮގްރާމްގެ ދަށުން އުޅަނދު އަގުކުރާނެ މިންގަނޑުތަކާއި އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތަށް ބަދަލު ނުވަތަ ފައިސާ ދޫކުރާނެ އުސޫލުތަކާއި، އަމިއްލަ ފަރާތްތަކުން އެ ޕްރޮގްރާމްގައި ބައިވެރިވާނެ ގޮތް؛
2. އެ ޕްރޮގްރާމްގެ ދަށުން ގަންނަ އުޅަނދު ނުވަތަ އެ އުޅަނދުގެ ވަކިވަކި ބައިތަކާމެދު އަމަލުކުރާނެ ގޮތް.

 

 

އެގާރަވަނަ ބާބު

އެހެނިހެން

 

136 ވަނަ މާއްދާ - އިލެކްޓްރޯނިކް ލިޔެކިޔުން ދޫކުރުމާއި ބަލައިގަތުން

މި ގާނޫނުގެ ދަށުން، ދޫކުރަންޖެހޭ ރަޖިސްޓްރޭށަންތަކާއި ލައިސަންސްތަކާއި ހުއްދަތަކާއި އަދި މި ގާނޫނާއި އެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކުގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީން ނުވަތަ މި ގާނޫނު ތަންފީދުކުރާ ފަރާތްތަކުން ދޫކުރަންޖެހޭ އެނޫންވެސް ލިޔުންތައް ޑިޖިޓަލް ފޯމެޓުގައި ދޫކުރުމަށް، މި ގާނޫނު ހުރަހެއް ނާޅައެވެ. އަދި، އުޅަނދުގައި ހަރުކުރުމަށް ނުވަތަ ބޭއްވުމަށް ނުވަތަ އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތުގެ ނުވަތަ އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތުގެ އަތުގައި ބޭއްވުމަށް މި ގާނޫނުގެ ނުވަތަ ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކުގެ ދަށުން ލާޒިމުކޮށްފައިވާ އެފަދަ އެއްވެސް ލިޔުމެއް ޑިޖިޓަލް ފޯމެޓުގައި ބޭއްވުން ނުވަތަ ގެންގުޅުމަށް މި ގާނޫނު ހުރަހެއް ނާޅައެވެ.

 

137 ވަނަ މާއްދާ - މަގުމަތީގެ ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ހޭލުންތެރިކުރުން

މަގުމަތީގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަށްޓަކައި، މަދުރަސީ ތައުލީމުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ކިޔަވާކުދިންނަށް ހާއްސަކޮށްގެން ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ކަމާގުޅޭ ޕްރޮގްރާމްތައް މިނިސްޓްރީން ކުރިއަށް ގެންދަންވާނެއެވެ. އެގޮތުން، ތައުލީމާބެހޭ ސިޔާސަތުތައް ތަންފީދުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އެއިރެއްގައި ހަވާލުކޮށްފައިވާ ސަރުކާރުގެ ވުޒާރާއިން އެކުލަވާލާ ގައުމީ މަންހަޖުގައި، މަގުމަތީގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމާގުޅޭ ބައިތައް މިނިސްޓްރީއާއި ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ މަށްވަރާއާއެކު ހިމަނަންވާނެއެވެ.

 

138 ވަނަ މާއްދާ - ހިދުމަތުގެ ފީ

މި ގާނޫނުގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީން އަދާކުރަންޖެހޭ މަސްއޫލިއްޔަތެއް އަދާކުރުމުގެ ގޮތުން މިނިސްޓްރީން ފޯރުކޮށްދޭ ހިދުމަތްތަކަށް މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިދާރީ ފީއެއް ނެގިދާނެއެވެ.

 

139 ވަނަ މާއްދާ - ގަވާއިދު ހެދުން

(ހ) މި ގާނޫނުގައި، ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދަންޖެހޭ ގަވާއިދުތައް ހަދައި، ހިންގާނީ މިނިސްޓްރީންނެވެ.

(ށ) މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަދަންޖެހޭ ގަވާއިދުތައް، މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާތާ 6 (ހައެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހަދައި، ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ށާއިއުކުރަންވާނެއެވެ.

 

140 ވަނަ މާއްދާ - އުވާލެވޭ ގާނޫނު

މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، އަންނަނިވި ގާނޫނުތައް އުވިގެންދާނެއެވެ.

(ހ) ގާނޫނު ނަންބަރު 2009-05 (އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގާނޫނު)؛

(ށ) ގާނޫނު ނަންބަރު 1978-70 (މަގުމަތީގައި ހިނގާއުޅުމާބެހޭ ގާނޫނު).

 

141 ވަނަ މާއްދާ - އަމަލުކުރަން ފެށުން

މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާނީ، މި ގާނޫނު ފާސްވެ، ތަސްދީގުކޮށް، ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ށާއިއުކުރާ ތާރީހުން ފެށިގެން 30 (ތިރީސް) ދުވަސް ހަމަވާ ތާރީހުން ފެށިގެންނެވެ.

 

142 ވަނަ މާއްދާ - ޖަދުވަލު

މި ގާނޫނުގައި ހިމެނޭ ޖަދުވަލުތަކަކީ، މި ގާނޫނުގެ ބައެކެވެ. އެ ޖަދުވަލުތައް ކިޔަންވާނީ، މި ގާނޫނާ އެކުގައެވެ.

 

143 ވަނަ މާއްދާ - މާނަކުރުން

މި ގާނޫނުގައި އިބާރާތެއް ނުވަތަ ލަފްޒެއް ބޭނުންކޮށްފައިވާގޮތުން ކަނޑައެޅިގެން އެހެން މާނައެއް ދޭހަނުވާހާ ހިނދަކު، އަންނަނިވި އިބާރާތްތަކާއި ލަފްޒުތަކަށް ދެވިފައިވަނީ، އެ އިބާރާތްތަކާއި ލަފްޒުތަކާ ގުޅިގެން ތިރީގައި ދީފައިވާ މާނަކުރުމެވެ.

(ހ) "މިނިސްޓަރު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރާގުޅޭ ކަންކަން ހިންގުން އެއިރެއްގައި ހަވާލުކޮށްފައިވާ ސަރުކާރުގެ ވުޒާރާގެ ވަޒީރަށެވެ.

(ށ) "މިނިސްޓްރީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރާގުޅޭ ސިޔާސަތުތައް ތަންފީޒުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު، އެއިރެއްގައި ހަވާލުކޮށްފައިވާ ސަރުކާރުގެ ވުޒާރާއަށެވެ. 

(ނ) "އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މީހުން އުޅޭ ރަށްރަށާއި، އަދި އާއްމު ހިދުމަތްދޭ ތަންތަނުގައި، އެއްގަމު އުޅަނދުތައް ދުއްވުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ މަގުތަކާއި، ފާލަންތަކާއި، އަމިއްލަ ބިންބިމާއި ބަންޑާރަ ބިމުން ހިނގާބިނގާވެ އުޅުމަށާއި ދުއްވުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ މަގުތަކާއި ގޯޅިތަކާއި، އަމިއްލަ ބޭނުމަށް ނުވަތަ ސިނާއީ ބޭނުންތަކަށް ދޫކުރެވިފައިވާ ބިންބިމާއި ވަކިކަމަކަށް ދޫކުރެވިފައިވާ ރަށްރަށުގައި އާއްމުކޮށް ދުއްވުމާއި، ހިނގާބިނގާވެ އުޅުމަށް ހަދާފައިވާ މަގުތަކާއި ގޯޅިތަކާއި، ސަރަހައްދުތަކާއި، މިފަދަ ތަންތަނުގައި ދުއްވާ ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ އުޅަނދުތަކާއި، ދުއްވާ މީހުންނަށެވެ.

(ރ) "އާއްމު ދަތުރުފަތުރު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އަގުދީގެން އާއްމުންނާއި މުދާ އުފުލަން ކަނޑައަޅައި ހުއްދަ ދީފައިވާ އުޅަނދުފަހަރުންކުރާ ދަތުރުތަކަށެވެ.

(ބ) "ޓެކްސީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ލައިސަންސް ލިބިގެން ފަސިންޖަރުންނާއި ލުއި މުދާ އުފުލުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ އަގެއް ދިނުމާއެކު އެއްތަނުން އަނެއްތަނަށް ފަސިންޖަރުންނާއި ލުއި މުދާ އުފުލުމަށް ދުއްވާ އުޅަނދުފަހަރަށެވެ.

(ޅ) "ރޯޑްވަރދިނަސް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން، އެއްގަމު އުޅަނދުފަހަރު ރަޖިސްޓަރީކޮށް ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް ދޫކުރުމުގެ ކުރިން މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ގަވާއިދާއި ށަރުތުތަކެއްގެ މަތިން އެފަދަ އުޅަނދެއް އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ބޭނުންކުރުމަށް ކަނޑައަޅާ ސަލާމަތީ މިންގަނޑަކަށް ފެތޭތޯ ބެލުމަށް އޮންނަ އުސޫލުތަކަށެވެ.

(ކ) "ބަރުގޮނު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އަޑުނެރުމަށް އުޅަނދުގައި ހަރުކޮށްފައި ހުންނަ ކޮންމެ ވަސީލަތަކަށެވެ.

(އ) "ޕާކުކުރުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ތަނެއްގައި ނުވަތަ ސަރަހައްދެއްގައި އިންޖީނު ނިއްވާފައި، ޑްރައިވަރެއް ނެތި އުޅަނދު ބާއްވާފައި އޮންނަ އޮތުމަށެވެ.

(ވ) "ލައިސަންސް ކާޑުގެ އަސްލު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މިނިސްޓްރީން ދޫކޮށްފައިވާ ފިޒިކަލް ލައިސަންސް ކާޑަށް، ނުވަތަ ޑިޖިޓަލް ލައިސަންސަށެވެ.

(މ) "އިންށުއަރކުރުން" ނުވަތަ "އިންށުއަރެންސް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ތިމާގެ އުޅަނދަކުން އަނެކާއަށް ނުވަތަ އަނެކާގެ އުޅަނދަކަށް ނުވަތަ ތަންތަނާއި މުދަލަށް ލިބޭ ގެއްލުމަށް ބަދަލު ދެވޭގޮތަށް އިންށުއަރކުރުމަށް ނުވަތަ ކޮށްފައި ހުންނަ އިންށުއަރެންސަށެވެ.

(ފ) "އެއްގަމު އުޅަނދު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގާނޫނުގެ 4 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ އުޅަނދުތަކަށެވެ.

(ދ) "އިންޖީނުލީ އުޅަނދު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ތެޔޮ ބޭނުންކޮށްގެންނާއި ކަރަންޓު ބޭނުންކޮށްގެންނާއި އިރުގެ ހަކަތަ ނުވަތަ ބެޓެރީ ހަކަތަ ބޭނުންކޮށްގެންނާއި، ނުވަތަ އެނޫންވެސް ހަކަތައިގެ ބާވަތެއް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވަތަ އެނޫންވެސް ހަކަތައިގެ ބާވަތެއްގެ އެހީގައި ބޭނުންކުރެވިދާނެ ނުވަތަ ދުއްވިދާނެ ކޮންމެ އެއްގަމު އުޅަނދަކަށެވެ.

(ތ) "އިލެކްޓްރިކް ވެހިކަލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ތެޔޮ ބޭނުންކުރާ އިންޖީނެއް ނުވަތަ އިންޓަރނަލް ކޮމްބަސްށަން އިންޖީނެއް ނުހިމެނޭ ގޮތަށް، ސީދާ ކަރަންޓުން ޗާޖުކުރެވޭ ބެޓެރީގައި ރައްކާކުރެވޭ ހަކަތައިން އެކަނި، އިލެކްޓްރިކް މޯޓަރެއްގެ އެހީގައި ދުއްވުމަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ ކޮންމެ އެއްގަމު އުޅަނދަކަށެވެ.

(ލ) "ޑްރައިވިންގ އިންސްޓްރަކްޓަރ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވަން ދަސްކޮށްދޭ މީހާއަށެވެ.

(ގ) "އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށް ބޭނުންކުރާ އުޅަނދު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މިނިސްޓްރީން ދޫކުރާ ލައިސަންސަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން މި ގާނޫނުގެ ދަށުން، މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާފައިވާ އަގަކަށް، ޕަސިންޖަރުން އަތުން ފީ ނަގައިގެން ދަތުރުކުރުމަށް މިނިސްޓްރީން ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ އުޅަނދުފަހަރަށެވެ.

(ޏ) "ބަސްހުއްޓި" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ގާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ބަސް ދުއްވުމަށް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތްތައް ބަސް ދުއްވާ މަގުތަކުގައި ނުވަތަ ތަންތަނުގައި، ހުއްދަ ދެވިފައިވާ އުޅަނދުފަހަރަށް، ފަސިންޖަރުން އަރައި ފޭބުމަށް ހާއްސަކުރެވިފައިވާ ތަންތަނަށެވެ.

(ސ) "ޓްރެފިކް ފުލުހުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޓްރެފިކް ބެލެހެއްޓުމަށް ކޮމިށަނަރ އޮފް ޕޮލިސް އެކަށައަޅާ ފަރާތްތަކަށެވެ.

(ޑ) "ދުވާރު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މަގުގެ އަރިމަތީގައި ހިނގުމަށް ހާއްސަކޮށްފައިވާ ތަނަށެވެ.

(ޒ) "ބަންޑާރަ މަގު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އަމިއްލަ ބިންބިމާއި ބަންޑާރަ ބިމުން އަމިއްލަ ބޭނުމަށް ކަނޑައަޅައި ހެދިފައިވާ އެންމެހައި މަގުތަކާއި ގޯޅިތައް ފިޔަވައި ދައުލަތުން ކަނޑައަޅާ ގޮތްތަކަކަށް ބޭނުންކުރެވޭ އެންމެހައި މަގުތަކާއި ގޯޅިތަކަށެވެ. އަމިއްލަ ބިންބިމާއި ވަކިކަމަކަށް ބޭނުންކުރުމަށް ދޫކޮށްފައިވާ ސަރަހައްދުތަކާއި ސިނާއީ މަސައްކަތްކުރުމަށް ދޫކުރެވިފައިވާ ރަށްރަށުގައި އާންމުކޮށް ބޭނުންކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ މަގުތަކާއި ގޯޅިތައްވެސް މި ގާނޫނުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ބަންޑާރަ މަގުގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭނެއެވެ.

(ޓ) "ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދުންފަތުގެ ބާވަތެއް، ނުވަތަ ދުންފަތުގެ ބާވަތެއް އެކުލެވޭ އެއްޗެއް، އެއިން ބާވަތަކުން އުފެދޭ ދުން ނުވަތަ އާވި އަނގައިން ނުވަތަ ނޭފަތުން އެތެރެއަށް ދެމުން ނުވަތަ އެއިން ތަނަކުން ބޭރުކުރުން، ނުވަތަ ދުންފަތުގެ ބާވަތެއް އަނގައަށްލުން ނުވަތަ އަނގައިން ހެފުން ނުވަތަ ކެއުން ނުވަތަ ބުއިން ނުވަތަ ދުންފަތުގެ ބާވަތަކުން ވަސްދެމުން، ނުވަތަ މިނޫންވެސް ގޮތަކަށް ހަށިގަނޑުގެ ތަނެއްގައި ތަތްކޮށްގެން ނުވަތަ ޖައްސައިގެން ނުވަތަ އުނގުޅައިގެންވިޔަސް ހަށިގަނޑަށް ވާސިލުކުރުމަށެވެ.

(ޔ) "ކައުންސިލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2010-07 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިދާރީ ދާއިރާތައް ލާމަރުކަޒީ އުސޫލުން ހިންގުމުގެ ގާނޫނު) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ރަށު ކައުންސިލަށާއި، ސިޓީ ކައުންސިލަށެވެ.

(ޕ) "ރަށު ކައުންސިލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2010-07 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިދާރީ ދާއިރާތައް ލާމަރުކަޒީ އުސޫލުން ހިންގުމުގެ ގާނޫނު) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ރަށު ކައުންސިލަށެވެ.

(ޖ) "ސިޓީ ކައުންސިލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 2010-07 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިދާރީ ދާއިރާތައް ލާމަރުކަޒީ އުސޫލުން ހިންގުމުގެ ގާނޫނު) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ސިޓީ ކައުންސިލަށެވެ.

(ޗ) "މަގުމަތީގެ ޓްރެފިކާބެހޭ ބައިނަލްއަގްވާމީ މުއާހަދާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކޮންވެންށަން އޮން ރޯޑް ޓްރެފިކް "1968" އަށެވެ.

(ހހ) "ގްރޭޓަރ މާލެ ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް މޮބިލިޓީ އޮފީސް" ނުވަތަ "އޮފީސް" ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީ މި ގާނޫނުގެ 95 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އުފައްދާފައިވާ އިދާރާއަށެވެ.

 

 

ޖަދުވަލު 1

އެއްގަމު އުޅަނދުން ފީ ނެގުމުގެ ތާވަލު

1. އަލަށް ރަޖިސްޓަރީކުރާ ކޮންމެ އެއްގަމު އުޅަނދަކުން 100 (ސަތޭކަ) ރުފިޔާގެ ރަޖިސްޓްރޭށަން ފީއެއް ނެގޭނެއެވެ.

 

2. އެއްގަމުގައި ދުއްވާ އިންޖީނުލީ އުޅަނދުން، އަންނަނިވި ގޮތުގެމަތިން، އަހަރީ ފީ ނެގޭނެއެވެ.

(ހ) މޮޓޯ ސައިކަލް، އިންޖީނުލީ ބައިސްކަލް، ސްކޫޓަރުފަދަ ތަކެތި:-

1. އިންޖީނު ކެޕޭސިޓީގައި 50 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަނުވާ ކޮންމެ އުޅަނދަކުން އަހަރަކު 180 (ސަތޭކަ އަށްޑިހަ) ރުފިޔާ.
2. އިންޖީނު ކެޕޭސިޓީގައި 50 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަވެފައި، 100 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަނުވާ ކޮންމެ އުޅަނދަކުން، އަހަރަކު 360 (ތިންސަތޭކަ ފަސްދޮޅަސް) ރުފިޔާ.
3. އިންޖީނު ކެޕޭސިޓީގައި 100 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަވެފައި، 150 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަނުވާ ކޮންމެ އުޅަނދަކުން އަހަރަކު 648 (ހަސަތޭކަ ސާޅީސް އަށެއް) ރުފިޔާ.
4. އިންޖީނު ކެޕޭސިޓީގައި 150 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަވެފައި، 200 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަނުވާ ކޮންމެ އުޅަނދަކުން އަހަރަކު 1,152 (އެއްހާސް އެއްސަތޭކަ ފަންސާސް ދޭއް) ރުފިޔާ.
5. އިންޖީނު ކެޕޭސިޓީގައި 200 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރުން ފެށިގެން، 400 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަނުވާ ކޮންމެ އުޅަނދަކުން، އަހަރަކު 6,480 (ހަހާސް ހަތަރުސަތޭކަ އަށްޑިހަ) ރުފިޔާ.
6. އިންޖީނު ކެޕޭސިޓީގައި 400 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރުން ފެށިގެން މަތީގެ ކޮންމެ އުޅަނދަކުން އަހަރަކު، 8,640 (އަށްހާސް ހަސަތޭކަ ސާޅީސް) ރުފިޔާ.

(ށ) ކާރ، ޖީޕް، ވޭން ފަދަ ތަކެތި:-

1. އިންޖީނު ކެޕޭސިޓީގައި 1000 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަނުވާ ކޮންމެ އުޅަނދަކުން އަހަރަކު 2،160 (ދެހާސް އެއްސަތޭކަ ފަސްދޮޅަސް) ރުފިޔާ.
2. އިންޖީނު ކެޕޭސިޓީގައި 1000 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަވެފައި، 1500 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަނުވާ ކޮންމެ އުޅަނދަކުން އަހަރަކު 2,808 (ދެހާސް އަށްސަތޭކަ އަށެއް) ރުފިޔާ.
3. އިންޖީނު ކެޕޭސިޓީގައި 1500 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަވެފައި، 2000 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަނުވާ ކޮންމެ އުޅަނދަކުން އަހަރަކު 3,672 (ތިންހާސް ހަސަތޭކަ ހަތްދިހަ ދޭއް) ރުފިޔާ.
4. އިންޖީނު ކެޕޭސިޓީގައި 2000 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރުން ފެށިގެން މަތީގެ ކޮންމެ އުޅަނދަކުން އަހަރަކު 11,340 (އެގާރަހާސް ތިންސަތޭކަ ސާޅީސް) ރުފިޔާ.

(ށ) ލޮރީ، ޓްރެކްޓަރ، ޕިކަޕް، ފޯކްލިފްޓް، ސޭލާ ފަދަ ތަކެތި:

1. އުފުލޭ ބަރުދަން 2000 ކިލޯ ހަމަނުވާ ކޮންމެ އުޅަނދަކުން، އަހަރަކު 1,800 (އެއްހާސް އަށްސަތޭކަ) ރުފިޔާ.
2. އުފުލޭ ބަރުދަން 2000 ކިލޯ ހަމަވެފައި، 5000 ކިލޯ ހަމަނުވާ ކޮންމެ އުޅަނދަކުން އަހަރަކު 5,000 (ފަސްހާސް) ރުފިޔާ.
3. އުފުލޭ ބަރުދަން 5000 ކިލޯއިން ފެށިގެން މަތީގެ ކޮންމެ އުޅަނދަކުން އަހަރަކު 7,500 (ހަތްހާސް ފަސްސަތޭކަ) ރުފިޔާ.

(ނ) މި ޖަދުވަލުގެ 2 ވަނަ ނަންބަރުގެ (ހ)، (ށ) އަދި (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އުޅަނދުގެ ތެރެއިން، ތެޔޮ އަންދައިގެން ނޫންގޮތަކަށް ދުއްވާ އުޅަނދުގެ ފީ ކަނޑައަޅާނީ، އެފަދަ އުޅަނދަކުން ކުރާ ބޭނުމަކާ އެއް ބޭނުމެއްގެ، އަދި އެފަދަ އުޅަނދަކާ، ޖާގައިގެ ގޮތުން އެއްވަރު، ތެޔޮ އަންދައިގެން ދުއްވާ އުޅަނދަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ފީގެ ހަތަރުބައިކުޅަ ތިންބަޔަށް ވާވަރަށެވެ. އިންޖީނުލީ އެއްގަމު އުޅަނދުތަކުގެ ތެރެއިން އިންޖީނު ކެޕޭސިޓީއަށް މި ޖަދުވަލުގެ 2 ވަނަ ނަންބަރުގެ (ހ)، (ށ) އަދި (ނ) އަށް ނުފެތޭ، އުޅަނދުތަކުން ފީ ނެގުމަށް ބަލާނީ ކިލޯވޮޓުންނެވެ.

 

3. އެއްގަމު އުޅަނދެއްގައި، މި ގާނޫނުގެ 21 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ނަންބަރުގެ ބަދަލުގައި ވަކި ނަންބަރެއް، ނުވަތަ އަކުރުތަކެއް ޖެހުމުގެ ހުއްދަ ދިނުމަށް ފީ ކަނޑައެޅޭނީ އަންނަނިވި ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

(ހ) ހަތަރު ފުރޮޅުލީ އުޅަނދަށް 350,000 (ތިންލައްކަ ފަންސާސްހާސް) ރުފިޔާއާއި 800,000 (އަށްލައްކަ) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ އަދަދެއް އަދި

(ށ) މިނޫން ބާވަތްތަކުގެ އުޅަނދަށް، 200,000 (ދެލައްކަ) ރުފިޔާއާއި 500,000 (ފަސްލައްކަ) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ އަދަދެއް.

ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ބޮޑު އަދަދެއް.

 

 

2 ވަނަ ޖަދުވަލު

މަލްޓިޕަލް ވެހިކަލް އޯނަރށިޕް ފީ

 

އަމިއްލަ ފަރުދެއްގެ ނަމުގައި ނުވަތަ ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ގާނޫނީ ށަހްސެއްގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓަރީކުރާ އެއްގަމުގައި ދުއްވާ އިންޖީނުލީ އުޅަނދުގެ ޖުމްލަ އަދަދު 2 (ދޭއް) އަށްވުރެ އިތުރުވާނަމަ، ނުވަތަ އަމިއްލަ ފަރުދެއްގެ ނަމުގައި ނުވަތަ ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ގާނޫނީ ށަހްސެއްގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓަރީކުރާ އެއް ބާވަތެއްގެ އުޅަނދުގެ އަދަދު 1 (އެކެއް) އަށްވުރެ އިތުރުވާނަމަ، އެފަދައިން އިތުރުވާ ކޮންމެ އުޅަނދެއްގެ ރަޖިސްޓަރީ ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި، މަލްޓިޕަލް އޯނަރށިޕް ފީގެ ގޮތުގައި، އަންނަނިވި ގޮތުގެމަތިން އިތުރުވާ ކޮންމެ އުޅަނދަކަށް ފީ ނެގޭނެއެވެ.

(ހ) މޮޓޯ ސައިކަލް، އިންޖީނުލީ ބައިސްކަލް، ސްކޫޓަރުފަދަ ތަކެތި:

1. އިންޖީނު ކެޕޭސިޓީގައި 50 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަނުވާ ކޮންމެ އުޅަނދަކުން، އަހަރަކު 360 (ތިންސަތޭކަ ފަސްދޮޅަސް) ރުފިޔާ؛
2. އިންޖީނު ކެޕޭސިޓީގައި 50 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރުން ފެށިގެން، 100 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަނުވާ، ކޮންމެ އުޅަނދަކުން، އަހަރަކު 720 (ހަތްސަތޭކަ ވިހި) ރުފިޔާ؛
3. އިންޖީނު ކެޕޭސިޓީގައި 100 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރުން ފެށިގެން، 150 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަނުވާ، ކޮންމެ އުޅަނދަކުން، އަހަރަކު 1,296 (އެއްހާސް ދުއިސައްތަ ނުވަދިހަ ހައެއް) ރުފިޔާ؛
4. އިންޖީނު ކެޕޭސިޓީގައި 150 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރުން ފެށިގެން، 200 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަނުވާ، ކޮންމެ އުޅަނދަކުން، އަހަރަކު 2,304 (ދެހާސް ތިންސަތޭކަ ހަތަރެއް) ރުފިޔާ؛
5. އިންޖީނު ކެޕޭސިޓީގައި 200 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރުން ފެށިގެން، 400 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަނުވާ، ކޮންމެ އުޅަނދަކުން، އަހަރަކު 12,960 (ބާރަހާސް ނުވަސަތޭކަ ފަސްދޮޅަސް) ރުފިޔާ؛
6. އިންޖީނު ކެޕޭސިޓީގައި ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރުން ފެށިގެން މަތީގެ ކޮންމެ އުޅަނދަކުން، އަހަރަކު 17,280 (ސަތާރަހާސް ދުއިސައްތަ އަށްޑިހަ) ރުފިޔާ.

(ށ) ކާރު، ޖީޕް، ވޭން ފަދަ ތަކެތި:

1. އިންޖީނު ކެޕޭސިޓީގައި 1000 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަނުވާ، ކޮންމެ އުޅަނދަކުން އަހަރަކު 4,320 (ހަތަރުހާސް ތިންސަތޭކަ ވިހި) ރުފިޔާ.
2. އިންޖީނު ކެޕޭސިޓީގައި 1000 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަވެފައި، 1500 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަނުވާ، ކޮންމެ އުޅަނދަކުން އަހަރަކު 2,808 (ދެހާސް އަށްސަތޭކަ އަށެއް) ރުފިޔާ.
3. އިންޖީނު ކެޕޭސިޓީގައި 1500 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަވެފައި، 2000 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރު ހަމަނުވާ، ކޮންމެ އުޅަނދަކުން އަހަރަކު 7,344 (ހަތްހާސް ތިންސަތޭކަ ސާޅީސް ހަތަރެއް) ރުފިޔާ.
4. އިންޖީނު ކެޕޭސިޓީގައި 2000 ކޮޑި ސެންޓިމީޓަރުން ފެށިގެން މަތީގެ ކޮންމެ އުޅަނދަކުން އަހަރަކު 22,680 (ބާވީސްހާސް ހަސަތޭކަ އަށްޑިހަ) ރުފިޔާ.

(ނ) ލޮރީ، ޓްރެކްޓަރ، ޕިކަޕް، ފޯކްލިފްޓް، ސޭލާ ފަދަ ތަކެތި:-

1. އުފުލޭ ބަރުދަން 2000 ކިލޯ ހަމަނުވާ ކޮންމެ އުޅަނދަކުން، އަހަރަކު 3,600 (ތިންހާސް ހަސަތޭކަ) ރުފިޔާ.
2. އުފުލޭ ބަރުދަން 2000 ކިލޯ ހަމަވެފައި، 5000 ކިލޯ ހަމަނުވާ ކޮންމެ އުޅަނދަކުން އަހަރަކު 10,000 (ދިހަހާސް) ރުފިޔާ.
3. އުފުލޭ ބަރުދަން 5000 ކިލޯއިން ފެށިގެން މަތީގެ ކޮންމެ އުޅަނދަކުން އަހަރަކު 15,000 (ފަނަރަހާސް) ރުފިޔާ.
    

 

އުވައިލެވޭ ގާނޫނު

އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގާނޫނު (ގާނޫނު ނަންބަރު 2009-05)

މަގުމަތީގައި ހިނގާއުޅުމާއި ބެހޭ ގާނޫނު (ގާނޫނު ނަންބަރު 1978-70)